Không gian bổ ích ngày hè

Học sinh phường Quyết Thắng (Thái Nguyên) đến đọc sách, sinh hoạt tại thư viện cộng đồng.

Điểm hẹn ngày hè

Những ngày cuối năm học vừa khép lại cũng là lúc nhiều phụ huynh bắt đầu đối diện với nỗi băn khoăn quen thuộc: con sẽ ở đâu, làm gì trong những ngày hè. Không phải gia đình nào cũng có điều kiện cho con tham gia các lớp năng khiếu, các chuyến du lịch hay những khóa trải nghiệm. Khi cha mẹ vẫn tất bật với công việc, ông bà tuổi cao khó theo sát, khoảng thời gian ở nhà của trẻ nhỏ vì thế dễ bị lấp đầy bởi điện thoại, trò chơi trực tuyến. Với không ít gia đình, mùa hè là khoảng nghỉ đáng mong đợi của con trẻ, nhưng cũng là quãng thời gian khiến người lớn thấp thỏm.

Có lẽ bởi vậy sự xuất hiện của các thư viện và trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh những tháng gần đây đang nhận được sự ủng hộ tích cực. Trẻ nhỏ có nơi để đến đọc sách, gặp bạn bè, học thêm kỹ năng sống và dành thời gian cho những điều bổ ích thay vì quanh quẩn bên các thiết bị điện tử.

Tại phường Quyết Thắng, thư viện và trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng những ngày đầu hè đã nhanh chóng trở thành điểm hẹn của học sinh quanh khu vực.

Em Đỗ Huyền Trang, học sinh lớp 6A1, Trường THCS Quyết Thắng, chia sẻ: Từ khi biết địa phương mở thư viện, em và các bạn đều rất vui vì ở đây có nhiều loại sách phù hợp với sở thích của từng người. Những ngày hè sắp tới em sẽ thường xuyên đến đây đọc sách cùng các bạn.

Điểm thư viện cộng đồng của phường Quyết Thắng hiện có trên 3.000 đầu sách, được bố trí trong không gian rộng rãi, có khu vực đọc tại chỗ, bàn học nhóm và hệ thống máy tính kết nối với thư viện trường học, thư viện số của tỉnh để hỗ trợ người dân tra cứu thông tin.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, từ thực tế một số thiết chế văn hóa chưa sử dụng hết công năng, phường Quyết Thắng đã xây dựng hai mô hình gồm thư viện và trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng và chăm sóc người cao tuổi.

Theo ông Nguyễn Đức Nhất, Phó Chủ tịch UBND phường Quyết Thắng, điểm thư viện đặt tại Nhà văn hóa xã Quyết Thắng cũ có vị trí thuận lợi, gần trường học tạo điều kiện để học sinh và người dân tới sinh hoạt văn hóa, đọc sách, học tập. Địa phương mong muốn sẽ tạo thêm một địa điểm phục vụ người dân, đồng thời góp phần từng bước hình thành thói quen đọc sách, học tập suốt đời và xây dựng môi trường sinh hoạt cộng đồng lành mạnh.

Học sinh tại xã Côn Minh lựa chọn truyện tranh, sách thiếu nhi tại Thư viện và Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Tại xã Côn Minh, Thư viện và Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặt tại Nhà văn hóa thôn Đoàn Kết, từ khi đi vào hoạt động (ngày 21-4) đến nay đã trở thành điểm đến của nhiều học sinh trong vùng. Sau những giờ phụ giúp cha mẹ việc nhà, không ít em tìm đến đây để đọc sách, mượn sách hoặc ngồi ôn lại bài học.

Điều đáng nói là với nhiều học sinh ở vùng nông thôn, mùa hè không hẳn là những ngày nghỉ ngơi thảnh thơi. Sau cánh cửa mỗi gia đình là những công việc quen thuộc như phụ giúp bán hàng, trông em nhỏ, làm việc nhà hay hỗ trợ cha mẹ sản xuất. Vì vậy, một thư viện ngay gần khu dân cư không chỉ giúp các em có thêm không gian giải trí lành mạnh mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức, khi việc đọc sách không còn phụ thuộc quá nhiều vào điều kiện kinh tế hay khoảng cách địa lý.

Tìm niềm vui từ sách

Theo thống kê của ngành Văn hóa, trước ngày 30/5/2026, toàn bộ 92/92 xã, phường trên địa bàn tỉnh sẽ hoàn thành việc thành lập và đưa vào hoạt động mô hình thư viện, trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Ngoài học sinh, người cao tuổi cũng tìm đến thư viện cộng đồng để đọc sách, báo.

Để hỗ trợ các địa phương, Thư viện tỉnh đã hướng dẫn nghiệp vụ thành lập thư viện cơ sở; luân chuyển khoảng 900 tên sách với gần 1.700 bản sách đến gần 15 thư viện xã, phường; đồng thời phối hợp với Trung tâm Số của Đại học Thái Nguyên kết nối phần mềm quản lý thư viện số, nền tảng tra cứu trực tuyến nhằm từng bước mở rộng khả năng tiếp cận tri thức cho người dân.

Nhiều đơn vị cũng tham gia tiếp sức cho các mô hình này bằng những phần việc cụ thể: trao tặng sách, giá sách, thiết bị điện tử hoặc hỗ trợ cơ sở vật chất để các thư viện mới có thêm điều kiện vận hành ổn định. Những nguồn lực ấy, dẫu chưa thể làm đầy ngay các giá sách, nhưng đã tạo nền móng ban đầu cho một không gian học tập gần dân, phục vụ dân.

Tuy nhiên, để những địa chỉ ấy thực sự giữ chân trẻ nhỏ trong suốt mùa hè, chỉ những giá sách thôi chưa đủ. Các hoạt động kể chuyện sách, sinh hoạt nhóm, hướng dẫn kỹ năng, trò chơi trải nghiệm hay câu lạc bộ đọc sách nếu được tổ chức thường xuyên sẽ giúp không gian cộng đồng thêm sức hút, để trẻ nhỏ học được cách sẻ chia, giao tiếp và khám phá những điều mới mẻ.

Chiều muộn, khi ánh nắng ngoài sân đã dịu bớt, trong thư viện ở Quyết Thắng vẫn còn vài học sinh chưa muốn về. Có em ngồi cúi đầu bên trang sách, có em ghé tai bạn thì thầm điều gì đó vừa đọc được. Ngoài hiên, vài người lớn tuổi thong thả bước vào đọc báo, trò chuyện. Một mùa hè vì thế bổ ích và ý nghĩa hơn, khi giữa khu dân cư đã có thêm những căn phòng sáng đèn, nơi trẻ nhỏ tìm thấy niềm vui từ sách, còn cộng đồng có thêm một khoảng không để gặp gỡ, sẻ chia và giữ lại những nhịp sống gần gũi vốn dễ bị cuốn trôi trong sự tất bật thường ngày.