Khác biệt chiến lược của Marvel và DC

Phim siêu anh hùng, với hàng loạt dự án đạt doanh thu hàng tỷ USD, được coi là gà đẻ trứng vàng của Marvel và DC. Thế nhưng, thực tế là thành công phòng vé chưa hẳn đã kéo khán giả tìm về comics - điểm xuất phát của những bom tấn được chuyển thể. Hàng triệu khán giả đổ xô ra rạp mua vé, nhưng rất ít trong số họ sẵn sàng móc hầu bao chi trả cho một cuốn truyện về siêu anh hùng.

Nghịch lý ấy khiến hai "ông lớn" của ngành xuất bản vẫn đang đau đầu tìm kiếm giải pháp suốt thời gian qua. Theo CBR, mỗi hãng lại đang đi theo những hướng giải quyết gần như đối lập. Nếu như DC cố gắng đưa nguyên tác lên màn ảnh, để phim trở thành cánh cửa dẫn khán giả trở lại thế giới truyện tranh, thì Marvel lại tận dụng sức ảnh hưởng của phim ảnh để tác động ngược đến cách truyện tranh được xây dựng.

DC dùng truyện tranh định hình phim ảnh

DC dưới thời James Gunn không giấu định hướng rằng chính truyện tranh là nền tảng của các nhân vật và câu chuyện trên màn ảnh. Điều này thể hiện ở cách những dự án mới thường xuyên gắn với một hoặc nhiều đầu truyện cụ thể, giúp khán giả biết rõ có thể tìm đến đâu nếu muốn khám phá sâu hơn câu chuyện vừa xem.

Supergirl mới đây là một ví dụ điển hình. Bộ phim lấy cảm hứng từ Supergirl: Woman of Tomorrow, tác phẩm truyện tranh của Tom King và Bilquis Evely. Việc công khai nguồn cảm hứng không chỉ giúp người hâm mộ lâu năm nhận ra những điểm tương đồng, mà còn cung cấp cho khán giả mới một điểm tựa để tiếp cận nhân vật một cách dễ dàng. Thay vì phải lục tìm hàng nghìn đầu truyện trải dài suốt lịch sử hàng chục năm của nhân vật Supergirl, họ giờ đây có thể tìm đến một ấn phẩm cụ thể đã được công bố là nền tảng ý tưởng cho bộ phim.

Trong khi đó, Lanterns được xây dựng trên những giai đoạn đầu trong lịch sử truyện Green Lantern. Ở cả hai trường hợp, James Gunn đều tích cực tôn vinh nguyên tác. Dù thừa nhận các tác phẩm chuyển thể vẫn phải có những thay đổi so với nguyên tác, ông vẫn muốn bảo đảm rằng truyện tranh luôn phải được tôn trọng khi chuyển thể.

Cách làm này cho thấy DC muốn tạo ra mối liên hệ trực tiếp giữa diễn biến trên màn ảnh và những gì xuất hiện trong comics. Đây là điều đặc biệt quan trọng với một hãng sở hữu kho truyện đồ sộ như DC. Độc giả mới tiếp cận có thể cảm thấy choáng ngợp khi nhìn vào hàng chục năm lịch sử phát triển của những Batman, Superman, Wonder Woman hay Green Lantern. Khi một bộ phim xác định rõ nguồn cảm hứng của mình trong nguyên tác, rào cản đó có thể được giảm xuống đáng kể.

DC sở hữu kho truyện tranh đồ sộ. Ảnh: DC Comics.

DC cũng có một lợi thế khác là hoạt hình. Trong nhiều năm, các tác phẩm thuộc DC Animated Universe đã đưa những cốt truyện nổi tiếng từ truyện tranh lên màn ảnh nhỏ, với mức độ trung thành tương đối cao so với nguyên tác. Điều này tạo ra hướng tiếp cận khá thú vị. Một khán giả có thể biết đến Batman qua hoạt hình, yêu thích câu chuyện rồi tìm đọc truyện tranh. Ngược lại, người đã đọc truyện có thể xem bản chuyển thể để thấy nhân vật và câu chuyện quen thuộc được tái hiện bằng hình ảnh.

Cách làm này giúp DC xây dựng hình ảnh thương hiệu khá rõ, khi coi truyện tranh là điểm xuất phát. Với hãng phim này, giá trị của truyện tranh không chỉ nằm ở việc cung cấp ý tưởng cho Hollywood, mà là nơi khán giả có thể tìm thấy phiên bản gốc và đầy đủ nhất của những câu chuyện, nhân vật họ yêu thích.

Tuy nhiên, chiến lược của DC không phải không có hạn chế. Nếu quá phụ thuộc vào nguyên tác, các nhà làm phim có thể bị cản trở trong việc sáng tạo. Không phải câu chuyện nào trên trang giấy cũng có thể bê nguyên xi lên màn ảnh. Một bộ truyện có thể kéo dài hàng chục số, trong khi một bộ phim chỉ có vỏn vẹn vài giờ để kể chuyện. Vì vậy, DC vẫn phải cân bằng giữa việc tôn trọng nguyên tác và nhu cầu tạo ra một tác phẩm độc lập, dễ tiếp cận với khán giả chưa từng đọc truyện.

Marvel dùng phim ảnh định hướng truyện tranh

Marvel lại chọn hướng đi gần như ngược lại so với đối thủ, khi coi các dự án điện ảnh là hạt nhân, tác động tới sự phát triển của truyện tranh. Với hãng phim này, comics vẫn là kho ý tưởng khổng lồ, nhưng màn ảnh mới là nơi có khả năng tiếp cận lượng khán giả lớn nhất. Vì vậy, khi một nhân vật hoặc câu chuyện tạo được sức hút trên màn ảnh, truyện tranh có xu hướng điều chỉnh để tận dụng triệt để sự quan tâm đó.

Một trong những biểu hiện rõ nhất là việc các nhân vật xuất hiện trên màn ảnh sau đó được đưa vào truyện tranh. Phil Coulson và Melinda May từng xuất hiện trong các tác phẩm truyền hình trước khi được đưa vào thế giới Marvel comics. Darcy Lewis cũng là một ví dụ tương tự. Những nhân vật này cho thấy quá trình ảnh hưởng không còn chỉ diễn ra theo một chiều từ truyện tranh sang phim. Ngược lại, điện ảnh và truyền hình cũng có thể là nơi khai sinh ra những nhân vật sau này mới xuất hiện trên trang giấy.

Điều này tạo cho Marvel một lợi thế lớn về mặt thương mại. Khi một nhân vật vừa xuất hiện trong một bộ phim nổi tiếng, sự quan tâm của khán giả dành cho nhân vật đó đang ở mức cao. Đưa nhân vật vào truyện tranh trong cùng thời điểm giúp Marvel tận dụng được sự chú ý của dư luận, thay vì phải xây dựng lại mức độ quan tâm từ đầu.

Marvel tận dụng sức hút từ màn ảnh để định hình thế giới truyện tranh.

Ảnh hưởng của điện ảnh còn thể hiện ở cách Marvel thay đổi hình ảnh của những nhóm nhân vật quen thuộc. Guardians of the Galaxy là một ví dụ. Trước khi trở thành hiện tượng trên màn ảnh, nhóm siêu anh hùng này tồn tại trong truyện tranh với hình ảnh và phong cách khác. Phải sau thành công của loạt phim mang về hàng tỷ USD, phiên bản truyện tranh mới dần mang nhiều đặc điểm hài hước và tính cách gần với phiên bản điện ảnh hơn.

Cách làm này cho thấy Marvel xem truyện tranh như một phần trong hệ sinh thái rộng lớn, thay vì hoàn toàn tách biệt với điện ảnh, truyền hình. Chiến lược này còn được thể hiện rõ qua cách Marvel tận dụng các nhân vật phản diện sau khi họ xuất hiện trong những dự án điện ảnh lớn. Doctor Doom là trường hợp mới nhất. Khi nhân vật này trở thành đối thủ quan trọng trong Avengers: Doomsday, Marvel đồng thời đưa Doom vào vị trí trung tâm của sự kiện truyện tranh One World Under Doom. Trước đó, Kang và Thanos cũng từng được hưởng lợi từ cách làm tương tự.

Không chỉ những nhân vật lớn, ngay cả các nhân vật phụ cũng có thể được hưởng lợi từ thành công của phim. Agatha Harkness có riêng một đầu truyện Witch's Road, trong khi H.E.R.B.I.E. cũng được phát hành một Infinity Comic sau khi The Fantastic Four: First Steps ra mắt. Đây là cách Marvel biến sự chú ý của khán giả điện ảnh thành động lực cho hoạt động xuất bản.