Đưa pháp luật đến từng thôn bản biên giới

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng La Êê tuần tra bảo vệ biên giới. Ảnh: Hồng Lam

Pháp luật bắt đầu từ những điều gần gũi

La Êê là xã vùng cao, biên giới, điều kiện kinh tế, xã hội còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều, phong tục tập quán truyền thống vẫn có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống cộng đồng. Trong bối cảnh đó, nếu pháp luật chỉ được truyền đạt bằng những văn bản khô cứng, khó hiểu thì rất khó đi vào cuộc sống. Nhận thức rõ điều này, Đồn Biên phòng La Êê đã phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể địa phương lựa chọn cách làm phù hợp, lấy người dân làm trung tâm của hoạt động tuyên truyền.

Không chỉ dừng lại ở các hội nghị tập trung, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng còn “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà”, lồng ghép tuyên truyền pháp luật trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt các chi hội đoàn thể, hay những buổi trò chuyện thân tình bên bếp lửa nhà sàn. Ở đó, pháp luật không còn là khái niệm xa lạ mà trở thành những câu chuyện cụ thể, gắn với đời sống, sản xuất, với những việc bà con gặp hằng ngày. Nội dung tuyên truyền được lựa chọn kỹ lưỡng, tập trung vào các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; pháp luật về biên giới quốc gia, xuất nhập cảnh, phòng, chống tội phạm, buôn lậu, mua bán người; pháp luật về hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình; các quy định liên quan trực tiếp đến sản xuất nông, lâm nghiệp, bảo vệ và phát triển rừng. Chính sự “đúng và trúng” này đã giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện.

Trong bối cảnh khoa học công nghệ và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, Đồn Biên phòng La Êê đã chủ động tận dụng các nền tảng số để mở rộng kênh tuyên truyền pháp luật. Các nhóm Zalo của thôn, bản, của các chi hội đoàn thể trở thành “kênh thông tin nhanh”, nơi các văn bản pháp luật mới, những cảnh báo về thủ đoạn của tội phạm, nhất là dịp cuối năm, được chia sẻ kịp thời, ngắn gọn, dễ hiểu. Bên cạnh đó, Đồn Biên phòng La Êê phối hợp với chính quyền và các đoàn thể in ấn các tờ gấp với nội dung súc tích, minh họa trực quan, phát tận tay bà con. Những tờ gấp nhỏ nhưng mang theo thông điệp lớn như cảnh báo thủ đoạn lừa đảo lao động “việc nhẹ, lương cao”, cách nhận biết và phòng tránh các loại tội phạm, tệ nạn xã hội; hướng dẫn người dân tự bảo vệ mình và gia đình trước những nguy cơ tiềm ẩn. Sự kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền trực tiếp và gián tiếp, giữa phương pháp truyền thống và công nghệ số đã tạo nên hiệu quả lan tỏa mạnh mẽ, giúp pháp luật không bị “đứt đoạn” mà hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng.

Trong công tác tuyên truyền pháp luật ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vai trò của già làng, người có uy tín có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đồn Biên phòng La Êê đã phối hợp chặt chẽ với đội ngũ này để phát huy vai trò “cầu nối” giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Thông qua tiếng nói của già làng, trưởng bản, các nội dung pháp luật được truyền tải một cách tự nhiên, dễ tiếp nhận. Đây cũng là lực lượng nòng cốt trong việc vận động bà con xóa bỏ các tập tục lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh; nâng cao cảnh giác trước âm mưu “diễn biến hòa bình”, lợi dụng vấn đề dân tộc, dân chủ, nhân quyền, truyền đạo trái pháp luật để chống phá Đảng, Nhà nước, phá hoại khối đại đoàn kết các dân tộc.

Từ tuyên truyền đến hành động

Hiệu quả của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ thể hiện ở số buổi tuyên truyền hay lượng tài liệu phát ra, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến trong nhận thức và hành vi của người dân. Thực tế tại La Êê cho thấy, khi người dân hiểu luật, họ tự giác chấp hành, cùng chính quyền và lực lượng Biên phòng giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ rừng, bảo vệ đường biên, mốc giới.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng La Êê phối hợp với các già làng tuyên truyền pháp luật cho nhân dân. Ảnh: Hồng Lam

Ông Nguyễn Đăng Chương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã La Êê cho biết, một trong những yếu tố quan trọng làm nên hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở La Êê là việc lựa chọn nội dung tuyên truyền sát với nhu cầu thực tiễn. Năm 2025, xã La Êê tập trung phổ biến các luật, văn bản quy phạm pháp luật mới, nhất là các chính sách dân tộc liên quan trực tiếp đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trọng tâm tuyên truyền là các quy định về hình sự, dân sự, hôn nhân và gia đình, đất đai, bảo vệ môi trường, lao động, y tế, giáo dục, quốc phòng, an ninh, giao thông; quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; chuyển đổi số và chính sách dân tộc. Những nội dung tưởng chừng rộng lớn ấy lại được cán bộ Biên phòng “chia nhỏ”, minh họa bằng những tình huống cụ thể ngay tại thôn bản, giúp bà con hiểu rằng, pháp luật không ở đâu xa mà gắn liền với từng quyết định trong cuộc sống hằng ngày.

Đặc biệt, trong thời gian qua, Đồn Biên phòng La Êê đã tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xây dựng hương ước, quy ước thôn, bản phù hợp với pháp luật; vận động nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; bảo vệ di sản văn hóa vật thể, phi vật thể; đấu tranh phòng, chống các biểu hiện lợi dụng văn hóa, tôn giáo để vi phạm pháp luật. Nhờ đó, tình hình vi phạm pháp luật trên địa bàn được kiềm chế, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững. Trong bối cảnh sắp xếp lại đơn vị hành chính các cấp và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở khu vực biên giới đứng trước nhiều yêu cầu mới. Nắm bắt kịp thời thực tiễn đó, Đồn Biên phòng La Êê đã tập trung tuyên truyền sâu rộng các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước gắn với quá trình sáp nhập, tổ chức lại bộ máy chính quyền. Các nghị quyết, luật mới được Quốc hội khóa XV thông qua, đặc biệt là các nội dung sửa đổi Hiến pháp năm 2013, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các nghị quyết liên quan đến sắp xếp đơn vị hành chính được phổ biến cụ thể, rõ ràng. Qua đó, người dân hiểu đúng ý nghĩa, mục tiêu của việc sáp nhập, tạo sự đồng thuận cao khi mô hình bộ máy mới đi vào hoạt động.

Từ những việc làm cụ thể, thiết thực ở La Êê có thể khẳng định, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật là một bộ phận quan trọng trong xây dựng “thế trận biên phòng toàn dân”. Khi pháp luật được truyền tải bằng những phương pháp trực quan, gần gũi với văn hóa, tín ngưỡng, thông qua mối quan hệ quân dân gắn bó, hiệu quả tuyên truyền được nhân lên gấp nhiều lần. Phương châm “Mỗi người lính Biên phòng là một tuyên truyền viên pháp luật” đã và đang được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng La Êê, đó không chỉ là trách nhiệm, mà còn là tình cảm, sự gắn bó với đồng bào nơi biên giới.

Có thể nói, đưa pháp luật đến từng thôn bản không chỉ giúp người dân “biết luật, hiểu luật, làm theo luật”, mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước; tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tạo nền tảng vững chắc để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới. La Êê hôm nay đang đổi thay từng ngày và trong sự đổi thay ấy có dấu ấn bền bỉ của những người lính Biên phòng thầm lặng gieo “hạt giống pháp luật” nơi phên giậu Tổ quốc.

Hồng Lam