Đổi mới, đột phá, đặc thù, tạo động lực và đồng thuận

Chú trọng 3 trung tâm kinh tế động lực, 5 trụ cột tăng trưởng

Tại Phiên họp thứ Mười, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khẳng định sự cần thiết ban hành dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 09 - NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Với vị trí địa lý chiến lược đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, các cơ chế, chính sách phát triển tỉnh Khánh Hòa đã được chuẩn bị từ sớm, từ xa. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, “trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã chủ trì hai cuộc làm việc với tỉnh Khánh Hòa và các bộ, ngành. Các cơ quan của Quốc hội đã có 5 văn bản tham gia đóng góp ý kiến. Vì vậy, chủ trương, định hướng của các chính sách đều được thảo luận, tiếp thu giải trình một bước”.

Một góc Khu kinh tế Vân Phong, Khánh Hòa

Nguồn: ITN

Trong lần trình này, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhận định, dự thảo Nghị quyết đã có nhiều chính sách thể hiện đúng tinh thần Nghị quyết 09 - NQ/TW; một số nội dung tương đồng với chính sách đặc thù của các địa phương vừa được Quốc hội ban hành. So với dự thảo xin ý kiến Đảng đoàn Quốc hội, phạm vi chính sách đã được thu hẹp, tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện trên tinh thần cơ chế phải tạo được sự chủ động, thuận lợi cho địa phương. Đặc biệt là huy động được nguồn lực từ các thành phần kinh tế, trong đó coi trọng kinh tế tư nhân để đầu tư phát triển 3 trung tâm kinh tế động lực và 5 trụ cột tăng trưởng. Cụ thể, 3 trung tâm kinh tế động lực là: Thành phố Nha Trang, Vịnh Vân Phong, Vịnh Cam Ranh; 5 trụ cột tăng trưởng là: công nghiệp chế biến, chế tạo; công nghiệp cao thân thiện môi trường; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; y tế và phát triển hạ tầng.

Một quan điểm nữa được Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh đó là, chính sách mới đối với Khánh Hòa phải đạt 5 chữ “Đ": đổi mới, đột phá, đặc thù, động lực và đồng thuận. Nhất định phải có sự đồng thuận của người dân, doanh nghiệp và trong nội bộ; nếu làm mà nội bộ không đoàn kết, không đồng thuận thì không tạo thành sức mạnh. Đồng thời, khơi thông hơn nữa sự sáng tạo, thể hiện tư duy chiến lược là phát huy lợi thế so sánh trên cơ sở phù hợp, sát với bối cảnh thực tiễn phát triển địa phương, khả năng cân đối nguồn lực của Nhà nước, giải quyết triệt để các vấn đề hạn chế, tồn tại đang đặt ra.

Khánh Hòa còn có vị trí địa lý biển đảo quan trọng, khác biệt so với các địa phương khác. Nhấn mạnh đặc thù này, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội yêu cầu, cần tiếp tục rà soát, bổ sung đánh giá khách quan, toàn diện, chính xác tác động chính sách, cụ thể là kinh tế, xã hội, môi trường, đặc biệt không ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng, để bảo đảm tính khả thi, hiệu lực, hiệu quả của Nghị quyết khi được thông qua. Đặc biệt, “phát triển kinh tế của tỉnh Khánh Hòa không thể tách rời giữa kinh tế biển, đảo và bảo vệ chủ quyền”, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh.

Thực tế, khi xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa đã có thuận lợi. Đó là, “chúng ta đã có nhiều kinh nghiệm trong việc ban hành Nghị quyết thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù đối với một số địa phương, như TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Cần Thơ, tỉnh Thừa Thiên Huế… để so sánh, đối chiếu, rà soát, cho nên rất kỳ vọng ở tính khả thi của dự thảo Nghị quyết này”.

Tạo thêm sức hút, sức bật cho khu kinh tế Vân Phong

Là một trong ba trung tâm kinh tế trọng điểm, việc phát triển khu kinh tế Vân Phong nhận được sự quan tâm của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tuy nhiên, đến nay, kết quả thu hút đầu tư của khu kinh tế Vân Phong vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế cạnh tranh. Do đó, rất cần quy định chính sách mạnh mẽ hơn để thu hút đầu tư, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nói.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục rà soát, bổ sung các quy định bảo đảm tính chặt chẽ, đủ mạnh, có cam kết nghĩa vụ của nhà đầu tư. Thực hiện ưu đãi đối với nhà đầu tư, nhưng khi nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết phải có hình thức xử lý. Bởi thực tế cho thấy, không phải không có trường hợp, nhà đầu tư vào "đăng ký, nhận phần đất rồi để đó" không đầu tư hoặc đầu tư không đồng bộ, không đúng quy hoạch. Điều này sẽ phá vỡ sự phát triển của khu kinh tế Vân Phong. Vì thế, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nêu rõ, "khi không đáp ứng được yêu cầu về vốn, tiến độ giải ngân, các điều kiện đầu tư khác thì nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm về các hậu quả phát sinh do không thực hiện đúng cam kết của mình”.

Kết luận nội dung này tại Phiên họp thứ Mười, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nhấn mạnh, việc phát triển khu kinh tế Vân Phong cần bổ sung các điều kiện bảo đảm an ninh, quốc phòng và nhà đầu tư phải có cam kết về vấn đề này. Quy định chế tài cụ thể trong trường hợp nhà đầu tư vi phạm các cam kết về nghĩa vụ. Đồng thời làm rõ các chính sách nhà nước ưu tiên hỗ trợ thủ tục đầu tư, bồi thường, tái định cư. Bổ sung 2 cơ chế thí điểm đặc thù là cơ chế khấu trừ bổ sung chi phí nghiên cứu phát triển khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp và phân cấp, phân quyền chủ trương đầu tư, cấp giấy phép đầu tư đối với các dự án cho nhà đầu tư chiến lược trong khu kinh tế Vân Phong. Quan trọng là phải tạo thêm sức hút, sức bật cho khu kinh tế Vân Phong nói riêng, phát triển tỉnh Khánh Hòa nói chung, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải lưu ý.