Dấu ấn Phan Thanh Hùng

HLV Phan Thanh Hùng. Ảnh: FBBD

1. Anh thuộc về thế hệ cầu thủ bước ra sân với tình yêu giản dị, song rất mãnh liệt. Tất cả những con người của thế hệ ấy tạo nên ký ức của một thời bóng đá còn nghèo vật chất nhưng luôn giàu khát vọng. Ở đó, màu cờ - sắc áo và niềm tự hào quê hương luôn là động lực để từng thành viên hướng tới.

Không được đào tạo bài bản như những đồng đội cùng thời, Phan Thanh Hùng gia nhập Cảng Đà Nẵng rồi đội tuyển Quảng Nam - Đà Nẵng khi anh đang khoác áo đội Giao thông vận tải Đà Nẵng. Có lẽ, cái chất “bóng đá đường phố” giúp lối chơi của anh mềm mại, thanh thoát cùng một “tư duy mở” từ rất sớm. Chắc chắn, những người yêu mến túc cầu Quảng Nam - Đà Nẵng không bao giờ quên được một Phan Thanh Hùng thông minh trong việc chọn điểm rơi để lập công bằng những quả đánh đầu hiểm hóc. Hay đó là những pha “làm tường” để những đồng đội tuyến sau băng lên dứt điểm thành bàn.

Nỗ lực không ngừng nghỉ và cùng với “thế hệ vàng” của bóng đá Quảng Nam - Đà Nẵng, thủ quân Phan Thanh Hùng đã góp công không nhỏ để lần đầu tiên mang về cho làng túc cầu Quảng Nam - Đà Nẵng “cú đúp” danh hiệu Vô địch toàn quốc và Cúp Quốc gia trong 2 năm liên tiếp (1992, 1993).

Cũng trong năm 1992, Quảng Nam - Đà Nẵng trở thành câu lạc bộ đầu tiên vào đến bán kết Cúp C2 châu Á, một chiến tích mà phải qua thời gian khá dài, bóng đá Việt Nam mới tiệm cận được. Đó không đơn thuần là một thành tích thể thao mà còn là ký ức về một thế hệ cầu thủ Quảng Nam - Đà Nẵng đã đưa bóng đá Việt Nam ra khỏi những giới hạn quen thuộc.

Giã từ thi đấu, Phan Thanh Hùng mau chóng bắt tay vào sự nghiệp huấn luyện và những bài học khi còn khoác áo cầu thủ đã được anh mang theo suốt hành trình. Đó là tôn trọng bóng đá, tôn trọng đồng nghiệp, tôn trọng đối thủ và tôn trọng các học trò; cũng như, luôn mong muốn đội bóng của mình có một bản sắc.

Nhiều năm gắn bó với vai trò cầu thủ, Phan Thanh Hùng cảm nhận được những khó khăn, áp lực mà các học trò luôn đối mặt. Có lẽ vì thế, anh hiểu rằng, một nhận xét của huấn luyện viên có thể giúp một cầu thủ nâng tầm nhưng cũng có thể, khiến cầu thủ ấy đánh mất lòng tin và nguy hiểm hơn, dần đánh mất chính mình. Vì thế, Phan Thanh Hùng luôn muốn thuyết phục hơn là áp đặt, muốn cầu thủ hiểu chớ không chỉ muốn họ nghe. Và anh đã tạo nên sự khác biệt giữa một người quản lý đội bóng với một người thầy đúng nghĩa.

Như chính con người mình, các đội bóng do Phan Thanh Hùng dẫn dắt đều có điểm chung: điềm tĩnh, lý trí và có trật tự. Anh không thích giành chiến thắng bằng sự hỗn loạn mà muốn các cầu thủ phải “đá bóng bằng cái đầu”, chứ không chỉ bằng thể chất.

Sau thời gian lâm bệnh nặng, vào lúc 21 giờ 5 phút ngày 11/8, Huấn luyện viên Phan Thanh Hùng đã qua đời tại nhà riêng, hưởng thọ 67 tuổi. Trong sự nghiệp cầu thủ, Phan Thanh Hùng từng Vô địch Quốc gia năm 1992, đoạt Cúp Quốc gia 1993. Trong vai trò huấn luyện viên, ông từng vô địch U21 quốc gia cùng đội U21 SHB Đà Nẵng (2008, 2009), vô địch AFF Cup 2008 (trợ lý), Huy chương Bạc SEA Games 2009 (trợ lý). Vô địch V-League cùng Hà Nội T&T (2010, 2013), giành Siêu Cúp Quốc gia cùng Hà Nội T&T (2013). Giành Cúp Quốc gia và Siêu Cúp Quốc gia 2016 cùng Than Quảng Ninh.

HLV Phan Thanh Hùng. Ảnh: FBBD

2. Khởi đầu ở đội U21 SHB Đà Nẵng, Phan Thanh Hùng không chỉ nhào nặn nên đội bóng biết chiến thắng mà còn tạo nên đội bóng biết-chơi-bóng. Từ lứa cầu thủ trẻ ấy, những Phan Thanh Hưng, Phạm Nguyên Sa, Võ Hoàng Quãng hay Đoàn Hùng Sơn, Nguyễn Văn Mẹo… từng bước trưởng thành và là những trụ cột để mang về 2 danh hiệu Vô địch V-League cho Câu lạc bộ SHB Đà Nẵng, cũng như, không ít trong số họ được vinh dự khoác áo đội tuyển Việt Nam.

Bước vào sân chơi chuyên nghiệp, anh biến Hà Nội T&T thành cỗ máy hoàn hảo với lối chơi kiểm soát bóng cùng hàng loạt danh hiệu. Sáu năm gắn bó với đội bóng thủ đô, Phan Thanh Hùng đã đưa đội bóng tới 2 danh hiệu Vô địch Quốc gia (2010, 2013) cùng Siêu Cúp Quốc gia 2010.

Đến với Than Quảng Ninh, dù điều kiện hết sức khó khăn, Phan Thanh Hùng cũng giúp đội bóng đất mỏ có được niềm tin để có thể bước lên đỉnh cao với thành tích đoạt Cúp Quốc gia và Siêu Cúp Quốc gia 2016 mà bại tướng của họ đều là Hà Nội T&T!

Ở đội tuyển Việt Nam, anh từng là trợ lý cho Huấn luyện viên Calisto trong hành trình Vô địch AFF Cup 2008; trước khi tham gia ban huấn luyện U23 Việt Nam giành HCB SEA Games 2009 và HCĐ AFF Cup 2010. Năm 2012, anh được giao trọng trách HLV trưởng đội tuyển Việt Nam. Dù không gặt hái được những thành công nhưng anh góp phần phá vỡ định kiến khi trước đây, bóng đá Việt Nam thường được đặt niềm tin vào các huấn luyện viên nước ngoài.

HLV Phan Thanh Hùng. Ảnh: FBBD

Có ai đó từng nói, một huấn luyện viên giỏi có thể giúp một đội bóng chiến thắng nhưng một huấn luyện viên tầm cỡ sẽ giúp nhiều cầu thủ trở thành những phiên bản tốt hơn của chính mình. Và Phan Thanh Hùng chính là người phát hiện, đào tạo nên rất nhiều cầu thủ ngôi sao, để trong danh sách đội tuyển Việt Nam năm 2012 có tới 6 cầu thủ Hà Nội T&T cùng 4 cầu thủ SHB Đà Nẵng được triệu tập.

Với Huấn luyện viên Phan Thanh Hùng, bóng đá không đơn thuần là chuyện thắng - thua mà là cách đội bóng xuất hiện trước giới mộ điệu. Đó cũng là cách anh xây dựng ở những câu lạc bộ do mình dẫn dắt để tạo nên bản sắc, lối chơi đặc trưng, mà nếu không nói quá là mang “thương hiệu Phan Thanh Hùng”.

Một khác biệt rất lớn ở Phan Thanh Hùng trong môi trường bóng đá chuyên nghiệp còn ở quan niệm, một đội bóng muốn tồn tại lâu dài không thể chỉ mua cầu thủ mà còn phải “tạo ra” cầu thủ. Những Quang Hải, Hùng Dũng, Duy Mạnh, Văn Quyết… ở Hà Nội T&T hay Hai Long của Than Quảng Ninh trước đây là những “sản phẩm” từ tâm huyết của chính anh.

Có thể tới một ngày, giới mộ điệu sẽ không thể nhớ nổi những thành công của Huấn luyện viên Phan Thanh Hùng ở các cấp độ. Nhưng người hâm mộ sẽ khó quên những cầu thủ thành danh nhờ công đào tạo của anh, những đội bóng anh từng tạo được dấu ấn bằng bản sắc và lối chơi mà anh từng mang đến cho các câu lạc bộ cũng như đội tuyển quốc gia.

Bởi, đó chính là di sản mà Phan Thanh Hùng đã để lại cho bóng đá nước nhà…