Đậm đà hương rượu lòn bon xứ Tiên

Rượu vang lòn bon được sản xuất kết hợp giữa phương pháp truyền thống và hiện đại. Ảnh: SƠN NAM

Vùng trung du Tiên Phước từ lâu được biết đến với những vườn lòn bon xanh mướt trải dài trên triền đồi. Với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu đặc thù, trái bòn bon nơi đây kết tinh hương vị thanh ngọt, thơm dịu.

Lòn bon Tiên Phước thường chín rộ vào khoảng tháng 9 đến tháng 10 hàng năm với những chùm quả vàng mọng chen chúc bám vào thân cây. Từ nguồn nguyên liệu ấy, những giọt rượu vang lòn bon ra đời thông qua quá trình lên men tự nhiên, không chưng cất nên giữ lại hương vị nguyên sơ của núi rừng.

Theo ông Tống Phước Tuấn, Giám đốc Hợp tác xã Phước Tuyên (xã Tiên Phước), hầu hết rượu lòn bon được người dân ủ trong thùng gỗ, không sử dụng chất bảo quản, bảo đảm các điều kiện nghiêm ngặt về nhiệt độ, độ ẩm, giúp từng giọt rượu đạt độ hài hòa về màu sắc, hương vị và chất lượng.

“Trong tâm thức người xứ Tiên, rượu vang lòn bon không đơn thuần là một thức uống, đó là kết tinh kinh nghiệm nhiều đời, của sự kiên trì, tỉ mẩn và niềm say mê với cây trái quê hương”, ông Tuấn chia sẻ.

Hợp tác xã Phước Tuyên là một trong những đơn vị tiên phong đưa rượu vang lòn bon từ sản phẩm truyền thống địa phương trở thành hàng hóa trên thị trường.

Với quy trình chế biến kết hợp phương thức truyền thống và kiểm soát kỹ thuật hiện đại, sản phẩm được lên men tự nhiên, không qua chưng cất, bảo đảm an toàn thực phẩm. Mỗi mẻ rượu đều được kiểm nghiệm nghiêm ngặt trước khi đưa ra thị trường.

Năm 2019, rượu vang lòn bon của Hợp tác xã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, mở ra cơ hội tiếp cận khách hàng rộng hơn. Đến nay, sản phẩm đã có mặt tại nhiều nhà hàng, siêu thị, cửa hàng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và được giới thiệu trên các sàn thương mại điện tử.

Để chủ động nguồn nguyên liệu, Hợp tác xã liên kết với 75 hộ dân trên địa bàn các xã Sơn Cẩm Hà, Tiên Phước, Thạnh Bình, Lãnh Ngọc… xây dựng vùng trồng lòn bon diện tích khoảng 15ha.

Không chỉ thu mua sản phẩm, Hợp tác xã còn tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, bón phân hữu cơ, bảo đảm chất lượng trái đầu vào ổn định và chất lượng.

Ông Nguyễn Văn Nhật (xã Thanh Bình), một trong những người chuyên làm rượu vang lòn bon cho biết, sản xuất rượu vang lòn bon được thực hiện theo quy trình tuần hoàn khép kín.

Sau thu hoạch, trái lòn bon được tách thành vỏ, cơm và hạt. Phần cơm dùng để lên men rượu, vỏ trái được ủ làm phân vi sinh, trả lại dưỡng chất cho đất và vườn cây. Hạt được tuyển chọn, gieo ươm thành cây giống tái sản xuất. Cách làm này vừa giảm chất thải, vừa bảo vệ môi trường, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.

“Rượu vang lòn bon có vị chua ngọt hài hòa, hương thơm nhẹ. Nhờ lên men tự nhiên, sản phẩm có cảm giác gần như nước trái cây, dễ uống ”, ông Nhật nói.

Theo ông Nhật, giá trị của rượu vang lòn bon không chỉ nằm ở khía cạnh kinh tế mà còn ở chiều sâu văn hóa. Trong ký ức nhiều thế hệ, lòn bon từng được xem là trái quý phương Nam, gắn với những câu chuyện dân gian, truyền thuyết và niềm tự hào của cư dân bản địa.

Hành trình xây dựng thương hiệu rượu vang lòn bon xứ Tiên hôm nay thể hiện sự bền bỉ, khát vọng vươn lên của người dân vùng trung du, để mỗi chai rượu không chỉ kết tinh hương vị tự nhiên mà còn gửi gắm ký ức, truyền thống và tình yêu quê hương đến người tiêu dùng.

KHÁNH LINH - SƠN NAM