Trong phát biểu tại ĐH Quốc gia Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh các khái niệm như 'đổi mới sáng tạo', 'đại học tinh hoa', 'tự chủ' và 'năng lực cạnh tranh quốc gia', qua đó gợi mở vai trò mới của đại học trong phát triển đất nước.
LTS: Ngày 17-5-2026, Báo Quân đội nhân dân đăng toàn văn bài phát biểu quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội. Sau khi báo đăng, tòa soạn nhận được nhiều bài viết, ý kiến của các nhà khoa học, nhà quản lý, chuyên gia phân tích sâu sắc những nội dung quan trọng, đồng thời khẳng định bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước truyền những thông điệp mới, mang tính chiến lược, định hướng cho nền giáo dục Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Ông Lê Quốc Minh cho rằng 'tinh hoa' không thể chỉ được đo bằng thành tích học tập. Do đó, đào tạo tinh hoa không thể dừng ở việc đào tạo người giỏi, mà phải hướng tới năng lực đóng góp thực sự cho xã hội.
Đại học Quốc gia Hà Nội đang đứng trước yêu cầu trở thành đại học tinh hoa, 'túi khôn' để Nhà nước tìm đến khi cần luận cứ khoa học cho những quyết sách chiến lược.
Ngoài vai trò sản sinh ra tri thức, kết quả đổi mới sáng tạo, các trường đại học còn là nơi lan tỏa các giá trị này ra cộng đồng.
Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội mang tầm chiến lược và định hướng rất rõ cho giáo dục đại học Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Tại lễ kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra yêu cầu mới với giáo dục đại học Việt Nam: đại học phải trở thành nơi kiến tạo tri thức, công nghệ, năng lực cạnh tranh và góp phần nâng tầm vị thế quốc gia trong chặng phát triển mới của đất nước.
Nghiên cứu sâu sắc từng luận điểm trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội (16/5/1906-16/5/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, nhiều chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã thổi một luồng sinh khí mạnh mẽ, đặt lên vai Đại học Quốc gia Hà Nội, một sứ mệnh lịch sử nặng nề nhưng cũng rất vinh quang, đó là trở thành đầu tàu đưa trí tuệ Việt Nam từng bước hội nhập với các nước tiên tiến trên thế giới.
Vị thế và truyền thống cùng sự quan tâm, đầu tư của Nhà nước khiến Đại học Quốc gia Hà Nội tự tin rất lớn vào 'vị thế hàng đầu'. Song, nếu không 'tự soi', Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ dễ ngủ quên trên 'vinh quang' và bị tụt hậu.
Đổi mới giáo dục là đặt đại học vào vị trí trung tâm của sức mạnh tri thức quốc gia trong kỷ nguyên cạnh tranh bằng sáng tạo và công nghệ.
Tháng 11 năm 1945, chỉ hơn hai tháng sau ngày khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp dự và chủ trì lễ khai giảng đầu tiên của nền đại học Việt Nam độc lập tại Trường Đại học Quốc gia Việt Nam - tiền thân của Đại học Quốc gia Hà Nội ngày nay.
Ngày 15.11.1945, lễ khai giảng đầu tiên của nền giáo dục đại học Việt Nam độc lập tại Đại học Quốc gia Việt Nam (tiền thân của Đại học Quốc gia Hà Nội ngày nay), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp chủ trì buổi lễ, trao bằng tốt nghiệp cho sinh viên và gửi gắm niềm tin lớn lao vào trí thức nước nhà. Hơn 80 năm sau, cũng chính tại ngôi trường này, trong khát vọng đưa đất nước vươn lên hùng cường vào năm 2045, thông điệp về 'hiền tài là nguyên khí quốc gia' tiếp tục được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh như một mệnh lệnh phát triển của thời đại.
Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội đã truyền cảm hứng và có sức lan tỏa rất lớn trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam về sứ mệnh của các cơ sở giáo dục đại học đối với sự phát triển của đất nước.
Các chuyên gia cho rằng để Đại học Quốc gia Hà Nội hoàn thành sứ mệnh 'dẫn dắt quốc gia', cần thực hiện một số việc cốt lõi.
Trải qua chặng đường 120 năm từ tiền thân là Đại học Đông Dương, Đại học Quốc gia Hà Nội đã trở thành một biểu tượng rực rỡ của trí tuệ Việt Nam, là nơi hội tụ khát vọng học thuật, hun đúc nhân tài, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Trong giai đoạn mới phát triển đất nước, yêu cầu phát triển con người và đào tạo nguồn nhân lực đặt ra rất quan trọng, cấp bách.