Đã qua thời 'nét như Sony'

Sony từng gây bất ngờ khi tuyên bố chuyển giao mảng kinh doanh TV cho liên doanh mới thành lập cùng đối thủ TCL (Trung Quốc). Tuy nhiên đối với CEO Hiroki Totoki, đây không phải quyết định một sớm một chiều.

Gắn bó với Sony từ năm 1987, Totoki đã thực hiện nhiều thương vụ từ khi giữ vị trí cao nhất vào năm ngoái, bao gồm hợp tác với TSMC để sản xuất cảm biến ảnh, tách riêng mảng tài chính mà ông từng điều hành.

Theo WSJ, tất cả nhằm đưa Sony tiến vào giai đoạn mới. Công ty Nhật Bản muốn chuyển hướng tập trung từ thiết bị điện tử sang giải trí với âm nhạc, phim ảnh, trò chơi điện tử và công nghệ nền tảng.

Thành công từ phim và nhạc

Phần phim Spider-Man mới nhất của Sony thu về hơn 900 triệu USD trên toàn cầu trong tuần công chiếu đầu tiên, trở thành bộ phim có màn ra mắt thành công thứ 2 lịch sử.

Bộ phim tiểu sử Michael cũng góp phần đưa lợi nhuận mảng âm nhạc của Sony đạt kỷ lục trong quý gần nhất, khi khán giả nghe lại các ca khúc của Michael Jackson.

"Các mảng kinh doanh truyền thống rất quan trọng. Tôi dành sự tôn trọng lớn cho chúng. Dù vậy, chúng tôi cũng cần thay đổi", Totoki chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với WSJ.

Một số mẫu máy nghe nhạc phổ biến của Sony. Ảnh: CNET.

Sony được thành lập năm 1946 dưới dạng cửa hàng sửa chữa radio tại Tokyo. Đến thập niên 1950, công ty sản xuất máy ghi âm băng từ và radio bán dẫn. Chiếc Walkman ra đời năm 1979 tạo ra cuộc cách mạng trong cách mọi người nghe nhạc.

Tiếp nối thành công ấy, Sony lần lượt tung ra Handycam, Discman cùng nhiều sản phẩm sáng tạo. Điều đó đưa khẩu hiệu "It's a Sony" trở thành biểu tượng cho chất lượng và phong cách thời trang.

Năm 1988, Sony mua lại CBS Records, hãng đĩa quy tụ nhiều nghệ sĩ tên tuổi như Michael Jackson, Bruce Springsteen và Bob Dylan. Thời điểm đó, đây được xem là động thái phô trương của một công ty điện tử dư dả tiền mặt, trong thời kỳ kinh tế Nhật Bản bùng nổ.

Ví dụ điển hình nhất về sự ngạo mạn của Sony là thương vụ thâu tóm Columbia Pictures năm 1989 với giá khoảng 5 tỷ USD (bao gồm các khoản nợ). Trong 5 năm, Sony gần như mất trắng khoản đầu tư khi hàng loạt bộ phim thất bại và chi tiêu hoang phí, trước khi vực dậy nhờ những tác phẩm ăn khách như Men In Black (1997).

Giai đoạn khó khăn

Khi mới gia nhập Sony, Totoki chỉ giữ vị trí nhân viên tài chính cấp thấp tại Tokyo. Trả lời phỏng vấn, ông thừa nhận không thể hình dung rằng sau 30 năm, trọng tâm hoạt động của công ty lại thuộc lĩnh vực giải trí.

"Khi đó, người ta còn chẳng hề nhắc đến ngành công nghiệp này", Totoki nhấn mạnh.

Ngày nay, hơn 2/3 doanh thu hàng năm của Sony đến từ phim điện ảnh, âm nhạc và trò chơi điện tử, với các thương hiệu nổi tiếng như Spider-Man và Jumanji.

Công ty còn kỳ vọng vào anime, nguồn cội của những tác phẩm văn hóa đại chúng đình đám như Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba (Thanh gươm diệt quỷ).

Một chiến lược then chốt là chuyển thể trò chơi điện tử ăn khách thành phim điện ảnh và chương trình truyền hình, đảm bảo các thương hiệu tiếp tục sinh lời.

Phần mới nhất của Spider-Man có doanh thu mở màn toàn cầu cao thứ 2 lịch sử. Ảnh: Sony Pictures.

Sau thành công của The Last of Us, Sony đang triển khai dự án đưa God of War lên truyền hình. Đây là dòng game xoay quanh một chiến binh Sparta chống lại các vị thần Hy Lạp.

"Đó chính là mô hình 'bánh đà' mà chúng tôi muốn tạo ra", Totoki nói. Ông cho biết Sony muốn kết hợp mảng trò chơi điện tử và anime, 2 lĩnh vực mà ông nghĩ rằng có sự tương đồng.

Totoki nhớ lại giai đoạn đầu những năm 2010, khi Sony chật vật tìm kiếm nguồn vốn và bị một tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn hạ bậc trái phiếu xuống mức "rác" (junk status).

Thời điểm đó, mảng kinh doanh điện tử của Sony điêu đứng trước sự xuất hiện của iPhone năm 2007, khủng hoảng tài chính 2008 và sức ép cạnh tranh từ đối thủ, chẳng hạn như Samsung của Hàn Quốc.

Cởi mở với AI

Trả lời phỏng vấn, Totoki cho biết nhiệm vụ quan trọng nhất của một CEO đơn giản là đảm bảo doanh nghiệp tồn tại. Ông lưu ý những thách thức của công ty trong bối cảnh mới, gồm chiến tranh thương mại, gián đoạn nguồn cung năng lượng và chip.

"Xét đến những yếu tố ấy, chúng tôi cần hành động. Nếu không, sẽ không thể tồn tại trong tình hình này", Totoki nhận định.

Kết quả kinh doanh của Sony quý gần nhất khá khả quan, dù phần lớn đến từ các khoản hoàn thuế của Mỹ và đồng yên mất giá. Cổ phiếu công ty giảm khoảng 2,5% từ đầu năm, phản ánh chi phí tăng với các linh kiện như chip nhớ, tác động đến toàn ngành giải trí và trò chơi điện tử.

Theo WSJ, điều này cũng ảnh hưởng đến kế hoạch ra mắt máy chơi game PlayStation 6 (PS6). Nhiều chuyên gia phân tích từng dự đoán sản phẩm có thể ra mắt cuối năm 2027, song viễn cảnh này khó xảy ra do thiếu hụt linh kiện trầm trọng. Bản thân Totoki thừa nhận Sony chưa ấn định ngày giới thiệu PS6.

Hiroki Totoki, CEO Sony. Ảnh: WSJ.

Giai đoạn cuối năm được đánh giá quan trọng với Sony khi tựa game Grand Theft Auto VI dự kiến phát hành vào tháng 11, bên cạnh các dự án "AI vật lý" gồm robot và thiết bị đeo do OpenAI cùng nhiều công ty phát triển.

AI cũng có thể gây khó khăn cho mảng giải trí của Sony. Khảo sát từ dịch vụ nghe nhạc Deezer cho thấy gần 30% bài hát trên nền tảng tạo bởi AI, 97% người nghe không thể nhận ra sự khác biệt giữa nhạc AI và nhạc do người sáng tác.

Các mô hình AI mới cũng có thể tạo video với độ chân thực cao, mang đến thách thức cho ngành công nghiệp sáng tạo.

Là fan của ban nhạc Oasis, Totoki cho rằng con người vẫn sẽ ưa chuộng nhạc, game và phim do chính con người tạo ra, kể cả khi quá trình sản xuất có sự hỗ trợ của AI.

Trong một buổi chia sẻ với nhà đầu tư, Sony nêu bật việc ứng dụng AI để tạo chuyển động nhân vật trong game, công đoạn vốn đòi hỏi nhiều công sức từ chuyên gia hoạt ảnh.

"AI không thể thay thế con người, nhưng có thể nâng tầm khả năng sáng tạo. Mọi chuyện thực sự phụ thuộc vào chúng ta: tận dụng AI, hoặc đối diện sự đe dọa từ nó", CEO Sony nhấn mạnh.