Đà Nẵng áp dụng quy chế quản lý kiến trúc mới

Từ ngày 25/1, Đà Nẵng áp dụng Quy chế quản lý kiến trúc mới, tập trung kiểm soát tầng cao công trình theo mặt cắt đường. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Kiểm soát không gian xây dựng

Ngày 15/1/2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 07/2026/QĐ-UBND sửa đổi, bổ sung Quy chế quản lý kiến trúc (ban hành kèm Quyết định số 63/2023/QĐ-UBND ngày 28/12/2023). Nội dung điều chỉnh tập trung vào ba nhóm chính: kiểm soát tầng cao, mật độ xây dựng; quản lý chức năng công trình trong kiệt, hẻm; phân cấp thẩm quyền cấp phép xây dựng theo cấp công trình. Đáng chú ý, thành phố không cho phép đầu tư các công trình công cộng, thương mại, dịch vụ quy mô lớn trong kiệt, hẻm có lộ giới hạn chế nhằm bảo đảm yêu cầu phòng cháy chữa cháy và năng lực tiếp cận hạ tầng giao thông.

Theo Sở Xây dựng, việc sửa đổi xuất phát từ thực tiễn thời gian qua xuất hiện cơ sở dịch vụ quy mô lớn hoạt động trong kiệt, hẻm, tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ, gây ùn tắc và ảnh hưởng sinh hoạt cộng đồng. Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Hà Nam cho biết, việc điều chỉnh thực hiện theo định hướng phát triển đô thị bền vững, ưu tiên an toàn công trình, tài sản và tính mạng nhân dân; đồng thời kiểm soát chặt chức năng công trình trong kiệt, hẻm, nhất là loại hình có nguy cơ cháy nổ hoặc mật độ tập trung cao.

Theo Quyết định số 07/2026/QĐ-UBND, quy chế quy định đường có mặt cắt lớn được phép xây dựng tầng cao hơn, song phải tuân thủ mật độ xây dựng, khoảng lùi, hệ số sử dụng đất và quy hoạch phân khu. Cụ thể: đường có lòng đường dưới 5,5m xây tối đa 6 tầng; từ 7,5m đến dưới 10,5m tối đa 9 tầng; các tuyến trên 10,5m áp dụng theo quy hoạch chi tiết và giới hạn chướng ngại vật hàng không.

Đối với nhà ở trong kiệt, hẻm: lộ giới dưới 2,5m tối đa 3 tầng; từ 2,5m đến dưới 7m tối đa 4 tầng; từ 7m trở lên tối đa 5 tầng với yêu cầu lùi tầng 5 tối thiểu 3m. Ngoài ra, siêu thị, nhà hàng trên 500m2, dịch vụ karaoke và loại hình tương tự không được bố trí trong kiệt, hẻm nhằm bảo đảm tiêu chí phòng cháy chữa cháy và tổ chức giao thông.

Từ ngày 25/1, Đà Nẵng áp dụng Quy chế quản lý kiến trúc mới, tập trung kiểm soát tầng cao theo mặt cắt đường. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Chủ trương phù hợp thực tiễn

Nhiều người dân cho rằng chủ trương này phù hợp thực tiễn. Ông Trần Nam Bình (phường Hải Châu) cho rằng kiệt, hẻm lộ giới nhỏ, nếu bố trí cơ sở dịch vụ đông người sẽ phát sinh nguy cơ mất an toàn. Từ góc độ nhà đầu tư xây dựng, ông Nguyễn Văn Hòa, Giám đốc Công ty CP Hy Mã, nhận định quy chế tạo khung pháp lý thống nhất, minh bạch khi xác định tầng cao và tiêu chí kỹ thuật ngay từ đầu, hạn chế điều chỉnh trong triển khai dự án. Ông Hòa đề nghị thành phố tiếp tục đồng bộ hóa quy hoạch phân khu và quy hoạch sử dụng đất để thuận lợi trong lập phương án kiến trúc – xây dựng.

Giới chuyên gia đô thị đánh giá tiêu chí phòng cháy chữa cháy được đưa thành điều kiện bắt buộc, gắn với hạ tầng hiện hữu. KTS Phan Lê Võ (phường Hải Vân) cho rằng đô thị chỉ phát triển bền vững khi tối ưu hệ số sử dụng đất, song vẫn bảo đảm khoảng cách thoát nạn, đường cứu hỏa và năng lực tiếp cận của lực lượng phòng cháy chữa cháy. Thực tiễn cho thấy nếu phát triển xây chen trong khi hạ tầng không đáp ứng sẽ gia tăng rủi ro. Nhiều người dân mong muốn thành phố tiếp tục chỉnh trang khu dân cư cũ, mở rộng lộ giới, nâng cấp hạ tầng phòng cháy chữa cháy và bổ sung bãi đỗ xe.

Theo giới chuyên môn, việc không cho phép bố trí karaoke, siêu thị, nhà hàng quy mô lớn trong kiệt, hẻm thể hiện sự chuyển đổi từ hậu kiểm sang tiền kiểm, phù hợp xu hướng quản lý đô thị hiện nay, nhất là tại các khu dân cư hình thành trước khi hoàn chỉnh quy hoạch giao thông. Theo Hội Quy hoạch phát triển đô thị thành phố, Đà Nẵng là đô thị dịch vụ – du lịch lớn của miền Trung nên việc kiểm soát không gian kiến trúc là cần thiết nhằm hạn chế ùn tắc giao thông, thiếu hụt không gian công cộng, ô nhiễm tiếng ồn và nguy cơ cháy, nổ.

Ông Đinh Thế Vinh, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị thành phố cho biết, Đà Nẵng hướng đến đô thị xanh, đáng sống, vì vậy phải bảo đảm tính minh bạch, trật tự và an toàn trong phát triển không gian. Việc siết chặt quản lý chức năng trong kiệt, hẻm có thể ảnh hưởng một số loại hình kinh doanh, song về lâu dài góp phần cải thiện môi trường sống và chất lượng không gian đô thị.

Với quy chế kiến trúc mới, Đà Nẵng thể hiện quan điểm phát triển đô thị gắn với chất lượng sống, an toàn công trình và đồng bộ hạ tầng. Việc tăng yêu cầu phòng cháy chữa cháy, siết chặt quản lý loại hình dịch vụ nguy cơ cao trong kiệt, hẻm và phân cấp thẩm quyền cấp phép được xem là phù hợp trong bối cảnh thành phố đẩy mạnh chỉnh trang và mở rộng không gian đô thị.

Phân cấp thẩm quyền cấp phép xây dựng

Song song Quyết định số 07/2026/QĐ-UBND, thành phố ban hành Quyết định số 09/2026/QĐ-UBND về phân cấp thẩm quyền cấp phép xây dựng cho Sở Xây dựng, ban quản lý các khu chuyên ngành và UBND xã, phường theo cấp công trình.

Việc phân cấp được đánh giá giúp rút ngắn thời gian thẩm định, giảm tải hồ sơ cấp thành phố và tạo thuận lợi cho nhà đầu tư.

Nếu tổ chức tốt, phân cấp sẽ tăng tính chủ động và giảm chi phí thời gian, nhưng cần sớm ban hành hướng dẫn kỹ thuật thống nhất để tránh áp dụng khác nhau giữa các địa phương.

Ngoài ra, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu số về quy hoạch, giấy phép xây dựng và mật độ sử dụng đất để người dân, doanh nghiệp tra cứu trực tuyến, bảo đảm công khai, minh bạch và giảm xung đột thông tin.

TRỌNG HÙNG