Củng cố nội lực, đón sóng đầu tư FDI

Giữ nhịp tăng trưởng trong biến động

Năm 2025, Việt Nam tiếp tục là điểm đến ổn định và bền vững của dòng vốn đầu tư quốc tế. Báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng vốn FDI đăng ký 12 tháng ước đạt trên 38,4 tỷ USD; Vốn FDI thực hiện ước khoảng 27,62 tỷ USD, mức cao nhất trong giai đoạn 2021 - 2025. Kết quả này đưa Việt Nam vào nhóm 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới.

Sức hấp dẫn ấy không chỉ dừng lại ở những con số, mà gắn với cải thiện chất lượng vốn, góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trong khu vực, nâng cao giá trị gia tăng nội địa và thúc đẩy các ngành, lĩnh vực kinh tế mới. Đơn cử, năm 2025, Foxconn triển khai 2 dự án về các sản phẩm thông minh, tổng vốn đầu tư 551 triệu USD tại Quảng Ninh; Qualcomm mua lại MovianAI thuộc VinAI/Vingroup và thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển AI tại Hà Nội; LEGO (Đan Mạch) khánh thành nhà máy trị giá 1,3 tỷ USD; LuxShare-ICT mở rộng dự án điện tử tại Nghệ An. Goertek cũng dự kiến đầu tư thêm dự án mới tại khu công nghiệp Nam Sơn - Hạp Lĩnh, Bắc Ninh, đưa nhiều chuyên gia nước ngoài cùng thiết bị công nghệ kỹ thuật mới sang Việt Nam...

Việc thu hút được nhiều nhà đầu tư chiến lược, dự án FDI quy mô lớn trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo... thể hiện vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn, sản xuất công nghệ cao toàn cầu, mở ra cơ hội tăng cường thu hút FDI trong lĩnh vực công nghệ cao giai đoạn tới.

TS. Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, vốn thực hiện tăng mạnh, đặc biệt là phần vốn bổ sung cho các dự án đang hoạt động, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế tiếp tục được củng cố và cũng cho thấy Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào các chuỗi sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu, từ đó tạo sự chuyển dịch về chất trong tăng trưởng kinh tế.

Minh chứng rõ nét nhất là năm 2025, Việt Nam thuộc nhóm dẫn đầu thế giới với mức tăng trưởng GDP ấn tượng 8,02%. Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt trên 930 tỷ USD, gấp 1,7 lần năm 2020; xuất siêu ước đạt trên 20 tỷ USD. Khu vực FDI cũng tạo việc làm cho hơn 4,5 triệu lao động trực tiếp và hàng triệu việc làm gián tiếp. Quan trọng hơn, ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) nhận định, chất lượng dòng vốn FDI ngày càng được cải thiện, các dự án có hàm lượng công nghệ cao hơn, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trong đó, tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn, điện tử, điện máy (chiếm trên 80%). Đây cũng là nhóm ngành có tỷ trọng xuất khẩu lớn nhất và đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng, với khoảng 78% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Tăng sức hút và củng cố niềm tin bằng nội lực

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đang đặt ra những mục tiêu đầy khát vọng với tâm thế sẵn sàng cho một kỷ nguyên vươn mình. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “hai con số” từ năm 2026 trở đi, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đưa ra yêu cầu cấp thiết về việc chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu kinh tế, trọng tâm là xác lập một mô hình tăng trưởng mới dựa trên nền tảng của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện. Trong lộ trình đầy tính chiến lược đó, theo các chuyên gia, vai trò của dòng vốn FDI không chỉ dừng lại ở nguồn lực tài chính, mà phải trở thành một “mắt xích” quan trọng hơn bao giờ hết.

Để tạo lợi thế cạnh tranh khác biệt và đón dòng vốn chất lượng cao, Việt Nam đang tập trung hoàn thiện hệ sinh thái đầu tư thông qua các giải pháp đột phá như triển khai hiệu quả các mô hình khu thương mại tự do, khu phi thuế quan, khu công nghiệp chuyên biệt theo tiêu chuẩn quốc tế, với cơ chế quản lý linh hoạt, môi trường đầu tư minh bạch và chính sách ưu đãi mang tính cạnh tranh khu vực. Đồng thời, Bộ Tài chính đã trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 222/2025/QH15, tham mưu Chính phủ ban hành 02/08 Nghị định hướng dẫn triển khai Nghị quyết số 222/2025/QH15, trình Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo và Hội đồng điều hành để tạo lập khung pháp lý vận hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam để thu hút dòng vốn chất lượng cao trong lĩnh vực tài chính, công nghệ tài chính và dịch vụ cao cấp.

Bên cạnh cơ chế, chính sách, cơ hội cho Việt Nam vẫn đang rộng mở nhờ sự hội tụ của nhiều lợi thế chiến lược khác. Ông Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Đầu tư Cấp cao Manulife Investments Việt Nam phân tích, xu hướng phân cực và tách rời giữa hai nền kinh tế lớn là Mỹ và Trung Quốc ngày càng rõ nét, kéo theo nhu cầu dịch chuyển chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, Việt Nam ghi điểm nhờ thiện chí hợp tác, tuân thủ các quy định mới của Mỹ, mở cửa thị trường và tăng cường minh bạch trong hoạt động xuất khẩu. Việt Nam cũng là một trong số ít quốc gia trong khu vực có cam kết mạnh mẽ về tự do thương mại và đầu tư, với 17 hiệp định thương mại tự do đã ký kết.

Để vượt qua thách thức và định vị lại lợi thế cạnh tranh toàn cầu, việc củng cố nội lực chính là “nam châm” bền vững nhất. Phó Chủ tịch Hiệp hội VAFIE cho rằng, Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ vào đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo theo nhu cầu thực tiễn của thị trường; đồng thời hoàn thiện hệ thống chính sách ưu đãi đặc thù cho các dự án công nghệ cao, không chỉ về thuế mà còn về đất đai, tín dụng và cam kết môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch; tiếp tục đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng, nhất là hạ tầng số, mạng internet tốc độ cao và trung tâm dữ liệu - nền tảng thiết yếu cho các dự án công nghệ.

Ngoài ra, cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ hơn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giải quyết thủ tục cho nhà đầu tư, xây dựng cơ chế “một cửa” thực sự hiệu quả, rút ngắn thời gian cấp phép và triển khai dự án cũng là giải pháp quan trọng. Cuối cùng, cần phát triển hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Điều này không chỉ giúp gia tăng giá trị trong nước, mà còn nâng cao hiệu quả lan tỏa của FDI đối với nền kinh tế.

“Với quyết tâm chính trị cao và hành động quyết liệt, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn của làn sóng FDI thế hệ mới, qua đó góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước”, ông Nguyễn Văn Toàn khẳng định.

Võ Giang