Cư dân văn minh - đô thị văn minh

Chuyện về cách ứng xử của người nuôi chó, mèo. Chuyện trông giữ xe, làm sao để những người có trách nhiệm không nhận xe ở ngoài vào gửi qua đêm, “lấy” hết lối đi và chỗ vui chơi của trẻ nhỏ. Chuyện người từ tầng cao vứt đồ vật xuống, rơi cả vào nhà dân ở cạnh chung cư khiến họ phản ứng dữ dội. Chuyện lắp camera an ninh ở trong thang máy, cần lắm bởi có chó cảnh đáng yêu của mấy nhà nào đó thỉnh thoảng vì “không nhịn được nữa” nên “đi” ra sàn thang... Cao trào tới khi vào tối muộn ngày thứ bảy vừa qua, một người đàn ông có dáng vẻ dữ dằn dẫn chó cảnh vào sân chơi chung để... “đi vệ sinh”, khi bị người của Ban Quản lý và cư dân chung cư nhắc nhở đã chửi bới tục tĩu, dọa “xử lý” người nhắc nhở mình. Đó có lẽ là giọt nước tràn ly, buộc các thành viên của chung cư và Ban Quản lý nghĩ tới biện pháp quyết liệt hơn để bảo vệ môi trường sống tốt đẹp, và trước tiên là ban hành quy định về việc nuôi chó, mèo...

Thiết nghĩ phản ứng của Ban Quản lý và cư dân ở chung cư nọ (thuộc phường Khương Trung, quận Thanh Xuân) là một tín hiệu tốt lành và là hành động cần được khuyến khích. Tốt, bởi lẽ từ lâu ở đây dễ thấy sự nín nhịn, một thái độ “bàng bạc” với hàm ý không quan tâm đến việc chung của cộng đồng. Khạc nhổ bừa bãi, nói tục chửi bậy, vứt rác xuống sân chung, thì sao chứ, miễn là việc xấu đó không ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi của mình?... Nay thì tập thể cùng lên tiếng, thói xấu bị chỉ tên, người ứng xử thô lỗ hẳn phải ngại trước bao cặp mắt tỏ ý không hài lòng và lời răn đe phạt tiền, cắt nước từ phía có trách nhiệm. Đó là cách phản ứng ít nhiều tạo hiệu quả, góp phần cổ vũ lối sống văn minh, cách ứng xử đúng đắn ở nơi công cộng.

Tôi nhớ là, sau khi nhất trí về giải pháp “về vấn đề chó mèo”, một thành viên của group “Thông tin cư dân 283KT” nói rằng, tiếp theo anh muốn tất cả bàn biện pháp hạn chế tiếng ồn. Phải làm sao đó để không còn ai “vô duyên” thản nhiên cưa, khoan, đục, gõ, mở nhạc “cho mọi người đều có thể nghe” vào khung giờ tất cả được quyền nghỉ ngơi. Từng chút một, từng việc một giải quyết trên cơ sở thượng tôn luật pháp, tôn trọng cộng đồng để nơi đi - về đúng là nơi đáng sống.

Chuyện riêng ở một chung cư, một ngõ phố, một tổ dân phố không tách rời chuyện chung đô thị. Quy tắc ứng xử ở nơi công cộng được Thành phố ban hành đã lâu, được tuyên truyền kỹ lưỡng trên phạm vi toàn thành phố, liệu có ý nghĩa gì nếu từng nơi, từng người không hướng vào đó để điều chỉnh hành vi, để lên tiếng trước những việc làm, thái độ “ngược dòng”? Hà Nội hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố văn minh, đô thị thông minh, làm sao việc lớn thành công nếu mỗi nhân tố cấu thành cộng đồng rộng lớn không tự giác đồng lòng hướng tới điều tốt đẹp thông qua việc cụ thể hằng ngày!

Bởi thế, cần mở rộng mối quan tâm theo một hướng khác, cần thiết, là với mỗi trong số hàng nghìn chung cư mới, nhà tập thể cũ trên địa bàn Hà Nội cũng như các tổ dân phố, khu dân cư, chúng ta cần làm gì để hỗ trợ cư dân xây dựng nếp sống văn minh, ứng xử văn hóa, bài trừ thói xấu, hủ tục một cách hiệu quả. Như khi ban quản lý chung cư, tổ dân phố tiến hành phạt hành chính đối với người có hành vi trái với quy ước, quy định là không đúng thẩm quyền, nhưng không có chế tài thì không thể răn đe người có hành vi sai trái. Như khi trên địa bàn xảy ra những việc mà sự đối mặt giữa các cá nhân không thể giải quyết vấn đề, thậm chí dễ dẫn đến “động chân động tay”, lúc đó cần có sự vào cuộc chủ động, kịp thời của chính quyền, cơ quan bảo vệ pháp luật...

Những vướng mắc, khó khăn cản trở người dân tại các khu dân cư tham gia tích cực hơn, hiệu quả hơn trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” cần được tháo gỡ. Chính quyền phường, xã, thị trấn là cơ quan gần dân nhất, bởi vậy, chính là nơi cần tiếp tục phát huy tính chủ động, tích cực trong việc này.