Cù Bai không xa

Trò chuyện với chúng tôi trong căn nhà gỗ tươm tất, lồng lộng gió núi miền biên viễn, ông Hồ Văn Tửu, bậc cao niên có uy tín ở bản Cù Bai, xã Hướng Lập, trầm ngâm kể về những khó khăn của người dân địa phương trước đây.

Cù Bai nằm ở địa thế cách trở, họa hoằn lắm mới có chuyến xe tải chuyên dụng từ đường Hồ Chí Minh vượt mấy ngọn núi, suối sâu vào đến bản. Hạ tầng phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa và sản xuất của người dân còn thiếu thốn. Diện tích lúa nước ít ỏi, năng suất thấp, bà con chưa biết trồng rừng, chăn nuôi nên ngày đói nhiều hơn ngày no…

Thêm vào đó, nhiều hủ tục đã ăn sâu vào lối nghĩ, cách làm của bà con. Như người dân khi ốm đau thường được gia đình tổ chức cúng bái mà không đưa đến cơ sở y tế; phụ nữ bị ép lấy chồng từ lúc mới 15-16 tuổi, khi chuyển dạ phải ra lán dựng tạm ngoài rừng để sinh con một mình; phụ nữ phải quần quật làm việc từ sáng sớm cho đến khi mặt trời khuất sau dãy núi ở phía bản Tà Păng, huyện Sê Pôn của nước bạn Lào.

Bản Cù Bai yên bình giữa núi rừng Trường Sơn - Ảnh: H.N

“Cù Bai chừ đã thay đổi nhiều rồi”, Trưởng thôn Cù Bai Hồ Văn Đươn góp chuyện rồi rành rẽ cho biết: Mấy năm trở lại đây, đời sống của người dân Cù Bai đã có bước chuyển biến tích cực. Thôn có 25ha lúa nước, 30ha sắn, 383ha cây bời lời, 19ha rừng tràm, tổng đàn trâu, bò, dê gần 600 con, 9 ao nuôi các loại…

Có được điều này là nhờ bà con đã thay đổi mạnh mẽ lối nghĩ cách làm. Với cây lúa nước, người dân chú ý khâu chọn giống, làm đất và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nên năng suất lúa bình quân đạt trên 5 tấn/ha. Với cây bời lời, nhờ coi trọng khâu chăm sóc nên 1ha mỗi năm cho thu hoạch khoảng 20 tấn vỏ. Lúa bảo đảm lương thực hàng ngày trong khi thu nhập từ bán sản phẩm của cây bời lời và trâu, bò, dê trang trải cho các nhu cầu khác nên đời sống được nâng lên.

Hầu hết hộ dân trong bản đã có xe máy, phương tiện nghe nhìn, máy móc phục vụ sản xuất, nhiều gia đình đã làm được nhà ở khang trang, con em được học hành chu đáo. Những tập tục lạc hậu dần được xóa bỏ. Hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, trường mầm non, nhà văn hóa được quan tâm đầu tư xây dựng…

Chuyện đang rôm rả thì anh Hồ Văn Thăng, Bí thư Chi bộ thôn Cù Bai và thiếu tá Nguyễn Minh Tiến, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Cù Bai, Đồn Biên phòng Hướng Lập đến.

Theo anh Thăng, đổi thay ở Cù Bai hôm nay có dấu ấn quan trọng của chi bộ thôn trong xây dựng và lãnh đạo thực hiện hiệu quả các chủ trương về giảm nghèo, nâng cao chất lượng hoạt động các đoàn thể chính trị-xã hội.

Chi bộ có 27 đảng viên, định kỳ hằng tháng cấp ủy đều tổ chức sinh hoạt đảng với những nội dung cụ thể, sát đúng với thực tiễn và những điều người dân đang mong mỏi, như: Bảo đảm cho mọi người dân địa phương, nhất là các gia đình chính sách, hộ nghèo đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ no ấm; huy động Nhân dân vệ sinh môi trường, làm đẹp cảnh quan…

“Đổi thay lớn nhất ở Cù Bai chính là lối nghĩ, cách làm của người dân đã thay đổi rõ rệt. Tư tưởng trông chờ ỷ lại cùng những tập tục lạc hậu dần được xóa bỏ. Người dân đã thấy rõ tầm quan trọng của sinh kế ổn định, biết làm ra những sản phẩm mà thị trường đang cần và xây dựng nếp sống văn hóa, nghĩa tình. Có được điều này, người dân Cù Bai luôn một lòng theo Đảng và vai trò đi đầu, gương mẫu trong mọi mặt của những già làng, người có uy tín như Hồ Văn Tửu, Hồ Đồn, của những đảng viên kiên trung như Hồ Văn Xừm, Hồ Phơng”, thiếu tá Nguyễn Minh Tiến góp chuyện.

Cán bộ Đồn Biên phòng Hướng Lập luôn gần gũi, sâu sát với người dân Cù Bai - Ảnh: H.N

Để Cù Bai có được vóc dáng như hôm nay không thể thiếu vai trò của những người lính mang quân hàm xanh. Ông Hồ Phơng (88 tuổi đời, 41 năm tuổi Đảng), “ngọn đuốc” trong mọi phong trào, hoạt động ở Cù Bai cho rằng, cán bộ biên phòng như con em của dân bản.

Bởi vậy họ có thể hỗ trợ dân, cùng dân làm mọi việc từ khai hoang, làm thủy lợi để trồng lúa nước rồi hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, trồng rừng; xây dựng hệ thống chính trị cho đến dạy chữ, chăm lo các gia đình chính sách, hộ nghèo… Không có Bộ đội Biên phòng thì người dân Cù Bai khó có được cuộc sống như bây giờ.

“Tháng 7/1954, Hiệp định Giơnevơ được ký kết, lấy sông Bến Hải làm giới tuyến quân sự tạm thời. Tháng 5/1955, bọn phản động phái hữu Lào được Mỹ-Diệm giúp đỡ đã đưa quân khiêu khích gây tranh chấp biên giới ở Hướng Lập. Ngày 1/6/1955, lực lượng ta có mặt tại Cù Bai, cắm cờ Tổ quốc nơi ngã ba biên giới với Lào và giới tuyến tạm thời giữa hai miền Nam-Bắc. Đây chính là dấu mốc thành lập Đồn Công an nhân dân vũ trang Cù Bai trước đây, tiền thân của Đồn Biên phòng Hướng Lập hiện nay. Đơn vị hiện đang quản lý địa bàn xã Hướng Lập, bảo vệ đường biên giới dài trên 28,5km, 16 mốc quốc giới, 5 cọc dấu. Trong quá trình hình thành và phát triển, đơn vị đã có rất nhiều năm đóng quân ở Cù Bai, từ năm 1998 đến nay mới chuyển sang doanh trại mới ở bản A Xóc. Đối với người dân ở địa bàn quản lý nói chung, bản Cù Bai nói riêng, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ luôn dành những tình cảm sâu nặng, dựa vào dân để xây dựng đơn vị vững mạnh về mọi mặt, xứng đáng với 2 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, đơn vị tổ chức thiết thực các hoạt động để chung tay giúp người dân nơi biên cương Tổ quốc đón Tết cổ truyền dân tộc no ấm, an lành”, trung tá Hồ Văn Quân, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Hướng Lập chia sẻ.

Tiếp tục những câu chuyện về đất và người ở vùng đất biên viễn này, tôi nghe rất nhiều về những toan tính, dự định vươn tới cuộc sống khá giả, văn minh và thắt thặt nghĩa tình quân dân. Vẫn biết phía trước là một chặng đường dài và còn không ít khó khăn nhưng tôi tin các thế hệ người dân Cù Bai, những người lính mang quân hàm xanh sẽ làm được bởi họ đã từng cùng nhau vượt qua những thời điểm khắc nghiệt của chiến tranh, vượt qua những năm tháng gian khó nhất trong hành trình vươn tới của mình.

Huy Nam