Cộng đồng viết tiếp giá trị di sản
Danh hiệu Công viên địa chất (CVĐC) toàn cầu UNESCO Lạng Sơn không chỉ khẳng định giá trị đặc biệt của vùng đất xứ Lạng trên bản đồ di sản thế giới mà còn mở ra cơ hội phát triển từ bảo tồn gắn với du lịch bền vững. Để những giá trị ấy được gìn giữ và lan tỏa lâu dài và phát huy, cộng đồng dân cư trong vùng công viên địa chất giữ vai trò nòng cốt trong bảo vệ, lan tỏa di sản.
Tháng 4/2025, UNESCO công nhận CVĐC Lạng Sơn là CVĐC toàn cầu. Không chỉ sở hữu hệ thống di sản địa chất hàng trăm triệu năm với núi đá vôi, hang động, thung lũng, sông suối, CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn còn lưu giữ kho tàng di sản văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Kinh… với lễ hội truyền thống, làn điệu then, sli, lượn, nghề thủ công, ẩm thực và tín ngưỡng Thờ Mẫu.

Chuyên gia Viện Phát triển du lịch châu Á hướng dẫn người dân khu dân cư Lân Nóng, thôn Loi, xã Cai Kinh thiết kế các sản phẩm thủ công từ nguyên liệu sẵn có
Sau khi được UNESCO ghi danh, việc lan tỏa rộng rãi những giá trị của CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn thông qua sự tham gia tích cực của người dân trong vùng CVĐC trở thành yêu cầu quan trọng, góp phần phát huy giá trị bền vững của danh hiệu UNESCO.
Bà Phạm Thị Hương, Trưởng phòng Quản lý CVĐC Lạng Sơn, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh cho biết: Với phương châm “mỗi người dân là một hướng dẫn viên du lịch”, chúng tôi đã tập trung việc tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng dưới nhiều hình thức như: phối hợp với các cơ quan, đơn vị, các địa phương vùng CVĐC tổ chức mở các lớp tuyên truyền và nâng cao nhận thức về giá trị, vai trò ý nghĩa của CVĐC; tập huấn nâng cao năng lực cho các đối tác CVĐC về bảo tồn làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch, góp phần thay đổi tư duy, thu hút sự quan tâm tìm hiểu của cộng đồng trong việc phát triển CVĐC.
Cùng với đó, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh còn thường xuyên tổ chức các hoạt động để cộng đồng phát huy tinh thần chủ động trong phát triển CVĐC như trồng hoa tường vi tại Điểm Di chỉ khảo cổ Mai Pha (phường Đông Kinh), làng nhà trình tường Pò Kít (xã Khuất Xá); tổ chức Đoàn cộng đồng làng Pò Kít (xã Khuất Xá), một số nghệ nhân làm bánh ngải, bánh tẻ Mai Pha (phường Đông Kinh) thăm, trao đổi kinh nghiệm bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn tại Làng du lịch cộng đồng Net Zero Lân Nóng (xã Cai Kinh); tổ chức các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về việc giữ gìn ngôi nhà sàn truyền thống, trồng cây tạo cảnh quan tại Làng du lịch cộng đồng Net Zero Lân Nóng (xã Cai Kinh)...
Điều đáng ghi nhận là người dân trong vùng CVĐC đã chủ động trở thành những người gìn giữ và lan tỏa giá trị di sản. Hiện nay, ở nhiều xã, phường nằm trong vùng CVĐC, người dân đã chủ động gìn giữ nhà sàn truyền thống, bảo tồn nghề dệt thổ cẩm, nghề làm hương, duy trì các lễ hội dân gian, trồng hoa, vệ sinh đường làng, bảo vệ nguồn nước và cảnh quan môi trường. Nhiều hộ gia đình mạnh dạn đầu tư phát triển homestay, mở rộng dịch vụ trải nghiệm văn hóa, giới thiệu sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương đến du khách.
Anh Hoàng Vũ, chủ Homestay Sơn Thủy, xã Hữu Liên cho biết: Homestay của chúng tôi nằm trên tuyến du lịch số 1 "Khám phá thế giới thượng ngàn" của CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Đây là cơ hội để chúng tôi giới thiệu những nét đẹp văn hóa của quê hương đến với du khách. Vì vậy, gia đình đã chủ động đầu tư, nâng cấp không gian nhà sàn, cải thiện dịch vụ lưu trú, đồng thời xây dựng thêm nhiều hoạt động trải nghiệm như tìm hiểu phong tục, thưởng thức ẩm thực đặc sản địa phương, chèo thuyền kayak, tham quan bản người Dao... Điều chúng tôi mong muốn không chỉ là mang đến cho du khách những trải nghiệm đáng nhớ mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa bản địa. Nhờ đó, mỗi năm homestay chúng tôi đón trên 3.000 lượt khách lưu trú.
Khi người dân vùng CVĐC thực sự chủ động trở thành chủ thể đồng hành cùng chính quyền trong bảo tồn và phát triển di sản, danh hiệu UNESCO sẽ không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục lan tỏa thành động lực phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội. Đó cũng là con đường để CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn phát triển bền vững, trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong nước và quốc tế, đồng thời góp phần gìn giữ những giá trị quý báu của thiên nhiên và văn hóa Xứ Lạng cho các thế hệ mai sau.
Nguồn Lạng Sơn: https://baolangson.vn/suc-dan-phat-huy-di-san-dia-chat-5099802.html












![[Chuỗi video] Tháng Bảy tri ân: Bản lĩnh người cựu chiến binh trên mặt trận kinh tế](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_07_24_423_55685065/65d48423cb6822367b79.jpg)