Chủ động khắc phục hậu quả bom, mìn sau chiến tranh

Nhân ngày thế giới phòng,chống bom, mìn (4-4)

Cán bộ, chiến sĩ Trung tâm công nghệ xử lý bom, mìn (Binh chủng Công binh) rà phá bom tại khu vực quốc lộ 1A, đoạn Ðèo N

Nỗ lực khắc phục ô nhiễm BM,VN

Giám đốc Trung tâm Công nghệ xử lý bom, mìn (Binh chủng Công binh) Ðại tá Nguyễn Trọng Cảnh, cho biết: Trải qua các cuộc chiến tranh, BM,VN còn sót lại là rất lớn (ước đến hàng trăm nghìn tấn), làm đất đai và con người bị ảnh hưởng nặng nề. Trong đó, số BM,VN còn sót lại hiện nằm rải rác ở hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước, nhiều nhất là các tỉnh miền trung, Tây Nguyên và miền Ðông Nam Bộ, có nơi bị ô nhiễm tới 80% diện tích. Từ khi kết thúc chiến tranh đến cuối năm 2000, cả nước đã có hơn 100 nghìn người chết và bị thương do BM,VN còn sót lại gây ra. Nạn nhân của BM,VN chủ yếu là những lao động chính trong gia đình và trẻ em; nhiều người bị tàn tật suốt đời, trở thành gánh nặng rất lớn cho gia đình và xã hội. Các địa bàn có BM,VN còn sót lại đã gây cho người dân tâm lý hoang mang, không yên tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế; là hiểm họa, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bởi chất nổ, chất cháy, chất độc hại có trong BM,VN.

Ngay sau khi kết thúc chiến tranh, Ðảng, Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến công tác khắc phục hậu quả BM,VN còn sót lại. Mặc dù điều kiện kinh tế đất nước còn khó khăn, nhưng hằng năm, Nhà nước đã chi hàng nghìn tỷ đồng cho công tác rà phá BM,VN, cấp cứu, điều trị, hỗ trợ nạn nhân, tái định cư, tái hòa nhập cộng đồng. Tích cực triển khai các chiến dịch dò tìm, thu gom, xử lý các loại BM,VN, giải phóng hàng trăm nghìn héc-ta đất, bảo đảm môi trường an toàn cho nhân dân. Các bộ, ngành, địa phương, đơn vị phối hợp thông tin, tuyên truyền để nhân dân (nhất là đồng bào ở vùng ô nhiễm nặng) chủ động phòng tránh BM,VN; làm tốt công tác tuyên truyền để các nước, các tổ chức quốc tế rõ hơn về thực trạng, hậu quả và công tác khắc phục hậu quả BM,VN sau chiến tranh ở Việt Nam... Trong đó, các đơn vị Quân đội, mà nòng cốt là lực lượng công binh không quản ngại gian khó, hiểm nguy, chủ động triển khai thực hiện các chương trình, dự án rà phá BM,VN, mỗi năm giải phóng hàng trăm héc-ta đất trên các địa bàn trọng điểm góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với đó, được sự hợp tác giúp đỡ của cộng đồng quốc tế, công tác khắc phục hậu quả BM,VN sau chiến tranh đạt kết quả thiết thực, góp phần phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo ở các địa phương.

Ðẩy nhanh tiến độ khắc phục hậu quả BM,VN

Tuy nhiên, do số lượng BM,VN còn sót lại sau chiến tranh ở nước ta còn rất lớn, diện tích các tỉnh bị ô nhiễm BM,VN còn khoảng 6,6 triệu héc-ta (trên đất liền), chiếm 21,12% diện tích cả nước. Theo tính toán của cơ quan chức năng, muốn rà phá BM,VN còn sót lại ở nước ta, cần phải có khoản kinh phí hàng chục tỷ USD và kéo dài trong nhiều chục năm. Do vậy, để đẩy nhanh tiến độ khắc phục hậu quả BM,VN sau chiến tranh tại Việt Nam, Bộ Quốc phòng phối hợp các bộ, ngành liên quan đã tham mưu, đề xuất, được Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 504/QÐ-TTg, ngày 21-4-2010, phê duyệt "Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom, mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025" (gọi tắt là Chương trình 504); thành lập Ban Chỉ đạo Nhà nước (Ban Chỉ đạo 504), do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban. Mục tiêu của Chương trình là, tập trung huy động nguồn lực trong nước và quốc tế nhằm giảm bớt và tiến tới khắc phục hoàn toàn ảnh hưởng của bom, mìn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm an toàn cho nhân dân; giúp đỡ nạn nhân bị tai nạn do bom, mìn hòa nhập đời sống xã hội... Sau gần ba năm triển khai thực hiện Chương trình 504, bình quân mỗi năm, hàng trăm nghìn ha đất đã được rà phá, đưa vào sản xuất, phát triển kinh tế. Ðến nay, đã hoàn thành việc điều tra, lập bản đồ ô nhiễm bom, mìn của 49 trong số 63 tỉnh, thành phố; nâng cao năng lực trung tâm quản lý dữ liệu; tích cực xây dựng bộ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Một số dự án mới của các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài đã được triển khai. Ðẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, góp phần giảm bớt tai nạn BM,VN sót lại gây ra; tạo đồng thuận xã hội, cổ vũ các cấp, các ngành, các tập thể cá nhân trong nước và cộng đồng quốc tế tham gia khắc phục hậu quả BM,VN sau chiến tranh.

Phó Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 504, Tư lệnh Binh chủng Công binh, Thiếu tướng Phạm Quang Xuân cho biết: Công tác khắc phục hậu quả BM,VN sau chiến tranh ở nước ta còn nhiều khó khăn, thách thức, là nhiệm vụ lâu dài, nguy hiểm, nặng nhọc, độc hại... Ðể góp phần thực hiện Chương trình 504, Bộ đội Công binh nói riêng và Quân đội nói chung đã và đang phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ rà phá BM,VN - nhiệm vụ chiến đấu của Bộ đội Công binh thời bình. Trong đó, được sự quan tâm của Chính phủ, Bộ Quốc phòng, thời gian tới, Binh chủng Công binh tập trung chỉ đạo các cơ quan, đơn vị làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ rà phá BM,VN. Coi trọng tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để bộ đội sử dụng thành thạo các trang thiết bị dò, gỡ BM,VN tiên tiến, nâng cao năng suất chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Tiếp tục triển khai thực hiện các dự án: Ðiều tra, lập bản đồ ô nhiễm bom, mìn toàn quốc tại 14 tỉnh còn lại; xây dựng bộ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Phối hợp các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài thực hiện các chương trình, dự án khắc phục hậu quả BM,VN. Thực hiện có hiệu quả các hoạt động rà phá bom, mìn bảo đảm an toàn cho nhân dân và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, tập trung ở các tỉnh: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi. Phối hợp tổ chức tốt các hoạt động truyền thông về hiểm họa của BM,VN còn sót lại sau chiến tranh để nhân dân chủ động phòng tránh tai nạn, vận động chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước "chung tay, góp sức khắc phục hậu quả bom, mìn sau chiến tranh", góp phần phục vụ phát triển kinh tế, xã hội và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Bài và ảnh: TRẦN KIÊN - NGỌC LÂM

Theo