Cải tạo đồng ruộng

Xe cơ giới xúc lớp đất cát tràn vào đồng ruộng ở cánh đồng Phú Sơn 2, xã Hòa Tiến. Ảnh: H.L

Chạy đua thời vụ

Trong những ngày này, nông dân các vùng sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố nỗ lực khắc phục sạt lở bồi lấp ruộng, kênh mương, giao thông nội đồng, thủy lợi sau mưa lũ để kịp thời triển khai sản xuất vụ mới. Trong đó tập trung phương tiện, máy móc cơ giới hóa khẩn trương xúc lớp đất, cát lấp mặt ruộng để đắp bờ; tăng cường rải vôi, phân lân để xử lý đất.

Gần 10 ngày diễn ra mưa lũ trên địa bàn các tỉnh miền Trung, toàn bộ 22 thôn của xã Hòa Tiến bị ngập lụt, gây thiệt hại khá lớn cho nông dân. Ông Nguyễn Kế Hiệp, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã cho biết, vụ Đông Xuân chỉ còn 10 ngày nữa là bắt đầu nên ưu tiên trước mắt là khắc phục hệ thống kênh mương huyết mạch cung cấp nước tưới cho các cánh đồng và dọn vệ sinh trên các đồng ruộng để trả lại đất ruộng sản xuất.

Ở những nơi thiệt hại thấp như đất cát bồi lớp mỏng trên mặt ruộng, mương thoát nước bị lấp có thể xúc tay được thì bà con nông dân tự xử lý, còn những cánh đồng bồi lấp lớp đất dày thì xã và lực lượng thủy nông thuê xe cơ giới đến xúc đất, trả lại mặt ruộng để tiến hành cày, chuẩn bị ngày 15/12 xuống giống.

Dọc bờ sông Yên, trước đây nông dân trồng tre chống xói lở, nhưng đợt lũ vừa qua, lũ vượt qua những đoạn không có tre chắn lối, gây bồi lấp nặng. Hiện xã Hòa Tiến tiến hành xây kè đá kiên cố, đảm bảo cao trình chống sạt lở từ đập Ba Ra trở lên, dài khoảng 1km, dự kiến tháng 6/2026 hoàn thành, sẽ khớp nối chiều dài toàn tuyến khoảng 3km.

Tại xã Đại Lộc, đợt mưa lũ vừa qua khiến 145ha đất canh tác của địa phương bị bồi lấp. Trước tình hình đó, chính quyền xã đã khẩn trương vào cuộc, huy động lực lượng hỗ trợ bà con làm đất, nạo vét bùn, san gạt mặt ruộng để người dân có thể xuống giống vụ Đông Xuân đúng khung thời vụ.

Trả lại đất cho mùa lúa mới

Hiện nay, trên địa bàn xã Vu Gia có trên 100 ha đất sản xuất nông nghiệp bị bồi lấp, độ sâu 0,5m - 1m; 600m kè, 10.900m hệ thống kênh mương bị sạt lở với khối lượng đất bồi lấp 2.440m3; một đoạn sông Vu Gia đi qua xã dài 500m bị sạt lở, ăn sâu vào đất sản xuất đến 10.000m2.

Xã Hòa Tiến huy động mọi nguồn lực làm vệ sinh mặt ruộng dọc bờ sông Yên để sớm trả đất sạch cho nông dân sản xuất. Ảnh: H.L

Trưởng phòng Kinh tế xã Nguyễn Văn Hòa chia sẻ, với những diện tích bồi lấp ít, xã đề nghị nhân dân tự nạo vét mương, làm vệ sinh đồng ruộng để kịp xuống giống lúa theo đúng lịch thời vụ Sở Nông nghiệp và Môi trường đưa ra; phần diện tích trồng hoa màu bà con cũng đã làm đất và xuống giống sớm.

Tuy nhiên, gần 70ha ruộng và đất màu bị bồi lấp quá dày, xã không đủ kinh phí cải tạo nên đã làm tờ trình gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND thành phố nhờ hỗ trợ. “Đây là vấn đề cấp bách nên chúng tôi đề nghị UBND thành phố có hướng chỉ đạo để kịp thời trả lại đất cho nhân dân tiếp tục sản xuất kịp thời vụ, nếu không sẽ ảnh hưởng đến vụ Hè Thu sau đó”, ông Hòa nói.

Trước tình hình đất sản xuất bị bồi lấp, hệ thống kênh mương nội đồng bị bồi lấp và hư hỏng, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố yêu cầu các địa phương chủ động phân bổ nguồn kinh phí tạm thời để khắc phục hư hỏng nhẹ, đồng thời rà soát, thống kê thiệt hại và đề xuất nhu cầu hỗ trợ theo đúng quy định. Các công trình hư hỏng nếu không được khắc phục, sửa chữa kịp thời sẽ có nguy cơ thiếu nước tưới cho vụ Đông Xuân. Về lâu dài, hệ thống thủy lợi phải được nâng cấp và tôn tạo để đáp ứng yêu cầu sản xuất sau thiên tai. Trên nhiều cánh đồng, hệ thống kênh mương được nạo vét đến đâu, nguồn nước thủy lợi sẵn sàng khôi phục để lấy nước thau chua rửa mặn.

Ngoài bố trí lịch gieo sạ, ngành nông nghiệp thành phố cơ cấu giống lúa trung ngắn ngày để rút ngắn thời gian sinh trưởng từ 95-105 ngày, thu hoạch sớm nhằm giảm áp lực cho việc giải phóng đất giữa hai vụ sản xuất Đông Xuân và Hè Thu. Với những vùng chưa thể ổn định sản xuất, ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân tạm thời chuyển sang sản xuất cây ngắn ngày, rau màu.