Cách chế biến thực phẩm trong bếp thành… thuốc

Những nguyên liệu tưởng chừng bình thường thực ra chứa đựng nhiều công dụng dưỡng sinh kỳ diệu. (Ảnh: ITN).

Một số nguyên liệu phổ biến trong bếp có tính dược bao gồm gừng tươi, hồi, quế, đậu đỏ, ý dĩ, táo đỏ,… Dưới đây là một số gợi ý giúp bạn sử dụng đặc tính của những nguyên liệu và gia vị này theo nguyên lý Đông y nhằm điều chỉnh và chăm sóc cơ thể.

Phân loại thể chất để chọn thực phẩm

Trong y học cổ truyền, việc chẩn đoán thể chất để điều trị là rất quan trọng, và điều chỉnh chế độ ăn uống cũng không ngoại lệ.

Người có thể chất hàn, luôn sợ lạnh, dễ bị tiêu chảy nên ăn nhiều thực phẩm có tính ấm, ví dụ như gừng, nhãn, tiêu, giúp xua đi hơi lạnh và làm ấm cơ thể. Còn những người có thể chất nhiệt, thường nóng trong, táo bón, thì nên dùng thực phẩm có tính mát để hạ nhiệt, đậu xanh là lựa chọn tốt.

Dựa trên đặc tính của thực phẩm để hỗ trợ điều trị bệnh mạn tính

Tỳ vị yếu: Kẻ thù của chứng khó tiêu, đầy hơi

Người tỳ vị yếu trước hết cần ăn uống đều đặn: Ăn đúng giờ, đúng lượng, tránh quá đói hoặc quá no, giảm gánh nặng cho tỳ vị.

Nên chú ý ăn ít dầu, ít muối, ít cay, tránh các thực phẩm kích thích. Nhai kỹ nuốt chậm, nhai kỹ để giảm áp lực tiêu hóa cho dạ dày, thúc đẩy hấp thu thức ăn.

Liệu pháp ẩm thực kết hợp dược phẩm còn có một công thức rất đơn giản: Nấu kê với củ mài và táo đỏ. Kê dưỡng vị, củ mài bổ tỳ, táo đỏ ích khí, ba thứ kết hợp bắt đầu một ngày tràn đầy năng lượng. Món cháo tổng hợp này rất lý tưởng cho bữa sáng.

Khí huyết thiếu hụt

Khí huyết thiếu, con người sẽ thấy thiếu sức sống, cơ thể mệt mỏi, thích ngồi hơn đứng, thích nằm hơn ngồi, nói chuyện hay hụt hơi, thỉnh thoảng hoa mắt chóng mặt, tim loạn nhịp. Người thuộc nhóm này phù hợp với canh gà ác cùng đương quy, hoàng kỳ.

Đương quy bổ huyết, hoàng kỳ bổ khí, gà ác dưỡng âm, khi uống bát canh này, khí huyết được bổ đôi, làm cho sắc mặt hồng hào, có sức sống.

Ngoài ra, canh tổng hợp cũng là món bổ khí huyết tuyệt vời: Lạc vỏ đỏ, đậu đỏ, táo đỏ, kỷ tử, đường đỏ, năm loại thực phẩm màu đỏ hội tụ, vừa bổ huyết vừa bổ khí. Mỗi ngày nhai thêm 10 quả táo đỏ hấp, đơn giản mà hiệu quả, giúp khí huyết đầy đủ, tràn đầy năng lượng.

Cứu tinh cho mất ngủ, khô miệng

Người âm hư táo nhiệt thường dễ mất ngủ vào ban đêm và miệng khô vào ban ngày. Cơ thể thiếu dịch, giống như ô tô thiếu nước làm mát, động cơ nóng khô. Với nhóm người này, bữa tối nên ăn canh hạt sen và thịt nạc. Hạt sen dưỡng tâm ích tỳ, kết hợp với thịt nạc, vừa bổ dưỡng vừa dưỡng âm.

Vào buổi trưa hoặc lúc rảnh có thể uống trà dâu tằm kỷ tử, dâu tằm dưỡng âm bổ huyết, kỷ tử dưỡng gan sáng mắt, pha một tách, vừa dưỡng ẩm vừa an thần. Tuy nhiên, nhớ ăn ít hạt tiêu, ớt - những thực phẩm cay khô - để tránh làm nặng triệu chứng.

Khắc tinh của phù nề, mệt mỏi

Người bị hàn thấp cản trở, cơ thể như bị bao bọc bởi ẩm, hay phù nề, mệt mỏi. Nhóm người này nên dùng đồ uống trà đậu đỏ đã rang, giúp lợi thủy, tán thấp, đẩy ẩm thừa ra ngoài. Khi xào nấu nên thêm vài lát gừng, bột tiêu trắng để làm cơ thể ấm lên. Còn có thể kết hợp với châm cứu, kết hợp trong và ngoài, đuổi hàn thấp, giúp tinh thần sảng khoái.

Điều trị tay chân lạnh

Tay chân lạnh là triệu chứng của dương hư. Nguyên tắc điều chỉnh dương hư chủ yếu là ôn dương tán hàn, bổ thận kiện tỳ, kiêng lạnh và đồ sống. Ôn dương tán hàn giúp tống khí lạnh ra khỏi cơ thể, bổ thận kiện tỳ giúp tăng dương khí, còn tránh đồ lạnh và sống sẽ ngăn dương khí bị tổn thương thêm.

Người dương hư nên uống một cốc trà gừng táo đỏ vào buổi sáng (3 lát gừng + 6 quả táo đỏ bỏ hạt đun nước). Khi xào nấu hoặc hầm súp nhớ cho thêm lát gừng, đặc biệt khi nấu hải sản, thủy hải sản (giải độc lạnh từ cá, cua). Buổi tối có thể nấu cháo yến mạch, sau khi nấu xong rắc 1g bột quế để tán hàn thăng dương.

Theo zhuanlan.zhihu.com