Bước chuyển mới từ thuế kê khai:Yêu cầu cần thiết

Đại diện Thuế thành phố Đà Nẵng và Công ty CP Giải pháp Thanh toán Việt Nam VN-Pay trao biên bản ghi nhớ hợp tác về chuyển đổi thuế khoán sang kê khai cho hộ kinh doanh. Ảnh: MINH LÊ

Bà Huỳnh Thị Mỹ Nương, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đào tạo lãnh đạo và dịch vụ phát triển bền vững:

HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Việc Quốc hội thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), mở đường cho chuyển đổi từ thuế khoán sang thuế kê khai đối với hộ kinh doanh từ ngày 1/1/2026 là một quyết sách mang tính chiến lược và không thể trì hoãn. Thuế khoán trong nhiều năm qua đã tạo ra những “điểm mù” lớn về dữ liệu, khiến Nhà nước khó nắm bắt đầy đủ quy mô và sức vận động của khu vực kinh tế hộ gia đình. Khi chuyển sang kê khai, gắn với hóa đơn điện tử bắt buộc, dòng tiền và giao dịch sẽ được ghi nhận rõ ràng hơn. Đây là nền tảng quan trọng để điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ hiệu quả và sát thực tiễn.

Tại Đà Nẵng, nơi kinh tế hộ gắn chặt với du lịch, dịch vụ và bán lẻ, chính sách này sẽ tạo cú hích mạnh cho minh bạch hóa và chuyển đổi số.

Tuy nhiên, tôi cũng cho rằng thách thức lớn sẽ rơi vào khu vực chợ truyền thống và nông thôn, nơi thói quen giao dịch tiền mặt và ghi chép thủ công vẫn phổ biến. Vì vậy, cần một lộ trình hỗ trợ đủ dài, sát thực địa, thay vì chỉ nhấn mạnh chế tài. Về giải pháp, cơ quan quản lý cần đơn giản hóa tối đa quy trình kê khai, phát triển các công cụ số dễ sử dụng, đồng thời tổ chức hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở.

Tóm lại, đây không phải câu chuyện tăng hay giảm thuế, mà là bước chuyển từ kinh tế phi chính thức sang chính thức, từ làm ăn nhỏ lẻ sang kinh doanh chuyên nghiệp. Nếu được triển khai đúng cách, người hưởng lợi lâu dài sẽ là xã hội và chính các hộ kinh doanh, họ sẽ "lớn lên" một cách bền vững.

Thạc sĩ Vũ Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tái cấu trúc và Chuyển đổi số Dr. SME:

TẠO NỀN TẢNG GIẢI QUYẾT NHỮNG VẤN ĐỀ BẤT CẬP

Việc Quốc hội nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên dưới 500 triệu đồng/năm là cách tiếp cận nhân văn, tạo dư địa cho các hộ kinh doanh nhỏ thực sự có thời gian tích lũy và ổn định hoạt động. Ở quy mô này, một hộ thường cần từ 2 - 3 lao động để duy trì hoạt động. Nếu đặt trong tương quan với thuế thu nhập cá nhân của người lao động làm công ăn lương, vốn đã được khấu trừ đầy đủ và thường xuyên, thì nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh khi kê khai không hề cao hơn, thậm chí còn hợp lý hơn. Với các hộ có quy mô lớn hơn, cơ chế tính thuế dựa trên lợi nhuận thực tế sẽ khắc phục sự bất hợp lý của thuế khoán, nhất là với những ngành nghề có chi phí đầu vào cao. Điều này góp phần tái lập sự công bằng giữa các chủ thể trong nền kinh tế, yếu tố mà xã hội đã thiếu trong thời gian dài.

Thuế kê khai sẽ buộc hộ kinh doanh phải từng bước minh bạch hóa toàn bộ chuỗi cung ứng. Khi đầu vào có hóa đơn hợp lệ, chi phí được ghi nhận đầy đủ, hộ kinh doanh sẽ có cơ sở để quản trị tốt hơn. Quan trọng hơn, thuế kê khai tạo nền tảng để giải quyết những vấn đề tồn tại lâu nay như truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, hàng giả, hàng nhái. Khi dòng tiền, dòng hàng được xác định rõ ràng, những hộ kinh doanh làm ăn nghiêm túc sẽ được bảo vệ, còn môi trường cạnh tranh trở nên lành mạnh hơn.

Đại diện Thuế thành phố Đà Nẵng và Công ty CP MISA trao biên bản ghi nhớ hợp tác về chuyển đổi thuế khoán sang kê khai cho hộ kinh doanh. Ảnh: MINH LÊ

Ông Phạm Minh Sơn, Giám đốc Kinh doanh khu vực miền Trung của Công ty CP Đầu tư Thương mại SOFT DREAMS:

CẦN HỆ SINH THÁI KÊ KHAI THUẾ KHÉP KÍN

Hiện nay, Soft Dreams là một trong số ít đơn vị cung cấp giải pháp chuyển đổi số toàn diện cho hộ kinh doanh và đang là nhà cung cấp giải pháp đã ký kết hợp tác với Thuế thành phố Đà Nẵng. Qua thực tế triển khai, tôi nhận thấy hộ kinh doanh thường gặp phải 3 rào cản lớn: thứ nhất là rào cản tâm lý vì nhiều chủ hộ đã quen với phương thức nộp thuế khoán suốt nhiều năm. Việc chuyển sang kê khai là một thay đổi rất lớn, nhất là với những cô chú lớn tuổi thường có tâm lý ngại thay đổi thói quen cũ.

Thứ hai là năng lực công nghệ vì không phải ai cũng thành thạo các phần mềm. Với những chủ hộ lớn tuổi, họ thường phải nhờ con cháu hoặc thuê người làm hộ, điều này gây ra sự bất tiện nhất định.

Cuối cùng và quan trọng nhất là chi phí, làm sao để có một bộ giải pháp mà hộ kinh doanh nào cũng tiếp cận được với mức giá vừa phải, không phát sinh chi phí nâng cấp hay phải thuê thêm nhân sự vận hành giữa chừng. Do đó, giải pháp hiện nay là cần hệ sinh thái khép kín từ phần mềm bán hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số cho đến phần mềm kế toán để tất cả đầu việc được tập trung, cũng như không phát sinh nhiều chi phí cho hộ kinh doanh.

Bà Lê Thị Ni Ni, Giám đốc kinh doanh Văn phòng đại diện Công ty CP MISA tại Đà Nẵng:

Tiếp tục phối hợp hỗ trợ

Nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang thuế kê khai, các hộ kinh doanh cần sớm phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước tại Đà Nẵng rà soát và triển khai các giải pháp nhằm thực hiện theo quy định. Sự phối hợp này không chỉ giúp hộ kinh doanh tuân thủ quy định pháp luật mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý và tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh tại Đà Nẵng. Ngoài việc cải cách hành chính và hiện đại hóa quản lý thuế, kê khai thuế minh bạch cũng tạo động lực phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân.

Thời gian tới, MISA tiếp tục phối hợp triển khai các giải pháp hóa đơn điện tử, chữ ký số đáp ứng đầy đủ yêu cầu của cơ quan thuế. Về phía hộ kinh doanh có thể dễ dàng tra cứu, đối chiếu hóa đơn nhanh chóng, hạn chế tối đa sai sót trong quá trình xử lý và quản lý hóa đơn. Bên cạnh đó, ứng dụng công nghệ hiện đại giúp ngăn chặn tình trạng làm giả hóa đơn, bảo đảm tính minh bạch và đáng tin cậy trong giao dịch.

MINH LÊ - AN NHIÊN