Nghề làm muối Sa Huỳnh được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nhưng trong lòng không gian di sản ấy, diêm dân vẫn vật lộn mưu sinh giữ nghề.
Những ngày này, tại khu vực Hòn Khói (thị xã Ninh Hòa), vùng sản xuất muối truyền thống của tỉnh Khánh Hòa, không khí sản xuất kém vui vì thời tiết thất thường khiến năng suất, sản lượng muối đạt thấp, giá muối cũng không cao.
Trong những ngày này, đi đến đâu trên cánh đồng muối Lưu Hoa Thanh, xã Tân Thuận, huyện Ðầm Dơi, cũng đều nghe rộn vang tiếng cười nói của diêm dân đang vào cao điểm vụ muối năm nay.
Bạc Liêu là tỉnh có gần 1.500ha sản xuất muối, với tổng số 777 hộ diêm dân. Nghề làm muối ở Bạc Liêu có lịch sử lâu đời, được hình thành và phát triển qua nhiều thế hệ, bắt đầu từ những năm đầu thế kỷ XX, khi người dân khai hoang mở đất ven biển. Vào thời điểm đó, Bạc Liêu được xem là 'thủ phủ muối' của Việt Nam. Năm 2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận nghề làm muối ở Bạc Liêu là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Thời gian qua, nghề muối phải đối mặt với nhiều khó khăn, thăng trầm, thu nhập của bà con diêm dân còn bấp bênh, sản phẩm tiêu thụ không ổn định, trong khi sản xuất phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết. Làm sao để hàng chục nghìn diêm dân có thể 'sống khỏe' với nghề là bài toán cần sớm tìm được lời giải.
Nguyên nhân khiến cho muối trễ vụ là do thời tiết trên địa bàn từ trước, trong và sau Tết Ất Tỵ thời gian có nắng ít, lạnh kéo dài, ít gió khiến việc canh tác muối của diêm dân gặp nhiều khó khăn.
Sáng 11/2, nhiều diêm dân tại huyện Cần Giờ, TPHCM cho biết, giá muối thương phẩm hiện nay được thương lái thu mua trên 1.300đ mỗi ký cao hơn nhiều so với cùng kỳ cũng như thời điểm giữa năm 2024.
Sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, bà con diêm dân ở huyện Đông Hải (Bạc Liêu) đã bắt tay vào sản xuất vụ muối đầu năm và một số hộ đã có thu hoạch muối đầu vụ. Tín hiệu vui là giá muối bắt đầu có chiều hướng tăng và dự báo sẽ tiếp tục tăng lên trong thời gian tới.
Với lịch sử hơn 100 năm hình thành và phát triển, thời hoàng kim có diện tích làm muối lên đến hơn 6.000 ha nhưng đến nay, nghề làm muối ở Bạc Liêu chỉ còn gần 2.000 ha. Tỉnh cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang nỗ lực nhằm khôi phục, giữ vững nghề truyền thống nổi tiếng này.
Thời điểm này, bà con diêm dân tỉnh Bạc Liêu đang tất bật tu sửa, cải tạo lại mương nước ô muối, chòi canh… để bước vào vụ mới mang theo nhiều niềm vui, hy vọng trúng mùa, được giá.
Diêm dân trên địa bàn các huyện Đông Hải, Hòa Bình của tỉnh Bạc Liêu đang tất bật chuẩn bị cho vụ sản xuất niên vụ mới. Với tín hiệu lạc quan từ năng suất của niên vụ năm trước và tình hình thời tiết bắt đầu thuận lợi cho sản xuất, diêm dân Bạc Liêu càng có thêm động lực để tiếp tục duy trì nghề làm muối truyền thống.
Thời điểm này những năm trước, trên những cánh đồng muối ở Bà Rịa - Vũng Tàu, bà con diêm dân đã bắt đầu thu hoạch muối của niên vụ muối mới. Nhưng năm nay, trên địa bàn tỉnh xuất hiện mưa trái mùa, thời tiết lạnh, không có nắng nên hiện mới chỉ có lác đác vài diêm dân ra đồng dọn ruộng, còn lại đều trong cảnh im ắng, đìu hiu.
Khởi nghiệp từ nghề truyền thống của gia đình, ông Phan Văn Phúc khai phá nhiều đất đai hoang hóa để làm muối. Chính hạt muối đã giúp ông thoát khỏi cảnh đời cơ cực, thu lãi hàng tỷ đồng mỗi vụ muối.
Làm sao để nâng tầm giá trị hạt muối, giúp diêm dân sống 'khỏe' với nghề luôn là nỗi trăn trở của những người dành tình yêu cho hạt muối Bạc Liêu.
Đối với bà con diêm dân ở vùng ven biển Nghệ An, những ngày nắng nóng 39 – 40 độ C là ngày vui nhất với người dân nơi đây bởi muối nhanh kết tinh, hạt đẹp, bán có giá trị hơn.
Vụ muối năm nay thời tiết không ủng hộ, giá muối xuống thấp, các diêm dân tại nơi sản xuất muối lớn nhất tỉnh Nam Định còn phải đối diện với khó khăn mới khi không được lấy cát biển để làm muối. Diêm dân đang mong chờ các cấp chính quyền có phương án hỗ trợ để họ yên tâm bám nghề, ổn định cuộc sống.
Nghề làm muối ở huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) có truyền thống hàng trăm năm. Để làm ra được những hạt muối trắng tinh, các diêm dân phải tranh thủ thời điểm nắng nóng đỉnh điểm để 'phơi' muối.
Nắng 40 độ C tưởng như vắt kiệt sức người, nhưng với diêm dân đó là lúc họ ra đồng ruộng, từng hạt muối được chắt lọc công phu xen lẫn những giọt mồ hôi chát mặn. Với họ, nắng chính là đặc ân mà thiên nhiên đã ban tặng để vụ muối thêm bội thu.
Nghề làm muối từ lâu đã gắn liền với cuộc sống của người dân khu vực Hòn Khói, thuộc thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Đây cũng là một trong những nơi sản xuất muối quan trọng của vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Vụ muối năm nay, bên cạnh niềm vui được mùa, diêm dân cũng đối mặt với nhiều nỗi lo khi giá muối liên tục giảm, khiến cuộc sống thêm phần bấp bênh.
Nhờ thời tiết thuận lợi nên các cánh đồng muối ở xã An Ngãi (huyện Long Điền) kết tinh muối tốt. Diêm dân kỳ vọng được giá để ổn định thu nhập.
Bạc Liêu là địa phương có diện tích muối lớn của cả nước với gần 1.400ha. Tuy nhiên, phương thức sản xuất lạc hậu, nhỏ lẻ khiến năng suất, chất lượng muối không cao, thu nhập của người làm muối rất thấp.