Ngày 18-12, tại Trường Đại học Đà Lạt, Cục Văn thư Lưu trữ Nhà nước, Bộ Nội vụ và UBND TP Đà Lạt (Lâm Đồng), khai mạc triển lãm 'Quốc hiệu và kinh đô nước Việt trong Mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới'.
Trong lịch sử, có những nỗi oan hoặc mối ngờ vực không bao giờ có lời giải. Cái khó của người trong cuộc chính là ở chỗ họ lâm vào tình thế 'qua điền, lý hạ' (sửa dép trong vườn dưa, chỉnh mũ dưới gốc mận) hay tình ngay lý gian.
Bảo tồn, phát triển nghệ thuật đàn bầu trong đời sống đương đại được các nhà quản lý và nghiên cứu văn hóa cho rằng rất cấp thiết. Bởi theo nhiều ý kiến cảnh báo, cây đàn bầu và nghệ thuật trình diễn đàn bầu đang đứng trước nguy cơ 'mất quyền sở hữu'.
Tỉnh Lâm Viên xưa được mệnh danh là tỉnh có nhiều muông thú vật loại, tuy nhiên, do sự săn bắn quá mức giết hại cả con giống bố mẹ, dẫn đến nhiều loại muông thú ngày một giảm dần.
Với mong muốn khôi phục những nét văn hóa cổ đã bị mai một, Nguyễn Đức Lộc (Hà Nội) cùng nhóm bạn trẻ đam mê, nhiệt thành đã lựa chọn con đường nghiên cứu cổ phục truyền thống trong cung đình và dân gian.
Trong hàng loạt động thái thực thi chủ quyền biển, đảo quốc gia của triều Nguyễn, câu chuyện phát triển thủy quân, đưa thủy quân ra Trường Sa, Hoàng Sa để khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc đã được nhắc đến nhiều.
Là người chí hiếu, lại cẩn thận, vua Thiệu Trị đã đọc rất kỹ tập sách viết về vua cha Minh Mạng và phát hiện ra điểm sai sót để yêu cầu sử quan sửa chữa.
Trong các Nhà nước phong kiến Việt Nam, triều Nguyễn là triều đại liên tục thực thi chủ quyền biển, đảo quốc gia. Triều Nguyễn đã ban hành và thực thi hàng loạt chính sách cũng như tài liệu về biển, đảo nhằm bảo vệ, khai thác vùng lãnh thổ này.
Xung quanh cuộc đời các đế vương xưa, chỉ tính những người được sử sách ghi chép, luôn được bao phủ bởi các câu chuyện nhuốm màu huyền hoặc, kỳ bí.
Nhiều học giả gần đây thể hiện xu hướng muốn đòi lại công bằng cho Minh Mạng và cả Lê Văn Duyệt. Theo đó, không có chuyện Lê Văn Duyệt tự ý chém 'cha vợ' Minh Mạng mà cả Minh Mạng và Lê Văn Duyệt đều đồng lòng trừ tham nhũng.
Thời Pháp thuộc, những ông chủ da trắng được chính quyền thực dân dành cho độc quyền khai thác những khu rừng bạt ngàn, trên đó, họ trồng những hàng cây cao su thẳng tắp, mang lại những nguồn lợi kếch xù.
Trong chiến tranh thế giới thứ hai, Hồng quân Liên Xô đã thành lập gần 170 trung đoàn và tiểu đoàn huấn luyện, sử dụng chó chiến đấu. Theo sách 'Động vật và chiến tranh', hơn 500.000 con chó đã tham gia các hoạt động tác chiến trong suốt cuộc chiến tranh.
Sự kiện vua Gia Long tuyên bố chủ quyền và thực thi chủ quyền trên quần đảo Hoàng Sa không chỉ được ghi lại trong nhiều sử liệu trong nước như Đại Nam thực lục mà còn được nhiều sử liệu của phương Tây xác nhận. Jean Baptiste Chaigneau (1769-1825) tức Nguyễn Văn Thắng tước Thắng toàn Hầu, trong cuốn hồi ký mang tên Le mémoire sur la Cochinchine cũng ghi nhận điều trên.
Vua Minh Mạng là người chuẩn định việc lấy Tết Trung thu là quốc lễ, như các Tết chính khác của đất nước.
Trận Xương Giang (1427) của nghĩa quân Lam Sơn khiến 6 viên tướng nhà Minh gồm Lý Nhậm, Kim Dận, Cố Phúc, Mã Trí, Lưu Thuận, Lưu Tử Phụ đều phải tự tử. Số quân Minh trong thành bị tiêu diệt và đầu hàng, không một tên giặc nào chạy thoát.
Quân Minh bị vây chặt trong thành Đông Quan như 'cá nằm trên thớt', nghĩa quân Lam Sơn hoàn toàn có thể tấn công tiêu diệt kẻ địch nhưng vị vua này đã cho chúng một ân nghĩa.
Có tới 78 hoàng tử và 64 công chúa, Minh Mạng là vua nhiều con nhất trong sử Việt. Ông có nhiều giai thoại thú vị, được ghi chép trong sách.
Họ còn phải chịu số kiếp của kẻ tôi tớ suốt đời trong cung cấm và số phận hẩm hiu cô quạnh khi sống, hoang lạnh khi chết.
Vua Minh Mạng từng cho lực lượng thủy quân của mình vươn xa hơn ra ngoài biển Đông, tiếp tục khẳng định chủ quyền tại Hoàng Sa và Trường Sa.
Biển là bộ phận cấu thành chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, là không gian sinh tồn, cửa ngõ giao lưu quốc tế, gắn bó mật thiết với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thời phong kiến, Khâm thiên giám là cơ quan theo dõi khí tượng, làm lịch, xác định mùa vụ. Đến thời Nguyễn, vua Minh Mạng đã cấp công cụ hiện đại để dự báo thời tiết.
Tháng 10 năm Đinh Mùi (1847), Nguyễn Phúc Hồng Nhậm lên ngôi hoàng đế thay vua cha Thiệu Trị băng hà, trở thành vị vua thứ tư của nhà Nguyễn. Ấy nhưng, khuất sau ngai vàng của vua, là cả một câu chuyện dài, mà cái tì vết án 'Răng cắn lưỡi', vẫn còn đó.