Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ đã chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương góc nhìn về những biến chuyển của phong tục và sức bền văn hóa của Tết.
Giữa sương núi Sa Pa, Bắc Hà (Lào Cai), mỗi độ xuân về, tiếng tù và lại vang lên theo những bước chân linh thiêng của người Dao đỏ. Tết nhảy – với 14 điệu dẫn đường không chỉ mở đầu năm mới mà còn là hành trình mời tổ tiên, thần linh trở về sum họp cùng con cháu.
Lễ hội Nhảy lửa của người Pà Thẻn ở Tuyên Quang tái hiện không gian tâm linh huyền bí, nơi con người giao hòa với thần linh, gửi gắm khát vọng bình an, sức mạnh và sự che chở thiêng liêng.
Phong tục 'lội than' hay đi qua than đỏ là nghi lễ độc đáo của người Sán Dìu nhằm cầu mong sự che chở của thần linh mang đến cho dân làng sức khỏe, may mắn và sự đoàn kết để xua đi cái khắc nghiệt của mùa đông hoặc là cái lạnh lẽo của mưa phùn gió rét.
Khi những nụ đào đá tự nhiên đua nhau khoe sắc từ chân thác Khe Vằn đến dọc con đường lên núi, đó cũng là lúc 20 hộ người Dao ở bản Khe Vằn, xã Bình Liêu (Quảng Ninh) đón Tết sớm.
Từ giữa tháng Chạp, khi đào phai vừa chạm ngõ xuân, người Dao ở các xã vùng cao tỉnh Quảng Ninh đã rộn ràng vào Tết. Không ồn ào, Tết sớm của người Dao diễn ra bình dị nhưng đượm sâu nghĩa tình dòng tộc và tín ngưỡng tổ tiên.
Mỗi dịp năm mới đến, đồng bào Khơ Mú ở phường Nghĩa Lộ lại tổ chức nghi lễ cầu mùa để khấn trời đất, tổ tiên và các thần linh phù hộ một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống no ấm. Đây là sinh hoạt tín ngưỡng đặc sắc, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường sự gắn kết cộng đồng, tạo nên bản sắc riêng của người Khơ Mú giữa đại ngàn Tây Bắc.
Tộc người Kuna (Guna) là cộng đồng bản địa độc đáo sinh sống ven biển Caribe (Panama)m, nổi tiếng với bản sắc văn hóa độc đáo, được duy trì suốt nhiều thế kỷ.
Trong văn hóa Tây Nguyên, mỗi cá nhân bị chi phối rất lớn bởi các tập tục, lễ tục hình thành nên nhân cách một con người có liên quan đến thế giới văn hóa rừng và cộng đồng những người ở rừng. Những nghi thức mở đầu mùa rẫy, từ mũi tên cầu may đến hạt lúa dâng thần, không chỉ là hành vi tín ngưỡng mà còn là cách cộng đồng xác lập mối quan hệ của mình với đất trời…
Trong hai ngày 31/1 và 1/2 (tức 13 - 14 tháng Chạp), tại đặc khu Vân Đồn (Quảng Ninh) đã diễn ra Lễ hội Đại Phan - một trong những lễ hội dân gian tiêu biểu, mang đậm bản sắc tín ngưỡng của đồng bào Sán Dìu.
Liên tục trong 3 ngày 3 đêm, từ ngày 31/1 đến hết ngày 3/2, tại thôn Nậm Mười, xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai diễn ra Lễ cấp sắc 12 đèn của người Dao đỏ - nghi lễ linh thiêng đánh dấu sự trưởng thành của người đàn ông. Nghi lễ này đã được cộng đồng người Dao đỏ nơi đây gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Trong lễ hội Đại Phan của người Sán Dìu tại Đặc khu Vân Đồn, thầy mo sau khi thực hiện các nghi thức cúng tế sẽ leo lên cột đao sắc lẹm để cúng bái trời đất cầu mong một năm mùa màng tươi tốt, người dân no đủ.
Tết Nguyên đán của đồng bào Mường từ lâu đã trở thành phong tục văn hóa đặc sắc, mang đậm giá trị nhân văn, được cộng đồng người Mường ở Phú Thọ gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Giữa không gian đa sắc màu văn hóa của tỉnh Lâm Đồng, đồng bào Dao đỏ vẫn lưu giữ trọn vẹn những phong tục truyền thống mang đậm dấu ấn riêng.
Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) vừa diễn ra hoạt động đón Tết của đồng bào dân tộc Mông.
Cuối tháng 11, 12 âm lịch, đồng bào Dao quần chẹt ở miền tây Thanh Hóa bước vào 'Tết năm cùng' – mùa Tết sum họp thiêng liêng nhất trong năm, nơi những mâm cỗ, nghi lễ truyền thống gắn kết dòng họ và lưu giữ bản sắc văn hóa cổ xưa.
Sán Chỉ là dân tộc có dân số đông thứ 6 trong số 51 dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Trải qua biến đổi của thời gian, người Sán Chỉ vẫn giữ được hầu như nguyên vẹn những bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mình, trong đó có nhiều phong tục đẹp đón năm mới.
Cô gái Hải Phòng cho biết, đám cưới ở nhà trai được tổ chức theo phong tục truyền thống của người dân tộc Tày. Nghi thức cưới có nhiều nét độc đáo như: mời thầy cúng về làm lễ gia tiên; đi rước dâu vào lúc nửa đêm.
Ngoài việc cúng lễ, ăn uống, trong ngày 'Tết năm cùng', người Dao sẽ mặc những trang phục truyền thống đẹp nhất để đi thăm hỏi, động viên, chúc tụng nhau.
Giữa không gian của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, xã Đoài Phương, Hà Nội), nghi thức thu thóc cầu mùa bội thu của đồng bào dân tộc Khơ Mú, bản Nậm Pù, xã Huổi Một, tỉnh Sơn La, diễn ra rộn ràng, tái hiện nét đẹp văn hóa tinh thần của bà con núi rừng Tây Bắc.
Tối 31/12, trong khuôn khổ Chương trình Chào năm mới và Tuần Văn hóa - Du lịch xã Than Uyên năm 2026, Ban Vận động bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái Than Uyên đã tổ chức Lễ buộc chỉ cổ tay, một nghi lễ truyền thống mang đậm giá trị văn hóa, tâm linh của đồng bào dân tộc Thái trên địa bàn.
Từ ngày 1 - 4/1/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động dịp Tết Dương lịch với chủ đề 'Chợ phiên vùng cao - Chào năm mới 2026' nhằm giới thiệu những nét văn hóa đầu xuân với các nghi lễ, lễ hội, phong tục tập quán giúp du khách hiểu rõ hơn về văn hóa truyền thống, đặc trưng của các dân tộc.
Người phụ nữ ở Thanh Hóa giả chết suốt 5 năm để trục lợi bảo hiểm rồi bất ngờ trở về. Tuy nhiên, đến nay, người phụ nữ này vẫn chưa được cơ quan chức năng xóa khai tử.
Đối với đồng bào Dao Quần Chẹt Thanh Hóa, mùa xuân bao giờ cũng đến sớm hơn, từ những nương ngô, vạt lúa và những sắc đào phai chúm chím rung rinh trong gió, cho đến những bộ trang phục truyền thống rực rỡ của những phụ nữ Dao. Năm nào cùng vậy, cứ vào khoảng tháng 11, 12 âm lịch, người Dao Quần Chẹt lại tổ chức Tết năm cùng.
Lễ Cấp sắc là một trong những nét văn hóa truyền thống đặc sắc nhất của người Dao tỉnh Tuyên Quang. Đó không chỉ là nghi lễ đánh dấu sự trưởng thành của người đàn ông dân tộc Dao mà còn là cuộc 'khai tâm' giữa con người với thần linh, tổ tiên và vũ trụ. Theo quan niệm dân gian, người đàn ông Dao chỉ khi được làm Lễ Cấp sắc mới có quyền tham gia các nghi lễ tín ngưỡng, lập gia đình, thờ cúng tổ tiên và gánh vác trách nhiệm với dòng họ, bản làng.
Ngày 25-12, UBND xã Hồng Thái tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến và gặp mặt người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số xã Hồng Thái năm 2025.
'Người chết' cách đây 5 năm, bỗng sống lại. Và, phía sau đó là câu chuyện có một không hai nhằm trục lợi bảo hiểm. Mặc dù, thủ đoạn tinh vi nhưng với sự vào cuộc trách nhiệm, tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm của lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa, sự thật nhanh chóng được phơi bày. Vụ việc là bài học đắt giá cho những kẻ bất lương, hám lợi, bất chấp thủ đoạn để trục lợi bảo hiểm.
Công tác bảo tồn Lễ Cấp Sắc của dân tộc Dao ở Sơn La không chỉ là việc giữ gìn một nghi lễ, mà còn là một phần quan trọng trong việc bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Tổ trưởng dân phố nơi Nguyễn Thị Thu sinh sống trước đây đã hé lộ về nguyên nhân vì sao sau 5 năm giả chết, Nguyễn Thị Thu đột nhiên trở về địa phương xin xóa khai tử.
Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.
Từ ngày 1 - 4.1.2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động hấp dẫn dịp Tết Dương lịch với chủ đề 'Chợ phiên vùng cao - Chào năm mới 2026'.
Sau khi bị bắt, người phụ nữ từng 'chết' suốt 5 năm bất ngờ nở một nụ cười khó hiểu, khép lại kịch bản giả chết trục lợi bảo hiểm hơn 1 tỉ đồng.
Ngày 21-12, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, vừa điều tra làm rõ vụ việc một phụ nữ trên địa bàn giả chết nhằm trục lợi bảo hiểm hơn 1,2 tỷ đồng.
Một phụ nữ ở Tỉnh Thanh Hóa giả chết suốt 5 năm để trục lợi gần 1,3 tỷ đồng từ nhiều gói bảo hiểm, vừa bị cơ quan điều tra làm rõ.