Trong 'kho tàng' ngôn ngữ đời thường, ít có câu ví von nào vừa hóm hỉnh, vừa gợi nhiều suy nghĩ như câu 'xấu như chữ... bác sĩ'. Đây không phải thành ngữ cổ xưa mà là sản phẩm của đời sống hiện đại, khi ngành y phát triển, khi hình ảnh bác sĩ với tờ đơn thuốc đã trở nên quen thuộc trong ký ức nhiều thế hệ.
Từ điển thành ngữ, tục ngữ Việt - Hán (Nguyễn Văn Khang - NXB Văn hóa Sài Gòn - 2008), là cuốn sách đối chiếu những thành ngữ, tục ngữ Việt - Hán có nghĩa tương đương, được tác giả giới thiệu là 'công cụ tiện lợi cho việc những người biên, phiên dịch, giao tiếp song ngữ Hoa - Việt và học tiếng Hoa, tiếng Việt với tư cách là một ngoại ngữ...' (trích mục Thay lời nói đầu của từ điển). Tuy nhiên, trong thực tế thì rất nhiều mục sự so sánh đối chiếu không chính xác, và điều này có thể dẫn đến sai sót cho người sử dụng. Những lỗi này thỉnh thoảng vẫn được chúng tôi nêu ra trong chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa'.
Thời gian mưa bão dồn dập vừa qua, có một câu thành ngữ thường được nhiều người nhắc đến đó là 'Cơn ông chưa qua, cơn bà đã đến'.
'Đầu Mâu vi bút, Hạc Hải vi nghiên' là câu thành ngữ đầy tự hào của người xưa về một vùng đất 'sơn thủy hữu tình' - 'địa linh nhân kiệt' của Quảng Bình cũ và nay là Quảng Trị. Hạc Hải đang vào mùa nước nổi - nơi mây trời, bóng nước gặp nhau.
Yêu thương giúp xây dựng mối liên kết mật thiết giữa cha mẹ và con cái, còn sự nuông chiều sẽ làm hư con trẻ. Cha mẹ cần phân biệt rõ ràng giữa hai hành động này.
Cùng 'đuổi hình bắt chữ' với những câu đố vui thành ngữ, tục ngữ bằng hình ảnh với VietNamNet.
'Trái tim què quặt' nhanh chóng là cái tên nhận được sự chú ý đối với khán giả khi trở thành bộ phim đầu tiên của điện ảnh Việt Nam cùng lúc tung đến hai teaser, đồng thời, công bố dàn diễn viên góp mặt và ấn định ngày tham gia vào cuộc chiến phòng vé cuối năm 2025.
Cũng như câu thành ngữ 'Ngọa tân thường đảm' ('Nằm gai nếm mật'), mật trong 'To gan lớn mật' không chỉ là cái mật/ túi mật trong buồng gan, mà theo nghĩa bóng thì chỉ ai đó gan dạ, không e dè sợ sệt, dám làm việc gì có khác người.
Trong tiếng Việt, tùy theo ngữ cảnh, trốc/đầu có nhiều tầng nghĩa. Nếu hiểu đầu như 'Đại từ điển tiếng Việt' (1999): 'Phần trên cùng có chứa não của cơ thể người, cơ thể một số động vật hoặc phần trước nhất của cơ thể động vật' - thì một khi nói đến từ trái nghĩa của nó, ta thường nghĩ đến chân.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã có bài viết 'Nuộc lạt và nút lạt', trong đó chỉ rõ sự khác nhau của 'nút' và 'nuộc'. Cụ thể 'nút' là chỗ hai đầu dây buộc vào nhau, còn 'nuộc' là vòng dây buộc để dẫn đến 'nút', chứ không phải 'ngôn ngữ miền Nam' gọi 'nút' là 'nuộc'.
'An cư mới lạc nghiệp', câu thành ngữ ẩn sâu trong tâm trí người Việt, thể hiện mong muốn của con người về cuộc sống ổn định, hạnh phúc.