Những thăng trầm nối nhau trong suốt một thế kỷ qua của làng tranh dân gian Đông Hồ có lẽ là minh chứng rõ nhất cho câu chuyện về cách tồn tại của một làng nghề dân gian trước những biến đổi về thời cuộc.
Làng Đông Hồ chỉ còn hai gia đình làm tranh và sống được bằng tranh. Lệ mua tranh Tết không còn nhưng những khuôn tranh gỗ vẫn có 'cuộc sống' của riêng mình.
Đã 50 năm gắn bó với nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, nhưng nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh vẫn miệt mài với nghề và luôn trăn trở, suy tư về việc lưu giữ những giá trị truyền thống mà các thế hệ trước để lại.
Chơi tranh tự xưa đã được ví là thú chơi tao nhã của các bậc nho sỹ vào mỗi độ tết đến, xuân về. Cùng với tranh là 3 loại hình chơi khác được người xưa ví 'Nhất chữ, nhì tranh, tam sành, tứ mộc' để ngày tết thêm rộn ràng, đầm ấm.
'Đám cưới chuột' là bức tranh được nhiều người biết đến nhất của dòng tranh dân gian Đông Hồ. Từ bức tranh nổi tiếng này, nhớ về dòng tranh Đông Hồ trong tết xưa và sự tồn tại của dòng tranh này hiện nay.
Ở đồng bằng Bắc Bộ xưa, từ đời Hậu Lê (1428 - 1527), dần hình thành rồi lan truyền/lan tỏa khắp nơi, một dòng tranh khắc gỗ dân gian, đó là tranh Đông Hồ - tranh làm ở làng Đông Hồ (làng Mái) thuộc xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
Mỗi dịp Tết đến, hòa cùng sắc xuân rực rỡ, với mong muốn một năm mới nhiều niềm vui, may mắn, người dân thường trở về xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh để thưởng thức tranh dân gian Đông Hồ, tìm hiểu nghề làm tranh độc đáo này.
Ngày giáp Tết Canh Tý, nghệ nhân làm tranh làng Đông Hồ tất bật để kịp giao những bức tranh có hình chuột cho khách hàng.
Phỗng đất - món đồ chơi truyền thống của trẻ em Việt Nam thời xưa bất ngờ xuất hiện tại không gian phố bích họa Phùng Hưng (Hoàn Kiếm, Hà Nội) trong những ngày gần Tết Nguyên đán Canh Tý khiến nhiều người dân Thủ đô tò mò thích thú. Tưởng chừng như rất đơn giản khi được biết nguyên liệu tạo hình phỗng đất chỉ bằng đất sét và giấy bản thế nhưng khi tìm hiểu thì để làm một bộ phỗng đất khá kỳ công cũng như bàn tay tài hoa của người nghệ nhân.
Thời hưng thịnh làng Tranh Đông Hồ (xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh) có tới 17 dòng họ và hơn 150 gia đình gắn bó với nghề. Thế nhưng, đến nay cả làng tranh dân gian xưa ấy chỉ còn vỏn vẹn 3 gia đình duy trì nghề.
Tranh Đông Hồ là một trong những dòng tranh dân gian tiêu biểu, với những giá trị nội dung và nghệ thuật độc đáo, mang lại những dấu ấn đậm nét, tạo nên bản sắc riêng cho văn hóa Việt Nam.
Tiến sĩ Nguyễn Văn Đáp, Trưởng phòng Quản lý di sản văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh cho rằng, phát triển du lịch cộng đồng là giải pháp lâu dài cho làng tranh Đông Hồ. Việc kết hợp các tour, tuyến du lịch văn hóa tâm linh và du lịch làng nghề là một mô hình thiết thực và thành công...
Theo kế hoạch chỉ còn hơn 1 tháng nữa Hồ sơ nghề tranh dân gian Đông Hồ trình UNESCO công nhận là di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp sẽ được Hội đồng Di sản quốc gia thẩm định, sau đó tiếp tục hoàn thiện và trình lên Thủ tướng. Đây được xem là nỗ lực của các cấp quản lý hòng phục hồi lại một di sản có nguy cơ thất truyền.
Liệu 'song Hồ' Hồ Nhất Thiên - Hồ Băng Khanh có làm nên chuyện trong 'Thầm yêu: Quất sinh Hoài Nam'?
Liệu Hồ Băng Khanh và Hồ Nhất Thiên có làm nên chuyện với 'Thầm yêu: Quất sinh Hoài Nam'?
Ba đời gắn bó với nghề nặn phỗng đất, đến nay, gia đình nghệ nhân Phùng Đình Giáp (thôn Đông Khê, xã Song Hồ, Thuận Thành, Bắc Ninh) là gia đình cuối cùng còn theo nghề nặn phỗng đất ở xứ Kinh Bắc.
Làng nghề Đông Hồ, xã Song Hồ xưa nổi tiếng làng tranh Đông Hồ truyền thống nay trở thành thủ phủ vàng mã. Khu vực này còn mở rộng ra các làng lân cận thuộc xã Song Hồ (Thuận Thành, Bắc Ninh).
Rằm tháng 7 năm nay, việc đốt vàng mã không còn rầm rộ như những năm trước. Theo nhiều người dân cũng như các nhà nghiên cứu văn hóa, đây là một trong những tín hiệu tốt trong văn hóa tâm linh của người Việt.
Trực thăng, siêu xe tiền tỉ, xe phân khối lớn, nhà khổng lồ, cần cẩu... không thiếu thứ gì được làm bằng vàng mã. Với quan niệm 'trần sao âm vậy' hàng loạt các 'siêu phẩm' được ra đời phục vụ cúng rằm tháng 7.
Dự kiến vào tháng 12/2019, hồ sơ về nghề tranh dân gian Đông Hồ sẽ được Hội đồng Di sản quốc gia thẩm định, sau đó tiếp tục hoàn thiện và trình lên Thủ tướng.
Tháng 7, dân gian gọi 'tháng cô hồn', theo truyền thuyết cửa địa ngục sẽ mở, các linh hồn dưới âm giới được trở về dương gian. Vậy nên, nhà nhà cúng lễ, người người mua vàng mã để 'gửi' cho người đã khuất. Có những chuyện làm người ta lại băn khoăn, lại tranh cãi về cái tháng 7 'cô hồn' này!
Đã từ lâu làng Phúc Am (Duyên Thái,Thường Tín, Hà Nội) đã trở thành 'thủ phủ' sản xuất vàng mã hàng đầu tại miền Bắc. Rất nhiều hộ tại làng chọn nghề này làm kế sinh nhai chính.
Làng nghề Phúc Am (Hà Nội) hay xã Song Hồ (Bắc Ninh) từ nửa tháng nay rục rịch vào mùa vụ sản xuất lớn.
GS Bùi Quang Thanh, Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam cho biết, hồ sơ trình UNESCO công nhận dòng tranh dân gian Đông Hồ là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp đang đi vào giai đoạn hoàn tất. Sở dĩ Việt Nam lập hồ sơ đề nghị UNESCO đưa tranh dân gian Đông Hồ vào danh mục di sản cần bảo vệ khẩn cấp, bởi dòng tranh này đã tồn tại trong nhiều thế kỷ, mang giá trị to lớn, nhưng lại đang mai một. Từ lúc cả làng nhộn nhịp làm tranh, nay chỉ còn 3 gia đình cố gắng duy trì vì niềm say mê với nghề.
Hơn 300 hình ảnh là tài liệu, hiện vật được giới thiệu tại trưng bày sẽ giúp đông đảo quần chúng nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ hiểu hơn về Ngày Thương binh-Liệt sỹ, công tác thương binh liệt sỹ.