Huyền thoại về rắn

Trong đời sống văn hóa của nhiều đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam, ngay từ những câu chuyện xa xưa hay trong nghệ thuật tạo hình, điêu khắc, rắn đã trở thành một con vật linh thiêng, là biểu tượng của sự che chở, bảo vệ. Hình tượng của rắn không thể tách rời trong văn hóa của cộng đồng các dân tộc thiểu số Việt Nam.

Con rắn trong ngôn ngữ dân gian

Trong số 12 con Giáp, Tị (rắn) đứng ngay sau con vật huyền thoại Thìn (rồng). Bởi sinh ra từ hư cấu nên rồng mang đặc điểm của 9 con vật khác nhau, sừng hươu, đầu lạc đà, mắt thỏ, cổ rắn, bụng giao long, vảy cá chép, móng chim ưng, tay hổ, tai trâu, trong khi con rắn của đời sống hiện thực trông lại đơn giản như một sợi dây thừng, nên thành ngữ Long đầu xà vĩ (Đầu rồng đuôi rắn), ám chỉ việc gì mở đầu thì to lớn, kết thúc không ra gì, tương tự câu Đầu voi đuôi chuột. Cũng bởi rắn khác rồng là không có chân, nên Vẽ rắn thêm chân hàm ý chê kẻ hay thêm thắt, làm những việc thừa, không chỉ tốn công, rắc rối, vô ích mà còn hỏng việc.

Hình tượng con rắn trong văn hóa Việt

Với người Việt, con rắn hiện diện trong kho tàng văn hóa dân gian lại được sáng tạo một cách đa dạng, sinh động với những biến thể khác nhau, từ hệ thống tên gọi - giống như cách gọi chung theo đặc tính sinh tồn và dáng vóc của con rắn như hổ mang, hổ châu, rắn ráo, rắn lục, rắn chuông..., còn là những cái tên mang tập tục hay phương ngữ địa phương như chằn tinh, giao long, thuồng luồng, mãng xà, ông giải, thậm chí là con rồng,... cho đến các cách thức thờ phụng, sùng bái thông qua các hình thức thực hành tín ngưỡng tại các không gian thiêng ở các địa phương khác nhau. Đó cũng chính là các yếu tố dữ liệu cung cấp cơ sở để trở thành các hình ảnh tạo đà cho cảm hứng sáng tạo nghệ thuật ngôn từ (cổ tích, ca dao tục ngữ, thành ngữ) và mỹ thuật tạo hình dân gian qua các thế hệ.

Từ con rắn trong văn minh lúa nước đến nền nông nghiệp xanh

Với lịch sử gắn liền với nền văn minh lúa nước, tục thờ thần rắn của người Việt với ý nghĩa vật tổ và thủy thần từ bao đời nay vẫn còn nguyên giá trị ước vọng. Tuy nhiên, việc con rắn ngày càng vắng bóng trên đồng ruộng cũng khiến chúng ta nghĩ về những việc cần làm để phát triển nền nông nghiệp hữu cơ; trong đó bao gồm việc duy trì môi trường sống cho các loại rắn và côn trùng có ích cho vườn cây, ruộng lúa.

Hình tượng rắn trong đời sống văn hóa của người dân Lạng Sơn

Trong kho tàng văn hóa Lạng Sơn, hình tượng rắn xuất hiện khá nhiều, chứa đựng những câu chuyện độc đáo về lịch sử, về ứng xử của con người với thiên nhiên, là biểu tượng của trường thọ và sự tái sinh.

Quan niệm về loài rắn ở phương Tây và Trung Quốc

Bài viết dưới đây chia sẻ một số góc nhìn về loài rắn trong quan niệm của người Trung Quốc lẫn người phương Tây.

Chuyện rắn qua thành ngữ, tục ngữ

Nếu con rồng trong truyền thuyết mang đặc điểm của 9 con vật khác nhau: sừng hươu, đầu lạc đà, mắt thỏ, cổ rắn, bụng giao long, vảy cá chép, móng chim ưng, tay hổ, tai trâu, thì con rắn của đời sống hiện thực trông lại đơn giản như một sợi dây thừng.

Người trẻ làm mới tranh rắn dân gian: Đến hiện đại từ truyền thống

Với hơn 10 năm miệt mài tìm tòi và sáng tạo, họa sĩ trẻ Nam Chi không chỉ hồi sinh nhiều dòng tranh dân gian tưởng như đã thất truyền, mà còn nỗ lực mang đến những mẫu tranh mới, làm giàu thêm kho tàng mỹ thuật truyền thống Việt Nam. Nhân dịp Tết Ất Tỵ 2025, anh đã ra mắt bộ sưu tập tranh dân gian rắn, một biểu tượng linh thiêng và huyền bí, thu hút sự quan tâm đặc biệt của công chúng, nhất là giới trẻ.

Biểu tượng rắn trong tâm thức văn hóa Việt

Biểu tượng, hiểu một cách đơn giản nhất, là 'sự phóng chiếu' bức tranh văn hóa dân tộc và dĩ nhiên nó là thành tố không thể thiếu cấu thành bản sắc văn hóa. Nhân dịp năm mới Ất Tỵ 2025, xin góp đôi lời nhàn đàm về biểu tượng 'rắn' trong tâm thức người Việt xưa và nay.

Đình làng An Ngãi Đông - nơi lưu giữ kiến trúc cổ đặc sắc

Cách trung tâm thành phố khoảng 14km về phía tây, đình làng An Ngãi Đông, xã Hòa Sơn (huyện Hòa Vang) được UBND thành phố Đà Nẵng công nhận di tích văn hóa - lịch sử cấp thành phố năm 2011, qua đó góp phần tôn vinh những giá trị lịch sử, văn hóa mà địa chỉ này mang lại.

Chùa Tường Nguyên tặng 950 phần quà Tết đến những gia đình khó khăn

Chăm lo Tết cho người có hoàn cảnh khó khăn, ngày 18-1, Đại đức Thích Minh Phú, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó Thường trực Ban Từ thiện xã hội GHPGVN TP.HCM, trụ trì chùa Tường Nguyên (Q.4, TP.HCM) tổ chức trao quà tại địa phương.

Bến Tre: Giá dừa tươi tăng mạnh từng ngày, nông dân phấn khởi

Hiện nay, người dân trên địa bàn tỉnh Bến Tre đang mở rộng diện tích trồng dừa xiêm xanh do nhanh cho trái, năng suất cao và chất lượng ngon được thị trường ưa chuộng.

Sẽ đầu tư trên 3.100 tỷ đồng xây dựng hạ tầng lưới điện ở Bến Tre

Giai đoạn 2020-2025, Tổng công ty đầu tư tại tỉnh Bến Tre với vốn đầu tư hơn 2.261 tỷ đồng; trong đó, lưới điện trung hạ thế 1.356,8 tỷ đồng và 904,4 tỷ đồng lưới 110kV.

Rồng trong mỹ thuật Phật giáo thời Lý: Từ huyền thoại đến hiện thực

Hình ảnh rồng trong thời Lý không chỉ phong phú về hình dáng và truyền thuyết, mà còn thể hiện sự kết nối chặt chẽ với những giá trị tâm linh và văn hóa.

Những người 'thổi hồn' cho cây

Mỗi tác phẩm cây cảnh đều có một 'cuộc đời', một câu chuyện riêng thú vị. Từ những gốc sanh, sung... uốn mình len lỏi dưới những tảng đá, cheo leo trên vách núi hay những gốc tre quằn quèo cạnh bờ ao..., qua đôi tay tạo tác và óc sáng tạo của các nghệ nhân đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật, làm mãn nhãn người xem.

Tin tức đặc biệt trên báo in Hànôịmới ngày 21-12-2024

Bảo đảm cho nhân dân Thủ đô đón năm mới vui tươi, an toàn; Tiếp tục thực hiện chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng: Thiết thực với thị trường và doanh nghiệp; Chung cư vào 'sóng' mới, đất nền giảm hấp dẫn; Dịp Lễ Giáng sinh và Tết Dương lịch năm 2025 tại Hà Nội: Rộn ràng hoạt động vui chơi, trải nghiệm... là những thông tin đáng chú ý trên báo in Hànôịmới số ra ngày 21-12-2024.

Những phụ nữ ở Bến Tre 'làm đẹp' cho bưởi xuất ngoại

Để trái bưởi da xanh, một đặc sản của Bến Tre, được chấp nhận tại thị trường châu Âu và Mỹ, Úc…, ngoài chất lượng thì quy trình chọn lựa, vệ sinh, đóng gói cũng được tiến hành kỹ lưỡng. Tất cả đòi hỏi sự tỉ mỉ, chăm chút để trái bưởi từ vườn đến tay người tiêu dùng thế giới vừa sạch vừa ngon.

Giải mã thủy quái huyền bí nhất trong dân gian Việt Nam: Ngoại hình dị hợm, ngày nay vẫn tồn tại?

Nổi tiếng là sinh vật huyền bí bậc nhất trong dân gian Việt Nam, loài này là nỗi ám ảnh với người dân trong thời gian dài. Nó được cho là vẫn còn tồn tại đến tận ngày nay.

Đòn bẩy tín dụng nâng tầm nông thôn mới

Sự quyết liệt của chính quyền và sự ủng hộ của các cấp bộ ngành địa phương đã góp phần không nhỏ trong việc mở rộng tầm phủ của các chương trình vay vốn ưu đãi.

Bến Tre: Đánh giá, công nhận xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật tại xã Giao Long, Châu Thành

Thực hiện Quyết định số 1945/QĐ-BTP ngày 15.10.2024 về việc thành lập Đoàn kiểm tra công tác hòa giải ở cơ sở, đánh giá, công nhận cấp xã, phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật tại tỉnh Bến Tre; mới đây, Đoàn kiểm tra do TS. Ngô Quỳnh Hoa, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), Bộ Tư pháp làm Trưởng đoàn đã tiến hành kiểm tra công tác hòa giải ở cơ sở, đánh giá, công nhận xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật tại xã Giao Long, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre.

Bến Tre: Gỡ vướng các dự án đường dây điện và trạm biến áp 110 kV

UBND tỉnh Bến Tre và Tổng công ty Điện lực miền Nam đã có buổi làm việc nhằm tháo gỡ vướng mắc một số dự án đường dây điện và trạm biến áp 110 kV trên địa bàn.

Đoàn Bộ Tư pháp kiểm tra công tác hòa giải ở cơ sở của tỉnh Bến Tre

Đoàn kiểm tra Bộ Tư pháp đã tiến hành xem xét thực tế hồ sơ đánh giá, công nhận xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2024, hồ sơ thực hiện hòa giải ở cơ sở của UBND xã Giao Long (Bến Tre).

Bến Tre: Nhiều khó khăn trong công tác hòa giải và chuẩn tiếp cận pháp luật tại cơ sở

Sáng ngày 22/10, Cục Phổ biến giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp) và Sở Tư pháp tỉnh Bến Tre đã đến kiểm tra công tác hòa giải cơ sở, đánh giá công nhận xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật tại xã Giao Long, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre.

Bến Tre: Biển ăn sâu vào đất liền, cuộc sống đảo lộn

Tình trạng sạt lở bờ sông ở Bến Tre diễn biến phức tạp, nhiều nơi nguy hiểm, đe dọa nhà cửa, sản xuất và đời sống dân cư, trong khi kinh phí chống sạt lở còn hạn chế.

Nam Định: Điểm tựa cất cánh nông thôn mới

10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW không phải là dài trong hành trình thực hiện các chính sách tín dụng xã hội tại Nam Định. Song sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương đã huy động được toàn hệ thống chính trị xã hội tham gia triển khai tín dụng chính sách xã hội trên địa bàn tỉnh. Vì thế dòng vốn tín dụng chính sách không chỉ gia tăng về độ phủ mà còn cả chiều sâu trở thành một trợ lực giúp Nam Định trở thành tỉnh đầu tiên về đích nông thôn mới của cả nước, và tiếp tục trợ lực Nam Định hướng tới những mục tiêu xa hơn không chỉ là nông thôn mới kiểu mẫu, mà trở thành một trong những trung tâm phát triển quan trọng của Vùng Nam đồng bằng sông Hồng vào năm 2030.

Bến Tre hoàn thành dự án bờ kè chống sạt lở ven sông Giao Hòa

Sau gần 1 năm khẩn trương thi công, đến nay dự án bờ kè chống sạt lở ven sông Giao Hòa (xã Giao Long, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre) đã cơ bản hoàn thành, đưa vào sử dụng, phục vụ đời sống dân sinh.

Hình sông thế núi góp phần vào cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

Từ những ngày đầu khởi xướng và lãnh đạo nghĩa quân Lam Sơn, Lê Lợi không chỉ giỏi trong dụng nhân, mà ông còn biết dựa vào hình sông thế núi chống giặc ngoại xâm. Với hơn một nửa thời gian cuộc khởi nghĩa diễn ra trên đất xứ Thanh, sông núi nơi đây luôn là điểm tựa để nghĩa quân chiến thắng giặc Minh.

Giao Thủy (Nam Định): Sôi nổi các hoạt động hướng đến lễ kỷ niệm 90 năm thành lập huyện

Huyện Giao Thủy tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao chào mừng 79 năm Quốc khánh 2/9, 90 năm thành lập huyện Giao Thủy và đón nhận các phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước.

Miên man với dòng sông 'mưa trong nắng đục'

Mới đây, trên Thừa Thiên Huế Online có bài viết 'An Cựu - Dòng sông tuổi thơ tôi' của tác giả Dương Đăng Bảo Khánh. Sau khi đọc bài, có bạn đọc gửi thư đề nghị tòa soạn lý giải giúp vì sao sông An Cựu lại 'nắng đục mưa trong'?

Liên tiếp xảy ra các điểm sạt lở bờ sông ở Bến Tre

Những ngày gần đây, do đang ở thời điểm mùa mưa và triều cường dâng cao, gây nên tình trạng sạt lở bờ sông ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Bến Tre, ảnh hưởng đến việc sản xuất và đời sống của người dân sống trong khu vực sạt lở.