Ngày 24/9, Lễ tưởng niệm lần thứ 203 ngày mất Đại thi hào dân tộc, Danh nhân Văn hóa thế giới Nguyễn Du (1820 - 2023) được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Tĩnh phối hợp cùng Hội đồng Gia tộc Nguyễn Tiên Điền cử hành tại Khu di tích Đại thi hào Nguyễn Du, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh.
Gần 10 năm gắn bó với Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao tiền, xã Yên Nguyên (Chiêm Hóa), ông Bàn Xuân Đông, 64 tuổi, Chủ nhiệm CLB đã có nhiều đóng góp để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Dao trên địa bàn.
Ứng dụng chuyển chữ Hán Nôm sang chữ quốc ngữ dựa trên công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) là công trình tâm huyết trong suốt 2 thập niên của PGS-TS Đinh Điền, Giám đốc Trung tâm Ngôn ngữ học tính toán, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM.
Trưởng Ban Công tác mặt trận Chảo Láo Chiếu (dân tộc Dao đỏ) có 60 năm tuổi đời với 26 năm tuổi Đảng là đảng viên gương mẫu, người có uy tín với cộng đồng người Dao ở thôn Ky Công Hồ, xã Tòng Sành (huyện Bát Xát).
Vị vua Việt Nam đầu tiên đưa toán học vào thi cử : Bị người đời lên án, trị vì trong 7 năm ngắn ngủi
Ông được xem là nhà cải cách giáo dục, là vị vua đầu tiên dùng chữ Nôm để chấn hưng nền văn hóa dân tộc, cho dịch các kinh, thư, thi. Nhưng ông cũng là người từng bước đưa triều đại mình cai trị bị diệt vong.
'Bài ca ngất ngưởng' là một trong những đỉnh cao của thể loại hát nói trong văn học trung đại Việt Nam.
'...Tích đức nhiều phúc, tích ác lắm họa/Đừng tức chuyện không đâu, trời có lúc xế bóng/Của đến bất nghĩa, ra đi dễ dàng... Đấy là một trong những trăm ngàn lời răn dạy của tổ tiên người Dao chúng tôi được ghi chép trong sách đạo lý dành cho con cháu muôn đời!', điềm đạm, khúc chiết, ông Bàn Văn Tiến người Dao Coóc Mùn, thôn Minh Lợi, xã Trung Minh (Yên Sơn) thong thả mở đầu câu chuyện như thế!
Trung tâm phiên dịch Hán Nôm Huệ Quang trực thuộc Viện Nghiên cứu Phật học VN là nơi phụ trách việc đào tạo Hán Nôm với mục tiêu hướng tới là xây dựng nguồn nhân lực thông thạo Hán ngữ cổ, chữ Nôm nhằm ứng dụng trong việc phiên dịch kinh điển, cung cấp phương tiện cho những ai muốn thâm nhập Phật học Bắc truyền.
Trải qua hơn 40 năm sưu tầm và nghiên cứu về văn hóa, ông Nguyễn Thế, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian tỉnh, có nhiều đóng góp đối với văn hóa huyện Phong Điền nói riêng và tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung.
Tiến sỹ Annabel cho biết hai bức thư của Chúa Trịnh Tạc và Hoàng đế Cảnh Thịnh là minh chứng cho thấy mối quan hệ giữa Việt Nam và Anh được hình thành cách đây 350 năm.
Ngôn ngữ ra đời đánh dấu sự trưởng thành của một dân tộc. Cùng với thời gian và sự phát triển của mỗi quốc gia, ngôn ngữ phản ánh toàn bộ đời sống tinh thần, vật chất của người dân. Chữ Nôm - chữ viết của người Việt Nam đã ra đời như một minh chứng cho sức sống mãnh liệt của dân tộc trong việc tiếp biến văn hóa ngoại lai, làm giàu có cho văn hóa dân tộc.
Nền tảng của văn hóa là tiếng nói và chữ viết. Trải qua mấy nghìn năm lịch sử dân tộc Việt Nam, chữ Hán Nôm, từ Hán - Việt đã trở thành phần quan trọng mang hồn cốt của dân tộc, làm nên những giá trị đặc sắc văn hiến Việt Nam.
Linh Giang - Sông Gianh được biết đến bởi lưu vực dòng sông có nhiều danh thắng nổi tiếng không những trong nước và trên thế giới: Đập thủy lợi Rào Nan, Hòn Đá Đứng trên nguồn Nan, núi Lệ Sơn 99 ngọn bên nguồn Nậy, hệ thống hang động Phong Nha - Kẻ Bàng ở nguồn Son. Hơn hết thảy, Đèo Ngang - Linh Giang - Sông Gianh là miền biên ải 'ngàn năm không yên tĩnh' giữa Đại Việt và Chiêm Thành. Thời Trịnh - Nguyễn phân tranh, lịch sử lại giao dòng sông làm phân giới.
Đích đến cuối cùng của tài liệu lưu trữ không phải là để các cơ quan bảo quản bằng những công nghệ tiên tiến, hiện đại, mà là việc để chúng có thể phát huy tối đa giá trị trong đời sống, cũng như tiếp cận với đông đảo công chúng. Đó là khẳng định của ông Đặng Thành Tùng (Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, Bộ Nội vụ) trong một cuộc tọa đàm về vấn đề này.
Ngày 11/7, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 822/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Ngũ Hành Sơn (quận Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng).
Dự án Trung tâm khảo cứu và biên soạn địa chí Việt Nam ra đời với mục tiêu tiếp nối truyền thống biên soạn địa chí, góp phần gìn giữ, bảo tồn những giá trị tốt đẹp của dân tộc, khơi dậy tình yêu gia đình, dòng tộc, quê hương.
Là một trong những người phát triển hệ thống chữ Nôm, đặt ra thể thơ Hàn luật - Hàn Thuyên còn để lại giai thoại đuổi cá sấu bằng một bài văn tế.
* Chữ Nôm được hình thành như thế nào và có gì khác với chữ Hán? (Ban Mai, quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng).
Ngôi biệt thự xấp xỉ 100 năm tuổi nằm tại số 86, phố Thụy Khuê (quận Tây Hồ) vẫn còn giữ nguyên cổng sắt và hàng chữ Nôm.
Diễn viên Quốc Toàn kiên trì theo đuổi vai diễn đặc biệt suốt 2 năm thử vai sau 10 lần bị đánh trượt.
Hệ thống Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu là bộ sưu tập độc bản được viết bằng tay bằng chữ Hán và chữ Nôm gồm 48 tư liệu của 3 dòng họ (Nguyễn Huy, Trần Văn và họ Hoàng).
Sáng 24/6, tỉnh Hà Tĩnh long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 310 năm Năm sinh Thám hoa Nguyễn Huy Oánh (1713-2023), 280 năm Năm sinh danh nhân Nguyễn Huy Tự (1743-2023), 240 năm Năm sinh danh nhân Nguyễn Huy Hổ (1783-2023) và đón Bằng công nhận Văn bản Hán Nôm Làng Trường Lưu là di sản tư liệu Chương trình ký ức thế giới Khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Hệ thống Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu là bộ sưu tập độc bản được viết bằng tay bằng chữ Hán và chữ Nôm gồm 48 tư liệu của 3 dòng họ (Nguyễn Huy, Trần Văn và họ Hoàng).
Ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn là di sản đầu tiên của Đà Nẵng vừa được UNESCO công nhận, vinh danh ở tầm khu vực. Xung quanh câu chuyện bảo tồn, phát huy giá trị đặc biệt của di sản này đối với sự phát triển của địa phương trong thời gian tới, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với bà Cao Thị Huyền Trân - Bí thư Quận ủy quận Ngũ Hành Sơn.
Tự hào với nghề, những người làm báo Lào Cai luôn nâng cao ý thức trách nhiệm của mình, viết sao cho xứng đáng với tình cảm mà Nhân dân, nhất là đồng bào vùng sâu, vùng xa đã dành trọn vẹn và gửi gắm. Khi đã sống hết mình bằng cái tâm của nghề thì niềm vui sẽ được nhân lên rất nhiều.
Quyết định của UBND tỉnh Hà Tĩnh về việc trích ngân sách hỗ trợ thực hiện chính sách văn hóa, thể thao được cụ thể hóa trong 3 danh mục quan trọng, trong đó phần lớn hướng tới các di sản.
Bà Huyện Thanh Quan, tên thật là Nguyễn Thị Hinh, người phường Nghi Tàm, huyện Vĩnh Thuận, gần Hồ Tây (nay là phường Quảng An, quận Tây Hồ), Hà Nội. Bà lấy chồng làm Tri huyện Thanh Quan, tỉnh Thái Bình, nên người đời thường gọi bà là bà Huyện Thanh Quan. Bà được coi là nữ sĩ tiêu biểu của nền văn học Việt Nam trung đại. Bà Huyện Thanh Quan sáng tác không nhiều, hiện còn lại gần mười bài thơ, hầu hết bằng chữ nôm, được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật.
Ngợm vốn có ý nghĩa sâu xa gì hay chỉ là biến âm của một chữ khác?
Có ý kiến cho rằng 'đồng' là cái gương, 'bóng' là hình ảnh của cảnh và vật phản chiếu trong gương, liệu có hợp lý?
Ở tuổi 61, Nghệ nhân Nhân dân Tẩn Vần Siệu, dân tộc Dao (xã Tả Phìn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai) vẫn miệt mài lên lớp, dạy chữ cổ của người Dao cho nhiều thế hệ học trò vùng cao. Chỉ còn một bàn tay lành lặn và một bên mắt tinh anh, ông Tẩn Vần Siệu vẫn cần mẫn trên hành trình điền dã để sưu tầm, lưu trữ tư liệu quý về văn hóa dân tộc. Ông bảo 'Nếu không truyền dạy, dân tộc Dao sẽ sớm mất văn hóa'.
Mỗi khi Thanh Ngà giới thiệu là sinh viên ngành Hán Nôm, mọi người thường hỏi: 'Học Hán Nôm là học cái gì?', 'Học Hán Nôm là học viết chữ thư pháp đúng không?', 'Học Hán Nôm là học tiếng Trung à?'... Dẫu vậy, cô nữ sinh năm cuối Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội chưa bao giờ thấy hối hận khi đã chọn ngành học đặc biệt này.
'Nhân chi sơ tính bản thiện' là bài học đầu tiên mà ông Đặng Văn Xuân, thôn Bản Pình, xã Trung Minh (Yên Sơn) dạy cho người học chữ Nôm Dao. Với ông Xuân học không chỉ để mọi người hiểu về ngôn ngữ, chữ viết mà còn giúp mọi người hiểu về nhân nghĩa, hiểu đạo lý làm người, giúp con người hướng thiện, tránh xa điều tà ác.
Trân trọng giới thiệu tiếp 'Quốc hiệu Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử' của PGS TS Cao Văn Liên do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia ấn hành.
Bia Ma nhai thuộc quần thể di tích Ngũ Hành Sơn không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp thiên nhiên tuyệt vời mà còn bởi giá trị văn hóa, lịch sử sâu sắc của thành phố Đà Nẵng.
Triển lãm 'Chữ Quốc ngữ với quá trình thúc đẩy văn hóa tại Việt Nam giai đoạn 1860-1945' được tổ chức từ ngày 3/4 đến ngày 31/5 tại Thư viện Đại học Ngôn ngữ và Văn minh (BULAC), giới thiệu tới công chúng, học sinh, sinh viên và nghiên cứu sinh Pháp và quốc tế một số tác phẩm điển hình bằng chữ quốc ngữ mang dấu ấn thời kỳ đó.
Triển lãm tư liệu cổ Việt Nam đang được diễn ra tại Thư viện đại học Ngôn ngữ và Văn minh Bulac tại Paris. Triển lãm sẽ kéo dài đến hết ngày 31.5 với chủ đề 'Chữ quốc ngữ là một động lực phát huy văn hóa Việt Nam giai đoạn 1860-1945' là hoạt động giới thiệu tới độc giả phông tư liệu tiếng Việt tại Thư viện này.
Trân trọng giới thiệu tiếp 'Quốc hiệu Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử' của PGS TS Cao Văn Liên do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia ấn hành.
Vừa qua, cộng đồng người Dao ở thị xã Sa Pa nói riêng, người Dao của tỉnh Lào Cai và các tỉnh miền núi phía Bắc nói chung đã có dịp hội ngộ, giao lưu gặp gỡ tại Ngày hội khám phá các di sản văn hóa dân tộc Dao ở xã Tả Phìn (thị xã Sa Pa). Ngày hội không chỉ là dịp để tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của người Dao mà còn góp phần quảng bá văn hóa dân tộc Dao đến du khách trong nước và quốc tế.