Có một nghịch lý đã đi cùng lịch sử nhân loại suốt hơn một thế kỷ. Khi tiếng bom đạn cùng thanh âm la hét vang lên và những thành phố chìm trong khói lửa, giữa dòng người chạy về phía sự sống thì lại có một số ít người đi ngược lại, tiến thẳng vào trung tâm của cái chết. Đó chính là các nhà báo và phóng viên chiến trường.
Trong dòng chảy lịch sử, tượng gỗ Phật Mẫu tại chùa Phúc Nghiêm không chỉ là một di vật nghệ thuật quý giá mà còn là chứng nhân của sự giao thoa văn hóa và sức sống lâu bền của tín ngưỡng Việt.
Quảng Ninh hiện có 28 công trình kiến trúc có giá trị được UBND tỉnh công nhận. Việc nhận diện các công trình là cơ sở quan trọng để quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản kiến trúc trong đời sống đương đại.
Bao đời nay, không chỉ người dân khu Vượng (xã Xuân Đài) mà cả cư dân các vùng lân cận đều biết đến và tự hào về cây thị cổ thụ sừng sững giữa khu dân cư như một chứng nhân của thời gian. Trong tâm thức cộng đồng, cây được kính cẩn gọi là 'cụ thị', gắn với biết bao câu chuyện, truyền thuyết dân gian được bồi đắp qua nhiều thế hệ...
Giữa vùng đất Tây Đô giàu truyền thống lịch sử và văn hóa, đình làng Đông Môn vẫn lặng lẽ hiện diện như một chứng nhân của thời gian. Được xem là một trong những ngôi đình làng cổ có quy mô lớn của xứ Thanh, công trình gây ấn tượng bởi kiến trúc bề thế, hệ khung gỗ đồ sộ cùng những mảng chạm khắc tinh xảo mang đậm dấu ấn nghệ thuật dân gian Việt Nam.
Bốn mươi năm sau ngày khai thác tấn dầu thô đầu tiên, Giàn MSP-1 vẫn hiện diện giữa mỏ Bạch Hổ như một chứng nhân đặc biệt của ngành Dầu khí Việt Nam.
Chạm tay vào những trang báo Giải Phóng đã lên màu thời gian, cảm giác như được chạm vào một lớp trầm tích ký ức hào hùng của thế hệ những nhà báo - chiến sĩ năm xưa - Những người đã dùng ngòi bút làm vũ khí, đồng hành cùng dân tộc trong những năm tháng đấu tranh gian khổ mà vẻ vang…
Giữa miền hạ lưu sông Mã, nơi những lớp trầm tích văn hóa xứ Thanh lặng lẽ bồi đắp qua hàng trăm năm, có một ngôi cổ tự vẫn ngày ngày tựa lưng vào núi đá, hướng mặt ra sông lớn. Người dân quen gọi đó là chùa Vồm. Trải qua hơn nửa thiên niên kỷ, giữa những biến động của lịch sử và sự đổi thay không ngừng của vùng đất ven đô, ngôi chùa vẫn hiện diện như một chứng nhân lặng lẽ của thời gian.
Là một chứng nhân lịch sử đặc biệt đi qua hai thế kỷ, nữ phóng viên chiến trường Xuân Phượng đã đối mặt với tử thần không biết bao lần để ghi lại những thước phim chấn động về cuộc chiến tranh chính nghĩa của dân tộc.
Giữa những dãy núi đá vôi trùng điệp của Cao Bằng hôm nay, ít ai biết rằng nơi đây từng là đáy biển rộng lớn cách nay hàng trăm triệu năm. Những hóa thạch san hô, tay cuộn, cúc đá, huệ biển hay trùng thoi còn lưu giữ trong các lớp đá không chỉ là dấu tích của sự sống cổ xưa mà còn là những 'chứng nhân' kể lại câu chuyện kỳ vĩ về hành trình biển hóa núi, về lịch sử tiến hóa của Trái đất được bảo tồn nguyên vẹn qua thời gian.
Suốt nhiều năm qua, cựu chiến binh Lê Mạnh Hải (Nghệ An) vẫn gìn giữ tờ báo giấy Tiền Phong được xuất bản năm 1977 như kỷ vật quý giá.
Hơn 300 năm hiện diện trên vùng đất Chợ Vàm, 3 cây bằng lăng cổ thụ không chỉ là Cây Di sản Việt Nam mà còn là chứng nhân lịch sử và văn hóa địa phương.
Lặng lẽ giữa phố phường tấp nập những khu tập thể cũ ở Láng Hạ, Thành Công vẫn gìn giữ nét Hà Nội bình dị của một thời.
Giữa nhịp sống hiện đại của Thượng Hải (Trung Quốc), nơi điện thoại thông minh và mạng xã hội gần như chi phối mọi hoạt động tiếp nhận thông tin, một quầy báo nhỏ trên đường Zhapu, quận Hongkou vẫn lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân của thời đại báo in.
Hơn 2.200 năm tuổi, cao khoảng 84m và sở hữu khối lượng thân cây gần 1.400 tấn, cây Tướng Sherman vẫn không ngừng phát triển sau hàng thiên niên kỷ.
Trải qua hơn một thế kỷ thăng trầm, ngôi đình cổ bên dòng Ngã Cái - đình Tân Phú Trung vẫn giữ được hồn cốt văn hóa cha ông, là niềm tự hào của người dân địa phương vẫn lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân lịch sử, một điểm tựa tinh thần và là nơi gìn giữ những nét đẹp văn hóa tín ngưỡng đặc sắc của cư dân Nam bộ.
Chùa Bụt nằm bên cửa biển Lạch Trường quanh năm sóng vỗ. Ngôi chùa lặng lẽ hướng mặt ra biển khơi, như một chứng nhân của biết bao đổi thay trên vùng đất cửa biển
Từ quả bóng của trận chung kết đầu tiên năm 1930 đến chiếc áo choàng Bisht trên vai Lionel Messi năm 2022, mỗi kỳ World Cup đều để lại những dấu ấn không thể phai mờ.
Giữa nhịp sống sôi động của Thanh Hóa hôm nay, Ga Thanh Hóa vẫn lặng lẽ đón những chuyến tàu Bắc - Nam ngày đêm xuôi ngược. Hơn một thế kỷ tồn tại, nhà ga không chỉ là đầu mối giao thông quan trọng mà còn là chứng nhân lịch sử, ghi dấu những bước chuyển mình của vùng đất xứ Thanh từ thời thuộc địa, qua chiến tranh đến thời kỳ đổi mới và hội nhập.
Phía Tây Đà Nẵng nơi những mái nhà Gươl cao vút kiêu hãnh giữa đại ngàn Trường Sơn. Đây không chỉ là công trình kiến trúc bằng gỗ đá, lá rừng, mà Gươl thật sự là 'trái tim' của bản làng, nơi bàn việc, nơi trú ngụ của thần linh là bảo tàng sống lưu giữ trọn vẹn hồn cốt văn hóa từ ngàn đời xưa.
Ở tuổi 83, huyền thoại Beatles - Paul McCartney tiếp tục viết nên lịch sử âm nhạc thế giới.
Vẫn còn nhiều thế hệ cư dân tại Hội An sống chung trong di tích có lịch sử hàng trăm năm tuổi. Câu chuyện về nơi ở chật hẹp, xuống cấp và giải bài toán giữa bảo tồn di sản với ổn định đời sống người dân đô thị cổ giàu giá trị văn hóa là vấn đề đặt ra.
Có những cây cổ thụ mà người dân vẫn quen gọi bằng cái tên đầy trân trọng: 'Báu vật của làng'. Đó là cây thị nghìn năm tuổi bên miếu thờ Đức Thánh Tản Viên và 7 cây hoa đại hàng trăm năm tuổi trong khuôn viên chùa Đàm Nhan ở làng cổ Dị Nậu xưa, nay là xã Thọ Văn. Trải qua bao biến thiên của thời gian, những cây cổ thụ ấy vẫn lặng lẽ tỏa bóng, như những chứng nhân sống của lịch sử, của đời sống văn hóa làng quê vùng trung du Đất Tổ.
Cây sui cổ thụ sừng sững trên ngọn đồi đầu làng Mai Lộc 2, xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị như một chứng nhân của thời gian. Trải qua bao đổi thay của quê hương, cây vẫn xanh tốt, tỏa bóng mát cho dân làng. Không chỉ là điểm nhấn cảnh quan, cây còn là biểu tượng thiêng liêng trong ký ức nhiều thế hệ.
Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.
Giữa vùng quê Kinh Bắc yên bình, thành cổ Luy Lâu vẫn lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân của thời gian, lưu giữ ký ức về một trong những đô thị cổ xưa và quan trọng nhất của đất nước.
Giữa đại ngàn Tây Bắc hùng vĩ, nơi những tầng mây trắng quanh năm ôm lấy đỉnh núi Tây Côn Lĩnh của Hà Giang.
Không chỉ nổi tiếng với những công trình hiện đại và nhịp sống sôi động, Hà Nội quê Phương Oanh còn sở hữu nhiều ngôi làng cổ lưu giữ gần như nguyên vẹn dấu ấn của thời gian, mang đến cho du khách cảm giác như được trở về với không gian Bắc Bộ xưa.
Trên vùng đất biên viễn xã Lộc Tấn, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước trước đây (nay là xã Lộc Tấn, thành phố Đồng Nai), nơi từng được mệnh danh là 'thủ phủ' cao su một thời, có một công trình kiến trúc cách nay gần 1 thế kỷ, mang trong mình một phần lịch sử của vùng đất đỏ miền Đông Nam Bộ. Đó chính là Di tích kiến trúc cổ thời Pháp - Bệnh viện Lộc Ninh (hay còn gọi là Hopital de Loc Ninh, Bệnh viện Cin gen, Nhà thương làng 5, Bệnh viện Lộc Tấn).
HNN - Chiếc tivi cũ vẫn nằm ở góc nhà như một chứng nhân câm lặng của bao tháng năm đã qua. Nó không còn hoạt động nữa, lớp vỏ nhựa đã ngả màu, mặt kính xước mờ, nhưng với tôi, đó không chỉ là một món đồ điện tử cũ kỹ. Đó là một phần ký ức, là một phần của ba.
Hơn một thế kỷ trôi qua, Ga Hà Nội (Ga Hàng Cỏ năm xưa) không chỉ là một trạm trung chuyển ngược xuôi, mà còn là chứng nhân ôm trọn những buồn vui, hội ngộ và chia xa của mảnh đất nghìn năm văn hiến.
Nằm nép mình dưới chân núi Khụ Vành thuộc xóm Vành, xã Yên Phú, Mái đá làng Vành từ lâu được xem là 'chứng nhân' của nền văn hóa Hòa Bình nổi tiếng. Trải qua hàng nghìn năm, di tích vẫn lặng lẽ tồn tại giữa núi rừng, trở thành niềm tự hào của người dân địa phương và là điểm nhấn đặc biệt trong hành trình gìn giữ di sản văn hóa dân tộc.
Sau hàng chục năm tồn tại, các khu tập thể cũ của Hà Nội đang đứng giữa hai luồng lựa chọn: cải tạo để bước tiếp vào đời sống hiện đại hay biến mất trong làn sóng đô thị hóa. Nhưng phía sau những khối nhà cũ kỹ ấy không chỉ là câu chuyện nhà ở, mà còn là ký ức đô thị, là cấu trúc nhân văn và một phần hồn cốt của thành phố.
Tôi đã đi qua biết bao tháng Năm, lớn lên cùng với bao mùa phượng nở, và ông tôi cũng ra đi vào một ngày phượng nở thắm cành mấy năm về trước. Cứ gần thêm một mùa phượng nở thì việc xa những tháng Năm càng đến gần hơn.
Một 'chứng nhân lịch sử' của ngành đường sắt Việt Nam - đầu máy xe lửa hơi nước 141-165 đang chạy thử nghiệm trên tuyến Diêu Trì-Quy Nhơn. Thuộc dòng đầu máy Tự Lực, cỗ máy này trở lại với tên gọi Revolution Express và một sứ mệnh mới: đưa du khách ngược dòng thời gian, chạm vào lịch sử.
Từ những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, xã vùng biên Hoành Mô (Quảng Ninh) đang từng bước biến Cây di sản - 'tài sản xanh' thành lợi thế phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và kinh tế xanh bền vững.
Có những ký ức càng đi xa càng xanh hơn trong tâm trí. Với tác giả Dương Châu Giang, đó là cây xà cừ già đứng giữa khu vườn quê - chứng nhân lặng lẽ của tuổi thơ, của những mùa bão dữ và cả những cuộc chia ly không thể níu giữ.