U Minh là huyện thuộc vùng ngọt hóa của tỉnh Cà Mau, từng được xem là 'thủ phủ' của các loại cá đồng, nhất là tại khu vực Vườn Quốc gia U Minh Hạ...
Đây là địa phương dẫn đầu cả nước về xuất khẩu thủy sản trên 1 tỷ USD năm, chiếm hơn 11% của cả nước.
Rút kinh nghiệm từ mùa khô năm trước, năm nay, đơn vị quản lý khu đất rừng thuộc Cục Hậu cần - Kỹ thuật (Quân khu 9), tại ấp Cơi 6B, xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời, chuẩn bị khá sớm phương án phòng cháy, chữa cháy rừng.
Mùa hạn năm 2023, ông Nguyễn Văn Diễn, một nông dân ở vùng đệm rừng tràm Cà Mau, bắt được con cá lóc đồng nặng gần 2,8 kg, mang đi dự thi tại Vườn Quốc gia U Minh hạ và giành được Giải nhất ở hạng mục 'con cá lóc đồng to nhất'. Chuyện vui của ông Diễn nhưng khiến nhiều nông dân thứ thiệt ở miệt rừng U Minh hạ lại cảm thấy... không vui.
Ai cũng có một tuổi thơ, nơi chất chứa một vùng trời ký ức dữ dội lẫn dịu êm không thể quên. Là người lớn lên nơi xứ đồng nên sự bình dị và giản đơn của nếp sống người nhà quê đã in sâu và thấm đẫm trong tôi. Những nét tự nhiên, dễ thương dễ mến, không cầu kỳ, qua lời ăn tiếng nói, trang phục, cảnh vật, những bữa cơm chiều miệt đồng vẫn còn vẹn nguyên như thuở nhỏ… Thân thương làm sao! Xứ đồng quê tôi…
Lần đầu tiên, một kỳ đại hội của Ðảng đã đưa phong trào thi đua Dân vận khéo (DVK) vào văn kiện đại hội. Ðại hội XIII của Ðảng chỉ rõ: 'Ðẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, thực hiện tốt phong trào thi đua DVK, tuyên truyền, biểu dương, nhân rộng các mô hình, điển hình về công tác dân vận'. Ðây được xem là một trong những giải pháp quan trọng để củng cố, phát huy sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc, góp phần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ giữa Ðảng với Nhân dân.
Tình trạng vi phạm giảm rõ rệt, nguồn lợi thủy sản (NLTS) được phục hồi, nhiều mô hình sinh kế hiệu quả được nhân rộng... là những kết quả nổi bật sau gần 1 năm thực hiện Chỉ thị số 17-CT/TU ngày 26/2/2024 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền đối với việc khai thác NLTS có tính hủy diệt trên địa bàn tỉnh.
Với giá chỉ từ 85-120 nghìn đồng/kg, loại cá này hiện đang giảm giá một nửa so với bình thường. Vì vậy, nhiều người tranh thủ mua về ăn.
Hiện mực nước trên các tuyến kênh vùng ngọt hóa đang giảm dần, đánh dấu mùa khô đang bắt đầu bước vào giai đoạn cao điểm. Ðiều này đồng nghĩa với thách thức phòng chống hạn mặn, nhất là bảo vệ, duy trì vùng ngọt, cũng ngày một lớn hơn.
Rừng tràm U Minh Hạ có diện tích lớn, không chỉ mang lại giá trị kinh tế cho hàng chục ngàn hộ dân, mà từ lâu đã trở thành nét đặc trưng khi nhắc đến Cà Mau, bởi nó có vai trò quan trọng trong bảo vệ hệ sinh thái, bảo vệ nguồn gen, bảo tồn lịch sử văn hóa và cả phục vụ nghiên cứu, tham quan, trải nghiệm, khám phá du lịch… Do đó, việc bảo vệ và quản lý tốt diện tích rừng U Minh Hạ có ý nghĩa vô cùng quan trọng; trong công tác này cũng có không ít khó khăn.
Tết không chỉ là dịp sum vầy, mong ước những điều mới mẻ, mà còn để hoài niệm về những ký ức một thời, nhớ về nguồn cội. Tết xưa với những hình ảnh trong trẻo của không khí Tết truyền thống như sợi dây níu giữ, chuyển tiếp những nét văn hóa xưa qua từng thế hệ vào mạch sống hiện đại.
Ðược ví như một Cà Mau thu nhỏ, huyện Trần Văn Thời gần như hội tụ đầy đủ nét đặc trưng của vùng bán đảo Cà Mau với 3 hệ sinh thái: ngọt - mặn - lợ. Không có nguồn nước ngọt bổ sung, cùng với thách thức từ biến đổi khí hậu, nhưng đến nay huyện Trần Văn Thời vẫn giữ được vùng ngọt với đa dạng cây, con, hoa màu đầy sức sống.
Ngày 27/1 (nhằm ngày 28 Tết), ông Lê Minh Hoan - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng lãnh đạo một số ngành tỉnh và lãnh đạo UBND huyện Tam Nông đến thăm Công ty trách nhiệm hữu hạn Du lịch WirdBird, Hội quán cộng đồng OCOP Tam Nông và Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp sinh thái Quyết Tiến ở xã Phú Thành A, huyện Tam Nông.
Chợ 'chồm hổm' Vị Thanh, hay chợ nông sản, chợ 'đồng' Vị Thanh, là khu chợ độc đáo bậc nhất vùng sông nước Nam Bộ; chợ bắt đầu từ nửa đêm, đến 10 giờ sáng là tan.
Mâm cỗ Tết còn có một gia vị rất đặc biệt, đó là lòng thành kính. Con cháu đã dành nhiều tâm sức để nấu nướng, dâng lên ông bà tổ tiên, thể hiện lòng hiếu đạo.
Cá đồng chủ yếu được nông dân dự trữ trong các ao mương từ mô hình nuôi cá đăng quầng, cá lúa trong mùa nước nổi (vùng trũng), có giá thành cao hơn từ 20-30% so với thời điểm chưa vào dịp Tết.
Băng qua những cánh rừng tràm bạt ngàn dọc theo tuyến T29, xã Nguyễn Phích, xuôi về thị trấn U Minh, qua miệt Sông Trẹm, thuộc địa bàn xã Khánh Thuận, huyện U Minh; càng đi sâu vào xóm, ấp, chúng tôi càng cảm nhận rõ sức sống mới tràn đầy và 'bình minh' đã hiện hữu trên từng thửa ruộng, liếp tràm.
Được coi là một trong những vùng sản xuất khô cá đồng lớn nhất miền Tây Nam bộ, những ngày này, hàng trăm hộ dân ở xã Phú Thọ, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp đang tất bật cho vụ khô cá cuối năm, chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Ất Tỵ. Giá khô cá đang tăng cao những ngày gần Tết khiến nhiều người dân vui mừng, tăng thêm sản lượng.
U Minh là địa phương vùng rừng, ven biển. Tuy nhiên, bằng sự cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất, cải tạo đất tốt, cùng với việc đầu tư dần hoàn thiện về hạ tầng từ đê biển đến hệ thống thủy lợi nội đồng, đến nay đời sống của người dân huyện từng bước thay đổi, công cuộc giảm nghèo của địa phương có nhiều tiến bộ.
Ngày 1/1/2025, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Tiến Hải đến khảo sát, kiểm tra căn cứ giả định và công tác phòng, chống cháy rừng mùa khô năm 2025 tại Sở chỉ huy thời chiến, xã Khánh Lâm, huyện U Minh.
Nhằm khôi phục, bảo tồn, phát triển nguồn lợi cá đồng hiệu quả và bền vững, thời gian qua, huyện U Minh tích cực triển khai nhiều dự án nuôi cá đồng. Ðến nay, cá đang phát triển khá tốt, hứa hẹn mang lại nhiều triển vọng cho địa phương.
Hướng tới xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu (BÐKH), giảm đến mức thấp nhất thiệt hại về người, tài sản do thiên tai gây ra, thời gian qua, tỉnh Cà Mau triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để không chỉ nâng cao nhận thức mà còn nâng cao năng lực ứng phó trong cộng đồng dân cư.
'Các hành vi vi phạm về khai thác thủy sản (KTTS) mang tính hủy diệt, tận diệt nguồn lợi được ngăn chặn, hạn chế đến mức thấp nhất; ý thức chấp hành pháp luật về thủy sản của người dân ngày càng được nâng cao; nền nếp và kỷ cương trong phòng, chống KTTS mang tính hủy diệt, tận diệt nguồn lợi được củng cố và tạo niềm tin của các cấp từ chính quyền đến cộng đồng dân cư', ông Châu Công Bằng, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thông tin về kết quả thực hiện Chỉ thị số 17-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ thị số 10/CT-UBND của Chủ tịch UBND tỉnh về việc ngăn chặn khai thác nguồn lợi thủy sản (NLTS) có tính hủy diệt trên địa bàn tỉnh.
Trong 2 ngày (23-24/12), Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành lập đoàn công tác do ông Bùi Nhật Phương, Phó chi cục trưởng Chi cục Kiểm ngư, làm trưởng đoàn kiểm tra tình hình, kết quả thực hiện Chỉ thị 17 – CT/TU ngày 26/02/2024 của Ban thường vụ Tỉnh ủy trên địa bàn xã Khánh An (huyện U minh) và xã Tân Duyệt (huyện Đầm Dơi).
Mỗi khi có chuyến về huyện U Minh công tác, lòng tôi chợt bồi hồi mỗi khi xe lăn bánh trên những cung đường quen thuộc, bởi không còn cảm nhận được mùi hương quen thuộc của bông tràm - giống cây đặc trưng của vùng đất U Minh. Giờ đây, chiếm ưu thế ở xứ này là cây keo lai, bởi cho giá trị kinh tế cao theo nhu cầu thị trường. Diện tích trồng tràm vì thế dần bị thu hẹp, cây tràm sẽ về đâu đang là nỗi băn khoăn của nhiều người.
Hưởng ứng 'Phong trào phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc', trên địa bàn thị trấn U Minh, huyện U Minh có nhiều gương hội viên phụ nữ cần cù, chịu thương, chịu khó, tích cực học tập, lao động sản xuất, xây dựng gia đình ấm no, bình đẳng, hạnh phúc. Nhiều phụ nữ vượt khó vươn lên làm kinh tế giỏi, ổn định cuộc sống gia đình, góp phần vào sự phát triển của địa phương. Ðiển hình là chị Huỳnh Ngọc Phỉ, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ Khóm 3, thị trấn U Minh.
Mặc cho thời tiết sáng sớm chỉ 16 độ, hàng trăm người dân địa phương ở làng Phú Hậu (huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc) vẫn lội nước, cầm nơm tham gia lễ hội bắt cá truyền thống.
Mùa mưa, nước phủ kín cả cánh đồng làng và kéo dài tới tận phía bên kia chân núi. Vẫn chưa đến mùa vụ mới nên chỉ có bóng đám cò trắng canh giữ trên những bờ ruộng đã ngập sâu. Bên kia chân núi, vài ngôi nhà ẩn hiện sau những rèm xanh cây lá. Chiều tà, khói bếp tỏa ra từ những chái nhà như những sợi chỉ mỏng, líu ríu nấn ná trên mấy ngọn cây trong chốc lát rồi tan vào sương khói.
Về Hậu Giang, sẽ thật thiếu sót nếu không một lần ghé thăm chợ 'chồm hổm' Vị Thanh. Nằm gần cầu Cái Nhúc (phường 3, TP Vị Thanh), ngôi chợ với tuổi đời hơn chục năm là nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu trong bức tranh đời sống của cư dân vùng ĐBSCL.
Tối hôm ấy, tôi mang về nhà mớ cá rô đồng tươi rói mẹ đẻ cho, lòng hân hoan nghĩ đến bữa cơm đầm ấm với canh cải nấu cá và cá chiên giòn. Nhưng niềm vui giản dị ấy chẳng kéo dài lâu. Người đàn ông tôi từng yêu say đắm, từng thề nguyện bên nhau 'giàu nghèo không quan trọng', giờ đây chỉ cần một câu nói đã khiến tim tôi thắt lại.
Tận dụng nguồn nước trên đồng, nông dân tại một số địa phương trên địa bàn thị xã Ngã Năm nuôi cá đồng theo hình thức đăng quầng.
Tại Sóc Trăng, những ngày này nhiều mô hình nuôi cá đăng quầng, cá lúa trong mùa nước của nông dân ở các vùng trũng đang vào vụ thu hoạch rộ.
Khi tiếng gà gáy vang lên trên mái nhà, mẹ tôi vội trở dậy chuẩn bị ra chợ. Không chỉ riêng mẹ tôi, việc đi chợ lúc sáng sớm đã trở thành nếp quen của nhiều người dân quê.
Hiện nay, phong trào khởi nghiệp sáng tạo trong hội viên nông dân đang diễn ra mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp với đa dạng ngành nghề sản xuất, kinh doanh được xem là mảnh đất màu mỡ, nhiều cơ hội để nông dân khai thác trên con đường lập nghiệp, tạo ra sự thay đổi về diện mạo mới cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn hôm nay.
Từ TP Cà Mau, chạy xe máy trên trục lộ láng nhựa phẳng phiu, đạt chuẩn cấp 4 đồng bằng, về đến trung tâm huyện U Minh chỉ tầm 40 phút. Dọc tuyến lộ này, các xã miệt rừng ở U Minh có đường ô tô nối liền về tận nơi... Nhịp sống đất rừng đang thay đổi từng ngày.
Hưởng ứng chủ trương tái cơ cấu nông nghiệp, phá thế độc canh con tôm, cây lúa hay lâm nghiệp, người dân trong tỉnh Cà Mau đã và đang mạnh dạn đầu tư thực hiện mô hình đa cây, đa con trên cùng diện tích sản xuất. Nhờ mô hình này, người dân có được nhiều nguồn thu, lấy ngắn nuôi dài, hạn chế được tình trạng thu hoạch ồ ạt, được mùa, mất giá...
Trên cánh đồng ven kênh Vĩnh Tế, vùng trũng nhất mực nước chỉ còn ngang gối, nông dân rục rịch chuẩn bị làm đất sạ lúa đông xuân. Đây chính là thời điểm bà con khai thác nguồn cá đồng cuối mùa lũ rôm rả để làm khô, mắm bán trong dịp Tết.
Xác định công tác đồng hành cùng thanh niên trên con đường khởi nghiệp, lập nghiệp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Ðoàn - Hội, thời gian qua, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam các xã trong tỉnh đã tổ chức nhiều hoạt động tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy, khuyến khích, hỗ trợ, tiếp lửa cho đoàn viên, thanh niên trên con đường khởi nghiệp, lập nghiệp, phát triển kinh tế; nhiều thủ lĩnh Ðoàn đã tiên phong trong công tác này và gặt hái nhiều thành công, có thể nhân rộng trong cộng đồng khởi nghiệp trẻ.
Theo quy luật tự nhiên, hàng năm, cứ tháng 7 âm lịch, nước từ thượng nguồn sông Mekong tràn về Đồng bằng sông Cửu Long mang theo biết bao tôm cá, tràn vào đồng ruộng để sinh sôi, nảy nở,… Đến tháng 9, nước bắt đầu rút, cũng là lúc các loài thủy sản theo con nước ra sông.
Ẩm thực cũng như con người, phải trải qua biến thiên thời cuộc và thăng trầm lịch sử. Một món ăn kế thừa truyền thống dân tộc vừa là đặc sản vừa là di sản cần bảo tồn.