Mỗi độ Xuân về, từ bản Mường miền núi đến làng quê đồng bằng, ven biển xứ Thanh, những sân kho rộn ràng trò chơi dân gian đã trở thành không gian kết nối cộng đồng, lưu giữ ký ức và nuôi dưỡng bản sắc văn hóa vùng miền.v
Trong những năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) quốc gia trên địa bàn tỉnh ngày càng đi vào chiều sâu, mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần khẳng định vai trò, vị thế của di sản trong đời sống. Tuy nhiên, quá trình này cũng đang đối diện với không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi những cách làm bài bản, giải pháp đồng bộ hơn.
Thượng tuần tháng 11, đất trời Tân Sơn chìm trong tiết đại hàn. Gần chính ngọ, nhiệt độ nhích lên trên 100c nhưng gió núi vẫn thổi hun hút buốt da, mưa lạnh càng nặng hạt, cả thung lũng Đèo Mương (xã Tân Sơn) mờ mịt như chảo thắng cố khổng lồ bốc hơi nghi ngút. Như những thân cây khẳng khiu đang tích tụ nhựa sống chờ bung lộc, vươn chồi, bản Mường nơi lưng chừng núi cũng đang chắt chiu nguồn lực, cần mẫn mở hướng thoát nghèo, xây đắp cuộc sống trù phú, thanh bình...
Mỗi độ xuân về, tiếng cồng chiêng lại ngân vang từ các bản Mường, bản Thái. Âm thanh 'bôòng bêng khùm' trầm vang, ngân dài ấy như gọi mùa xuân về với bản làng, mang theo cảm giác ấm áp, gắn bó, thứ cảm giác rất riêng của đời sống cộng đồng nơi miền núi xứ Thanh.
Giữa vùng núi non trùng điệp phía Tây Bắc của tỉnh, xã Thu Cúc còn lưu giữ một không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào Mường, nơi Tết Doi vẫn được gìn giữ như một phần máu thịt của cộng đồng. Tết Doi hay còn được gọi là lễ hội cúng vía lúa, là lễ hội truyền thống quan trọng của người Mường, xã Thu Cúc, diễn ra vào các ngày mùng 7, 8 tháng Giêng. Lễ hội mang đậm tín ngưỡng nông nghiệp, gắn liền với việc cầu mùa, cầu phúc và bảo tồn giống lúa, thể hiện lòng biết ơn đối với thiên nhiên, tổ tiên.
Dưới chân những dãy núi trùng điệp của thung lũng Mường Bi, nghệ nhân ưu tú, thầy mo Bùi Văn Lựng, xóm Mường Lầm, xã Mường Bi dành gần trọn cuộc đời mình lặng lẽ gìn giữ, trao truyền ký ức cộng đồng qua từng lời mo, câu hát, chuyện thơ và nghi lễ. Với bà con nơi đây, ông là 'người giữ hồn thiêng đất Mường'. Ông không chỉ là một thầy mo, mà chính là một pho sử sống của đất Mường Bi.
Theo quan niệm của người Mường, túi Khót không chỉ là một vật dụng hành lễ mà còn được coi là 'thánh thư', là nơi trú ngụ của tổ nghề và là sợi dây kết nối linh thiêng với thế giới thần linh. Mỗi túi Khót là một 'bảo tàng tâm linh' thu nhỏ, chứa đựng quyền năng vô hình giúp thầy Mo trấn áp ma quỷ và lưu giữ cả kí ức của bản Mường.
Sáng sớm tại lễ hội Miền Đồi (xã Thượng Cốc, tỉnh Phú Thọ), làn khói mỏng từ mâm lễ cúng cơm mới quyện vào sương núi. Giữa triền cỏ xanh, xung quanh là những thửa ruộng lúa đã ngả màu vàng rực, Nghệ nhân nhân dân Bùi Văn Minh tay cầm bó lúa mới còn vương mùi nắng, cất lên tiếng mo trầm lắng. Mọi người ai nấy đều chăm chú lắng nghe, như thể từng câu mo đang nối nhịp mùa vụ hôm nay với mạch nguồn bản mường xưa.
Sinh ra và lớn lên giữa bản Mường yên bình của thôn An Tâm, xã Cẩm Vân, vợ chồng anh Bùi Văn Hiển và chị Phạm Thị Thơm đang lặng lẽ viết nên câu chuyện làm giàu từ chính mảnh đất quê hương.
Trên miền sơn cước Thanh Hóa, khi tiếng cồng chiêng vang lên hòa cùng nhịp gõ rộn ràng của những chiếc chày gỗ trên thân cây gỗ rỗng ruột, cả không gian bản mường như bừng thức. Điệu múa, tiếng khua không chỉ tái hiện đời sống lao động, mà còn gửi gắm khát vọng về mùa màng no đủ, về hạnh phúc cộng đồng. Khua luống, một loại hình diễn xướng dân gian độc đáo của đồng bào Thái xứ Thanh, chính là sự kết tinh sinh động giữa lao động, tín ngưỡng và nghệ thuật dân gian, góp phần làm giàu thêm kho tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, Nhân dân tỉnh Sơn La kỳ vọng những quyết sách đột phá sẽ mở ra động lực phát triển mới cho đất nước.
Lương Sơn – mảnh đất cửa ngõ của Hòa Bình – đang trở thành 'thủ phủ' nghỉ dưỡng cuối tuần nhờ khoảng cách rất gần Hà Nội và cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ. Với sự bùng nổ của hạ tầng du lịch trong năm 2026, người dùng đứng trước hàng trăm lựa chọn từ những căn bungalow mộc mạc đến các biệt thự vương giả. Tuy nhiên, để tìm được một nơi lưu trú vừa ý, tránh tình trạng 'hình ảnh chỉ mang tính chất minh họa', bạn cần trang bị những Kinh nghiệm lựa chọn homestay, resort khi du lịch Lương Sơn Hòa Bình thực tế nhất. Bài viết này sẽ giúp bạn phân loại và đưa ra quyết định chính xác dựa trên nhu cầu của gia đình hay nhóm bạn.
Bên cạnh những thanh âm trầm hùng của chiêng Mường, những sắc màu rực rỡ của váy áo truyền thống, những điệu múa uyển chuyển trong ngày hội..., hình ảnh người đàn ông Mường tay nắm chắc cây nỏ, dáng đứng hiên ngang giữa sân hội đã trở thành một nét chấm phá không thể thiếu trong các ngày hội xuân. Chiếc nỏ – vật dụng tưởng như giản đơn lại mang trong mình ý nghĩa biểu trưng sâu sắc: Sự dũng mãnh, tinh thần thượng võ và cả tín ngưỡng linh thiêng của cộng đồng người Mường.
Ngày 10/1, đồng chí Hoàng Văn Nghiệm, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La cùng Đoàn công tác đã thăm và nắm tình hình phát triển du lịch, tiến độ thực hiện các dự án trên địa bàn xã Ngọc Chiến.
Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra nhiều yêu cầu mới trong công tác lãnh đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh. Trong điều kiện khối lượng công việc lớn, chính quyền các cấp đã chủ động xuống cơ sở, gần dân, lắng nghe dân, kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn; từ đó tạo sự gắn bó mật thiết giữa Đảng với nhân dân.
Hiện nay, đồng bào dân tộc Mường ở xã Thành Vinh chiếm hơn 72% dân số toàn xã. Vì vậy, công tác bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường luôn được xã Thành Vinh quan tâm gìn giữ và phát huy, có sức lan tỏa trong cộng đồng dân cư.
Trong không khí hối hả của những ngày cuối năm, trở lại các bản Mường, bản Dao, bản Mông..., dễ dàng nhận thấy những đổi thay rõ nét: Đường giao thông được bê tông hóa, những nếp nhà mới khang trang, trường học, trạm y tế được đầu tư đồng bộ. Những chuyển biến ấy là minh chứng cho hiệu quả triển khai Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021 - 2030, hướng đến mục tiêu nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững cho hơn 1 triệu đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS), tạo luồng sinh khí mới cho các xã miền núi, vùng cao.
Giữa nhịp sống đổi thay không ngừng, trên những bản mường vùng cao của Sơn La, các nghệ nhân vẫn lặng thầm chắt chiu từng thanh âm của nhạc cụ truyền thống, trăn trở với từng nghi lễ mang giá trị cội nguồn..., để mạch nguồn văn hóa các dân tộc còn mãi.
Ngày đầu nghỉ tết Dương lịch, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội) đã diễn ra các hoạt động sôi động chủ đề 'Chợ phiên vùng cao - Chào năm mới 2026'.
Về với Thạch Quảng (Thanh Hóa), vùng đất được thiên nhiên ưu ái với thác Mây buông xõa dòng nước mát lành giữa đại ngàn không chỉ là chuyến đi tìm về cảnh sắc núi rừng nên thơ, mà còn là hành trình trở về không gian văn hóa Mường đậm đặc bản sắc.
Giữa núi rừng xứ Thanh, mâm cơm của người Thái đâu phải chỉ 'ngon để nhớ' mà chính là nơi gia đình tìm thấy nhau sau một ngày dài: Bếp lửa hồng, cơm nếp dẻo, cá suối nướng thơm bùi, chẻo cay và ché rượu cần nồng ấm.
Ở nhiều bản Mường xứ Thanh, nghề dệt thổ cẩm vẫn hiện diện trong nghi lễ, phong tục và ký ức cộng đồng nhưng lại ngày càng xa rời đời sống mưu sinh của người dân. Trước sức ép của thị trường và sự thưa vắng lớp nối nghề, việc giữ thổ cẩm không chỉ dừng ở bảo tồn văn hóa, mà trở thành câu hỏi về sinh kế cho bà con.
Là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc anh em, trong đó cộng đồng người Lào chiếm tỷ lệ đáng kể, Mường Luân hội tụ hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, có giá trị lịch sử, kiến trúc, tâm linh và nghệ thuật đặc sắc. Trên nền tảng đó, địa phương đã xác định rõ định hướng gìn giữ bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Lào gắn với khai thác tiềm năng du lịch văn hóa, lịch sử, sinh thái và tâm linh, chuyển hóa thành động lực phát triển du lịch bền vững.
Sau một thời gian vắng bóng, chợ phiên Mường Chon ở xã Bình Chuẩn (Nghệ An) được khôi phục, mang theo nhịp sống rộn ràng của vùng cao. Giữa sắc màu thổ cẩm, tiếng khèn bè và sản vật bản địa, phiên chợ không chỉ là nơi mua bán mà còn đánh thức ký ức văn hóa và khát vọng hồi sinh bản mường.
Tối 19/12, tại Quảng trường 7/5 (phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên), Lễ hội Ném còn ba nước Việt Nam – Lào – Trung Quốc lần thứ IX, năm 2025 chính thức khai mạc, mở đầu không gian giao lưu văn hóa – thể thao – du lịch sôi động giữa các địa phương giáp biên giới.
Trong dòng chảy phát triển mạnh mẽ ở vùng cao Tây Bắc, những giá trị văn hóa truyền thống đang đứng trước nhiều thách thức. Vì vậy, việc đồng bào Mường thôn Đoan Kết (xã Liên Sơn, tỉnh Lào Cai) phục dựng Lễ hội 'Ăn Trường' được xem là nỗ lực quan trọng nhằm gìn giữ một nghi lễ mang chiều sâu tâm linh và bản sắc tộc người.
Đến với Điện Biên, vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử cách mạng du khách sẽ được hòa mình vào điệu xòe bất tận, ẩm thực đặc sắc riêng có của đồng bào dân tộc Thái; trong đó đặc biệt phải kể đến một loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian truyền thống độc đáo của dân tộc Thái, đó là 'Hạn Khuống'.
Dưới mái nhà sàn bản Tang Lang, xã Kim Bon, tỉnh Sơn La, những làn điệu Đang Mường vẫn đều đặn vang lên như mạch nguồn bền bỉ nuôi dưỡng đời sống tinh thần của đồng bào Mường.
Thấm nhuần lời Bác dạy 'Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua', nhân dân bản Mường 1 (xã Mường Kim) phát huy tinh thần đoàn kết, hăng hái thi đua lao động sản xuất, phát triển kinh tế nâng cao thu nhập; tích cực xóa bỏ hủ tục lạc hậu, cùng nhau xây dựng nếp sống văn hóa mới. Nhờ đó, đến nay, diện mạo nông thôn trong bản khởi sắc; đời sống người dân ngày càng thay đổi.
Lễ hội Mợi dân tộc Mường là dịp các gia đình, dòng họ, bản, mường giao lưu, đoàn kết, trao đổi kinh nghiệm sản xuất và cùng nhau xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Giáo viên và học sinh mặc trang phục truyền thống vào thứ Hai hàng tuần đang trở thành hình ảnh vừa quen, vừa mới tại các cấp học ở xã Thanh Quân. Đây là cách làm riêng có của địa phương nhằm giáo dục cho học sinh tình yêu với bản sắc văn hóa dân tộc.
Hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, 36 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân, các trường học ở Sơn La đã tổ chức nhiều hoạt động và tiết học giáo dục linh hoạt, lồng ghép nội dung lịch sử vào trải nghiệm thực tế. Phương pháp sáng tạo này, đang góp phần bồi đắp lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.
Lễ Xên Lẩu Nó là một trong những nét văn hóa đặc sắc tiêu biểu của người Thái Đen, không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là không gian văn hóa nghệ thuật phong phú.
Giữa nhịp sống hối hả hiện đại, những người phụ nữ xã Đồng Lương vẫn miệt mài gắn bó với chiếc khung cửi, dệt nên những tấm thổ cẩm rực rỡ. Người dân và chính quyền xã Đồng Lương đang cùng nhau thực hiện nhiều biện pháp nhằm bảo tồn, phát triển nghề dệt thổ cẩm, góp phần lưu giữ giá trị văn hóa lâu đời của dân tộc Mường.
Tối 5/12, UBND xã Tân Phong tổ chức chương trình văn nghệ Âm vang xứ Mường, chào mừng Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Tân Phong lần thứ nhất, năm 2025.
Giữa những ngày cuối năm, mặt hồ sông Đà ở Tiền Phong loang một màu xanh thẳm, phẳng đến mức chỉ cần một nhịp chèo khẽ cũng làm lay động cả vạt núi soi bóng xuống nước. Vùng đất từng lặng lẽ bên lòng hồ nay đang bước vào một nhịp sống khác: Những bản Mường nhóm lửa đón khách, đảo nhỏ mọc lên nhà sàn giữa tán dừa, những bè cá sáng đèn gọi mùa du lịch mới. Thiên nhiên vẫn thế, nhưng cách con người tổ chức lại tài nguyên, gìn giữ văn hóa và mở lối sinh kế đang khiến miền hồ này thực sự 'thức giấc'.
Lễ hội Mợi của dân tộc Mường xã Phù Yên (tỉnh Sơn La) mang đậm bản sắc văn hóa riêng biệt được hình thành từ cuộc sống lao động nông nghiệp và được lưu truyền từ đời này sang đời khác. Đây là lễ hội tiêu biểu, được tổ chức hàng năm nhằm khẳng định và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mường.
Mường Đeng (xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa) từ lâu được xem là không gian văn hóa đặc trưng của người Thái đen. Những nếp nhà sàn quần tụ, những nghi lễ cổ vẫn được lưu giữ qua nhiều thế hệ, tạo nên vẻ bình yên mà giàu bản sắc. Đây là điểm đến hiếm hoi còn giữ lại được nhiều phong tục tập quán cổ giữa đời sống hiện đại, mang lại nhiều trải nghiệm độc đáo cho những ai đặt chân đến đây.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mường lần thứ II vừa diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) không chỉ là nơi trình diễn sắc màu văn hóa mà còn là dịp để lan tỏa di sản Mường. Tại đây, Nghệ nhân nhân dân Bùi Văn Minh (xã Thượng Cốc, tỉnh Phú Thọ), hậu duệ nhiều đời của một dòng họ làm Mo, người đã dành gần 40 năm cuộc đời để sưu tầm, gìn giữ văn hóa Mường đã có những chia sẻ về việc bảo tồn, phát huy di sản mà cha ông để lại.
Trong nhịp sống hiện đại, tiếng xường của người Mường xứ Thanh vẫn vang lên mộc mạc và thăm thẳm như mạch nguồn văn hóa nuôi dưỡng bao thế hệ. Vừa là một làn điệu dân ca, xường vừa là cách người Mường gửi gắm tình cảm, tri thức và lễ nghĩa... Từ những đêm nhà sàn bập bùng ánh lửa đến không gian lễ hội, tiếng xường trở thành di sản sống nối dài ký ức và niềm tự hào của đồng bào Mường hôm nay.
Nhiều năm qua, bản Chiềng Yên, xã Yên Sơn luôn phát huy tinh thần đoàn kết trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa và giữ gìn nếp sống cộng đồng, trở thành điểm sáng tiêu biểu của xã.
Tại Ngày hội Văn hóa Mường lần thứ II năm 2025, đồng bào Mường thôn Đoan Kết (xã Liên Sơn, tỉnh Lào Cai) tái hiện lễ hội 'Ăn Trường'. Lễ hội là tiếng gọi của tổ tiên, là cách người Mường gìn giữ bản sắc bằng chính hơi thở cuộc sống, bằng tiếng chiêng, tiếng trống, bằng điệu múa, lời ca…
Xã Than Uyên hôm nay đã khoác lên mình tấm áo mới, xanh tươi và tràn đầy sức sống. Những con đường bê tông phẳng lì, cánh đồng lúa trĩu nặng, vàng rực màu no ấm. Những cánh đồng rau xanh mướt, những bản làng sạch đẹp, những gương mặt người dân rạng rỡ khi được mùa, được giá… Đó là kết quả xứng đáng của một chặng đường đầy gian nan nhưng cũng hết sức tự hào của đất và người Than Uyên. Giấc mơ trở thành vùng quê nông thôn mới đã thành hiện thực nhờ ý Đảng, lòng dân.
Ngày 24/11, Ban An toàn Giao thông tỉnh phối hợp với Phòng Cảnh sát Giao thông (Công an tỉnh) tổ chức tuyên truyền Luật Giao thông đường thủy nội địa cho nhân dân bản Thẩm Phé (xã Mường Kim).
Mới đây, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam đã phối hợp với Sở VHTTDL tỉnh Phú Thọ tổ chức Xây dựng mô hình trải nghiệm văn hóa ẩm thực gắn với văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường phục vụ phát triển du lịch cộng đồng tại xã Khả Cửu.
Sau khi được trùng tu, tôn tạo với diện mạo khang trang và tinh tế, tháp cổ Mường Luân bên dòng sông Mã đang dần trở thành điểm đến mới hấp dẫn trên bản đồ du lịch của xã Mường Luân.
Giữa miền sơn cước, sản phẩm Măng chua thái sẵn Kim Bôi mang đậm hương vị truyền thống của người Mường. Kế thừa bí quyết muối măng lâu đời kết hợp với quy trình nông nghiệp hiện đại, sản phẩm đã vươn tầm ra thị trường quốc tế. Năm 2025, sản phẩm măng chua thái sẵn Kim Bôi đạt OCOP 5 sao Quốc gia, trở thành niềm tự hào của Công ty Cổ phần Kim Bôi và vùng đất đầy bản sắc.
Hàng trăm đồng bào dân tộc Mường đã cùng ra diễu hành trình diễn các nét đẹp văn hóa dân tộc Mường xung quanh khu vực Hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội).
Từ nền tảng còn nhiều gian khó, xã Mường Luân đang nỗ lực bền bỉ nâng cao dân trí, xóa mù chữ, mở rộng cơ hội học tập cho mọi người dân.
Long Cốc được đánh giá là một trong những đồi chè đẹp nhất Việt Nam, với hàng trăm, hàng ngàn quả đồi to nhỏ, kích thước khác nhau như hình bát úp, tạo cho nơi đây khung cảnh rất riêng biệt, độc đáo.