Từ nhiều đời nay, các dân tộc Thái, Mường, Kinh trên địa bàn xã Luận Thành không chỉ sinh sống đoàn kết, gắn bó và tương trợ lẫn nhau, mà còn hình thành nên một hệ thống di sản văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc, tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu. Bởi vậy, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa của đồng bào các dân tộc luôn được xã chú trọng thực hiện, từ đó góp phần tạo 'sợi dây' kết nối cộng đồng ngày càng bền chặt và nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân.
Trong nền thơ Việt Nam hiện đại, đặc biệt là mảng thơ các dân tộc thiểu số, Phạm Tiến Triều là giọng thơ có bản sắc riêng, mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc Mường. Thơ anh được hình thành từ nền tảng vững chắc của văn hóa bản địa, thấm đẫm hơi thở của một không gian văn hóa với phong tục, tập quán, tín ngưỡng. Và, một trong những tín ngưỡng phổ biến của người Mường được phản ánh trong thơ anh là tín ngưỡng gọi vía/buộc vía.
Trước tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường, các giá trị văn hóa truyền thống đang dần bị mai một, trong đó có bản sắc văn hóa của người Mường. Nhận thức được trách nhiệm trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nhiều người dân thôn Thanh Tâm (xã Cẩm Vân) đã thành lập câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng. Từ khi ra đời đến nay, CLB đã có nhiều đóng góp trong việc lưu giữ nét đẹp văn hóa truyền thống, thúc đẩy phong trào văn nghệ quần chúng của địa phương phát triển.
Chín bậc cầu thang nhà sàn người Mường không chỉ là lối lên xuống, mà còn chứa đựng nhiều phong tục, quan niệm và nếp sống văn hóa của đồng bào Mường.
Trong hành trình giữ gìn sự bình yên cho những thôn xóm, xã Ba Vì không chỉ là một địa bàn hành chính, mà còn là một bức tranh đa sắc màu văn hóa. Với đặc thù dân tộc thiểu số chiếm hơn 55% dân số, chủ yếu là người Mường và người Dao, công tác đảm bảo an ninh trật tự mang những nét đặc thù rất riêng biệt.
Trước đây, khách đến các bản du lịch cộng đồng (DLCĐ) thường chỉ để 'đổi gió': ngủ nhà sàn, ăn cơm lam, xem múa xòe rồi rời đi. Nhưng vài năm trở lại đây, dòng khách đã thay đổi. Họ muốn nghe câu chuyện phía sau nếp nhà, muốn biết vì sao người Mường dựng cầu thang số lẻ, vì sao người Mông giữ chợ phiên như một phần linh hồn bản làng, vì sao người Dao coi rừng là nơi trú ngụ của tổ tiên. Sự dịch chuyển ấy buộc DLCĐ ở Phú Thọ phải thay đổi từ bán cảnh đẹp sang bán chiều sâu văn hóa; từ 'trình diễn bản địa' sang mở cánh cửa để du khách bước vào đời sống thật của cộng đồng.
Những năm qua, không chỉ chú trọng nâng cao chất lượng dạy và học, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Hòa Bình còn đặc biệt quan tâm chăm sóc đời sống học sinh, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng môi trường giáo dục toàn diện. Nhà trường luôn tạo điều kiện để học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tự tin học tập, rèn luyện kỹ năng sống và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc mình, giúp các em ngày một trưởng thành.
Giữa núi rừng miền Tây xứ Thanh, Suối cá thần Cẩm Lương từ lâu đã là điểm đến đặc biệt, hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, dòng suối trong xanh với đàn cá tụ hội quanh năm cùng những câu chuyện mang màu sắc huyền thoại của đồng bào Mường. Không chỉ là một thắng cảnh nổi tiếng, nơi đây còn lưu giữ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng gắn bó với đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Đồng bào dân tộc Mường ở xã Quy Mông sinh sống tập trung chủ yếu tại thôn Hợp Thành và rải rác tại một số thôn lân cận. Những năm qua, cùng với phát triển kinh tế, cấp ủy, chính quyền và người dân nơi đây luôn chú trọng gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường để bản sắc văn hóa không bị mai một.
Sau sáp nhập ba xã Kiên Thành, Y Can và Quy Mông, xã Quy Mông mới được đánh giá giàu tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng với hệ thống thác nước, rừng nguyên sinh và những bản làng còn đậm bản sắc văn hóa vùng cao. Tuy nhiên, tiềm năng ấy vẫn chưa được khai thác tương xứng.
Xác định việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho Nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm, cấp ủy, chính quyền xã Mường Lý đã triển khai nhiều giải pháp, đa dạng hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBDGPL).
Người Mường (Phú Thọ) ra đường trong thôn bản thành một đội hình diễu hành đánh cồng chiêng rộn ràng tạo nên không khí lễ hội sôi động, trang trọng và náo nhiệt, thể hiện niềm vui, nét đẹp riêng biệt của cộng đồng.
Bằng tâm huyết và tình yêu với di sản văn hóa của địa phương, cộng đồng dân cư, các nghệ nhân – những người trực tiếp nắm giữ, thực hành di sản hàng ngày vẫn đang nỗ lực 'giữ lửa' và 'truyền lửa' nét đẹp văn hóa cho lớp thế hệ sau. Để từ đó, di sản không chỉ tiếp tục được bảo tồn mà còn ngày càng lan tỏa, phát huy giá trị trong đời sống đương đại.
Cồng chiêng đã được truyền thụ qua nhiều thế hệ, trở thành nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Mường.
Để phân biệt cộng đồng dân tộc này với cộng đồng dân tộc khác thì ngôn ngữ chính là yếu tố quan trọng. Người Mường cũng có ngôn ngữ riêng. Ngôn ngữ ấy chính là nơi lưu giữ linh hồn văn hóa Mường.
Nằm ở độ cao hơn 1.000m so với mực nước biển, xã Vân Sơn được nhiều người ví như 'nóc nhà xứ Mường' của Phú Thọ với khí hậu mát mẻ quanh năm, cảnh quan núi rừng nguyên sơ.
Không chỉ quyến rũ lòng người bằng hệ thống hang động kỳ vĩ và cánh đồng trù phú, làng Lù, xã Luận Thành còn là nơi lưu giữ vẹn nguyên nét văn hóa của đồng bào dân tộc Mường. Trải qua những thăng trầm của thời gian, ngôi làng nhỏ ấy đang từng ngày thay da đổi thịt, dệt nên một cuộc sống ấm no giữa thanh âm yên bình của núi rừng miền sơn cước.
Giữa những thung lũng màu mỡ và nếp nhà sàn trầm mặc của Mường Bi, di sản hiện diện sống động trong từng nhịp chiêng, lễ hội và câu chuyện đời thường của người Mường.
Sau nhiều năm lập nghiệp trên cao nguyên Đắk Lắk, cộng đồng người Mường vẫn bền bỉ giữ tiếng chiêng, Mo Mường và nếp văn hóa quê nhà qua nhiều thế hệ.
Từ những nguyên liệu tự nhiên sẵn có như cỏ gianh, nứa, tre, mây..., đồng bào Mường ở Phú Thọ đã tạo nên nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ đa dạng, tinh tế, vừa phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày, vừa đáp ứng thị trường tiêu dùng, xuất khẩu. Không chỉ mang giá trị kinh tế, nghề đan lát còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường.
Tối 19/5, tại xã Hồi Xuân, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa phối hợp với UBND xã Hồi Xuân tổ chức khai mạc Liên hoan Văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số tỉnh Thanh Hóa năm 2026.
Nhắc đến nghệ thuật hát Đúm của đồng bào dân tộc Mường ở tỉnh Ninh Bình, người dân ở đây luôn nhắc đến bà Bùi Thị Năm với sự trân trọng, cảm phục. Bà không chỉ là một nghệ nhân am tường những làn điệu cổ mà còn là người 'giữ lửa', truyền dạy nghệ thuật hát Đúm cho nhiều thế hệ trẻ.
Bao đời nay, ẩm thực không chỉ là nét sinh hoạt thường ngày mà còn trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa của đồng bào Mường ở xã Minh Hòa. Qua từng món ăn dân dã, người Mường nơi đây vẫn lưu giữ nhiều phong tục, tập quán truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ, góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất miền núi mang đậm hơi thở văn hóa cộng đồng.
Nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP sau công nhận, tỉnh Phú Thọ đã tăng cường tái đánh giá sản phẩm OCOP, hỗ trợ các chủ thể duy trì chất lượng theo bộ tiêu chí quy định. Đồng thời, đẩy mạnh hỗ trợ đổi mới công nghệ, cải tiến bao bì, nhãn mác và mở rộng liên kết tiêu thụ nhằm gia tăng giá trị, nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản địa phương.
Giữa thời đại mà nhiều phiên chợ miền núi dần bị thay thế bởi siêu thị, cửa hàng tiện lợi hay các khu chợ hiện đại, chợ phiên Lũng Vân vẫn giữ được nét mộc mạc vốn có.
Trưa ở bản Giang Mỗ (xã Thung Nai, tỉnh Phú Thọ), nắng rải lớp vàng óng dài qua thung lũng lúa. Trong sự tĩnh lặng, tiếng chiêng Mường vang vọng trong gió núi, giúp người dân bản địa ngày ngày nỗ lực bảo tồn văn hóa, tạo sức hút trong du lịch cộng đồng, thu hút khách thập phương.
Được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 đơn vị hành chính gồm Tân Phú, Thu Ngạc và Thạch Kiệt, xã Tân Sơn có diện tích tự nhiên trên 11.821 ha với dân số trên 17.300 người. Đây là địa bàn sinh sống tập trung của đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 86,54% dân số toàn xã, và cũng là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của cộng đồng các dân tộc thiểu số.
Diễn ra từ ngày 14 đến 16.5, Lễ hội Đánh cá suối truyền thống xã Toàn Thắng năm 2026 với chủ đề 'Suối nguồn Toàn Thắng - Hội tụ du lịch, gắn kết cộng đồng' đã trở thành điểm hẹn văn hóa thu hút hàng nghìn người dân và du khách.
Thái Nguyên, vùng đất 'Thủ đô gió ngàn', không chỉ nổi danh với những đồi chè xanh mướt mà còn là nơi hội tụ, giao thoa văn hóa đặc sắc của nhiều dân tộc anh em. Có một điểm nhấn chung về văn hóa là Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam đã chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Xã Lạc Sơn (tỉnh Phú Thọ) vừa tổ chức Lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia 'Hát Thường rang, Bộ mẹng của người Mường' - loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian độc đáo, mang đậm bản sắc của dân tộc Mường.
Ngày 14/5, xã Toàn Thắng, tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội đánh cá suối truyền thống năm 2026. Lễ hội thu hút đông đảo nhân dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham gia.
Ngày 14/5, xã Toàn Thắng tổ chức khai mạc Lễ hội Đánh cá suối truyền thống năm 2026.
Theo quan niệm dân gian, sau khi hoàn thành việc cấy lúa, người dân tổ chức đánh cá tập thể tại các khoang suối để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Từ ngày 12 - 15.5, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam phối hợp với Sở VHTTDL tỉnh Phú Thọ, UBND xã Toàn Thắng tổ chức chương trình tập huấn hoạt động bảo tồn trình diễn di sản truyền thống Lễ hội Đánh cá suối - di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc dân tộc Mường.
100 nghệ nhân người Mường biểu diễn bài 'Chiêng đón khách' để chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và 1.136 đại biểu tới dự khai mạc Đại hội Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ 11 diễn ra sáng qua.
Tối 12/5, xã Lạc Sơn tổ chức Lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia 'Hát Thường rang, Bộ mẹng của người Mường'.
Trong xu hướng du lịch hiện đại, du khách không còn chỉ tìm đến những điểm check-in đẹp hay các khu nghỉ dưỡng sang trọng. Điều nhiều người mong muốn hơn cả là được trải nghiệm đời sống bản địa, hòa mình vào văn hóa địa phương và cảm nhận nhịp sống chân thực của mỗi vùng đất. Tại Thanh Hóa, nhiều điểm du lịch đang lựa chọn hướng phát triển dựa trên chính những giá trị nguyên bản ấy. Từ nhịp sống làng chài ven biển Sầm Sơn đến những bản làng vùng cao như Pù Luông hay thác Mây, tài nguyên bản địa đang trở thành 'chìa khóa' tạo nên sức hút riêng cho du lịch xứ Thanh.
Những ngày này, không khí chuẩn bị cho Lễ hội Đánh cá suối truyền thống năm 2026 đang rộn ràng khắp các xóm của xã Toàn Thắng. Từ sân lễ hội xóm Tân Lập đến khu vực suối Cá Khoang Lở, Khoang Tló, người dân tích cực chỉnh trang cảnh quan, luyện tập các tiết mục văn nghệ, chuẩn bị gian hàng ẩm thực và các nội dung thi đấu, sẵn sàng cho ngày hội lớn mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Mường.
Đến thôn Bái Đa 2, xã Xuân Du vào các dịp lễ tết, chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ dân tộc Mường trong trang phục truyền thống. Với người Mường, trang phục không chỉ dùng để mặc, mà còn là niềm tự hào được lưu giữ qua bao thế hệ. Vì vậy, người dân trong thôn luôn có ý thức gìn giữ nét đẹp văn hóa đặc trưng của dân tộc mình giữa nhịp sống hiện đại.
Giữa nhịp sống hối hả của một xã nông thôn mới, Thanh Sơn vẫn bền bỉ lưu giữ những giá trị văn hóa ngàn đời. Những mái đình cong vút, những ngôi đền cổ kính không chỉ là chứng tích của thời gian, mà còn là sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại, là 'vốn cổ' quý báu mà người dân nơi đây đang nỗ lực gìn giữ cho mai sau.
12.800 từ vựng tiếng Mường trong cuốn sách 'Từ điển Việt - Mường Thanh Hóa' có thể đáp ứng nhu cầu tra cứu của người học về mọi lĩnh vực của đời sống. Nhưng điều tôi muốn nói ở đây là công sức của tác giả Nguyễn Xuân Luật một người yêu tiếng Mường và dành cả đời cho đứa con tinh thần này.
Trải qua quá trình hình thành và phát triển, đồng bào dân tộc Mường, xã Cẩm Tú đã sáng tạo nên một kho tàng di sản văn hóa vô cùng đa dạng và độc đáo là các phong tục, tập quán, tín ngưỡng, ẩm thực, lễ hội... Theo dòng chảy của thời gian, với những thăng trầm của lịch sử, đến nay những nét đẹp văn hóa ấy vẫn được gìn giữ và phát huy giá trị, góp phần tạo nên giá trị riêng cho vùng đất này.
Một tai nạn giao thông bất ngờ khiến chàng trai Bùi Văn Đại (SN 2009, ở Phú Thọ) rơi vào hôn mê sâu, tình trạng nguy kịch. Chỉ sau ít ngày nằm viện, chi phí điều trị lớn khiến gia đình Đại không còn khả năng xoay xở.
Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc không chỉ góp phần xây dựng, nâng cao đời sống tinh thần mà còn thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Tại xã Cự Đồng - nơi có dân số trên 15.000 người với hơn 70% là người dân tộc thiểu số, chủ yếu là dân tộc Mường, nhiều nét đẹp văn hóa dân tộc đã và đang được người dân gìn giữ, lan tỏa trong cộng đồng.
Xã Thạch Quảng có gần 90% là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó người Mường chiếm trên 80%. Bên cạnh sự quan tâm, đẩy mạnh phong trào thể dục - thể thao (TDTT) quần chúng, xã không ngừng chú trọng việc bảo tồn, phát triển các môn thể thao dân tộc (TTDT).
Tận dụng nguồn thức ăn sẵn có và áp dụng mô hình chăn nuôi thân thiện môi trường, một hộ gia đình người Mường tại xã Quảng Trực, tỉnh Lâm Đồng đã phát triển hiệu quả mô hình nuôi thỏ, tạo thu nhập ổn định và mở ra hướng sinh kế bền vững.
Hơn 10 năm gắn bó với nghề đan lát, ông Bùi Văn Vinh (60 tuổi, tỉnh Phú Thọ) vẫn cần mẫn giữ nghề, gìn giữ nét thủ công truyền thống của người Mường trước nhịp sống hiện đại.
Lương y Bùi Đắc Sáng chỉ rõ cây xạ đen giúp giải độc gan, hỗ trợ trị viêm, nhưng bà bầu và người bệnh thận cần tuyệt đối tránh dùng để không gây hại cho sức khỏe.
Trong lịch sử dựng nước, người Mường, đặc biệt là người Mường ở Phú Thọ luôn gắn bó mật thiết với Đền Hùng và thời đại Hùng Vương, một biểu tượng thiêng liêng của cội nguồn dân tộc. Mỗi dịp Giỗ Tổ mùng 10 tháng Ba (âm lịch), tình cảm ấy lại được bồi đắp, lan tỏa qua nhiều thế hệ.
Hợp tác xã Embera là một mô hình khởi nghiệp tạo tác động xã hội, sản xuất sữa tắm và nước rửa tay thảo mộc bản địa, được khởi tạo bởi nhóm học sinh Trung học trường Maya và làm chủ bởi phụ nữ dân tộc Mường và Tày tại Yên Xuân (Hà Nội).
Cùng với kiến trúc nhà sàn truyền thống, các vật dụng sinh hoạt quen thuộc, hoạt động diễn xướng dân gian, dân ca, dân vũ cùng những tiểu cảnh trang trí sinh động mang đậm sắc thái văn hóa người Mường, Trại Văn hóa cụm số 5 (gồm các xã thuộc khu vực Thanh Sơn, Tân Sơn trước đây) đã trở thành điểm dừng chân thu hút đông đảo du khách trong hành trình về Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026. Nổi bật trong không gian là những món ăn mộc mạc, dân dã mà đậm đà bản sắc, như mang theo cả hương vị của núi rừng trung du về hội tụ nơi Đất Tổ linh thiêng.
Sáng 22/4, Bộ Tư lệnh Quân khu 3-Khối trưởng Khối thi đua số 2 (Bộ Quốc phòng) phối hợp UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Lễ khởi công xây dựng công trình phúc lợi xã hội 'Trung tâm sinh hoạt văn hóa người Mường' tặng nhân dân thôn Đồng Tâm, xã Cúc Phương.