Đêm tháng Ba tĩnh mịch, hoa bưởi khẽ cựa mình bung nở tỏa ra hương thơm ngan ngát vườn nhà.
Trong chuyến thực tế sáng tác tại tỉnh Cao Bằng gần đây, đoàn văn nghệ sĩ Thái Nguyên chọn Khu du lịch sinh thái Kolia (xóm Phja Đén -xã Thành Công, huyện Nguyên Bình) làm điểm dừng chân cuối cùng cho chuyến đi. Cảm giác hồi hộp khám phá nơi lần đầu đến theo chúng tôi qua những cung đường uốn lượn trong sương mờ, tứ bề đồi núi trập trùng.
Qua biết bao năm tháng, ngôi nhà ngói và bếp lửa mùa đông ở miền quê giờ chỉ còn trong ký ức xa xăm nhưng hình ảnh thân thuộc ấy vẫn không hề phai nhạt trong tâm trí tôi.
Ngày ấy ở quê tôi, thường chẳng ai phải lo thiếu củi. Củi ngoài vườn, trên rừng, lúc nào cũng sẵn. Lũ trẻ con chúng tôi đi thả trâu bò mỗi chiều về thường cõng theo bó củi trên lưng. Chúng tôi yêu rừng không chỉ bởi những tán xanh. Mà ngay cả cành cây khô rụng xuống cũng giúp ích cho đời. Củi nhóm lên những bữa cơm đạm bạc sớm chiều. Củi sưởi ấm qua những ngày đông giá buốt, thiếu áo, thiếu chăn.
Tôi sinh ra ở thời vùng quê tôi còn nghèo lắm. Nhà nào cũng phải ăn sắn độn thay cơm.Món sắn độn thay cơm đó là món ăn quanh năm người dân quê tôi phải ăn. Vậy nhưng qua tay bà nội tôi chế biến món đó tôi luôn ăn được và còn rất thích thú không thấy ngái hay chán.
Trong làn gió heo may thoảng hương thơm dịu nhẹ. Tôi thả hồn chơi vơi theo gió. Phải rồi, hương lúa đồng nương theo gió bay xa.
Tôi tin rằng, trong đời mỗi con người, ai cũng trải qua quãng thời gian ấu thơ, nghe tiếng ru của mẹ trong cánh võng 'ầu ơ'; cứ thế mà lớn lên, trưởng thành. Cánh võng ấy, lời ru ấy theo ta đi suốt cuộc đời, lặn vào trong tâm thức, để trên đường đời có lúc chênh chao, hẫng hụt, mất phương hướng thì nhịp võng ru ngày ấy cân bằng ta lại, định vị ta và hướng tâm ta về với cội nguồn, mạch nguồn.
Vào với Mường Lò - Nghĩa Lộ, có ai không mê đắm cùng điệu dân vũ xòe Thái nồng say? Nhạc dặt dìu, nhịp nhàng những bước chân, ngời tươi bao trìu mến. Trao ánh mắt, tay đan tay, lời mời thiết tha nối vòng xòe thân ái… có một sức cuốn hút thật lạ kỳ! Xòe là múa, xòe là vui nên đượm đầy hạnh phúc trên gương mặt hân hoan.
Cà phê có lẽ là một trong những thức uống phổ biến nhất trên thế giới. Chính con người đã đưa cà phê lên tầm văn hóa ẩm thực. Thưởng thức một ly cà phê vừa để vỗ về vị giác, vừa để kích thích não bộ tập trung tìm kiếm những ý tưởng mới, lại vừa như để ngẫm ngợi, suy tư… Và gắn với cà phê cũng có vô vàn cách thưởng thức khác nhau.
Cứ mỗi mùa Vu lan về, lòng con cứ xao xuyến bâng khuâng, lắng đọng chút tâm tư suy nghĩ về hai đấng sinh thành đã có ơn tác tạo, dưỡng nuôi con đến ngày khôn lớn. Cha mẹ là nguồn an ủi, là lẽ sống của đời con.
Sau những ngày bận bịu với công việc trên phố, sáng cuối tuần, anh rủ chị về thăm đồng. Không cần nói ra anh cũng biết chị hào hứng đến dường nào. Vậy là, trên chiếc xe máy cũ, vợ chồng thong dong thẳng tiến về phía đồng quê. Mùa này, lúa đang trổ đòng.
Dẫu không mang nặng đẻ đau nhưng trong tâm trí các 'mẹ đỡ đầu' luôn canh cánh nỗi lo cho những đứa con côi cút. Họ chỉ thôi thao thức, trăn trở khi con thơ vơi bớt tiếng khóc, ấm dạ, xúng xính áo quần tới trường.
'Con nhớ nhé, khẩu rang thi thoảng có những đầu hạt bị đen nên trước khi làm xôi phải nhặt kỹ. Lúc ngâm, con chỉ cho nước lạnh xâm xấp mặt gạo để giữ nguyên hương vị cốm. Khi cháy hết một nén hương đen thì đổ gạo ra cho ráo nước rồi cho vào chõ xôi lên. Từ lúc nước sôi, con nhớ để củi nhỏ lửa để giữ hương vị của nếp. Con xem hết đúng một nén hương nhỏ thì được.'.
Chiều cuối năm. Nắng nhạt dần. Gió xuân chao nhẹ trên những khóm cúc bắt đầu chớm nụ đợi Tết. Một mình đi qua những con phố dài, ngắm những chậu mai được tạo dáng công phu, lòng bâng khuâng nhớ những ngày Tết xưa cũ.
Sáng thức dậy đã thấy nắng tràn lênh loáng, màu vàng miên man rắc đầy từ mé hiên cho tận cuối con ngõ dài với hai hàng cau xanh biêng biếc. Tôi cầm chổi quét lá rụng, một cảm giác ấm áp thật sự ủ ắp khắp cơ thể, khoan khoái vô cùng. Bà tôi đứng trong hiên nhà, nheo mắt nhìn ra nắng, giọng thì thào, vậy là xuân đã về thật rồi.
Khi đứng giữa những cơn gió lạnh thấu xương thịt trên đỉnh đồi 1001 tại biên giới Lâm Thủy, tôi liên tưởng đến những bếp lửa bập bùng mỗi sáng, mỗi tối của bà con người Bru - Vân Kiều. Ánh lửa tỏa sáng, sưởi ấm, mang hơi thở về sự tồn sinh của con người nơi đây. Trong mỗi bước chân lên núi, tôi thấy mình như một chiếc lá trôi giữa bạt ngàn rừng xa xanh thẳm. Khát khao được một lần chạm ngõ miền biên viễn sương khói lưng chừng đất trời mãi mãi hoài sinh.
ĐBP - Sáng thức dậy đã thấy nắng tràn lênh loáng, màu vàng miên man rắc đầy từ mé hiên cho tận cuối con ngõ dài với hai hàng cau xanh biêng biếc. Một cảm giác ấm áp thật sự ủ ắp khắp cơ thể, khoan khoái vô cùng. Vậy là xuân đã về thật rồi…
Dân tộc Việt Nam ta từ ngàn đời đã có tinh thần đoàn kết, lòng bác ái bao dung nghĩa tình, sẻ chia bắt đầu từ cái nghĩa 'đồng bào' cùng chung bọc trứng của mẹ Âu Cơ, cùng nòi giống 'con Lạc, cháu Hồng'. Những câu ca dao đã đúc kết chắt lọc trải qua bao biến đổi khắc nghiệt của thiên nhiên, của chiến tranh, của dịch bệnh vẫn vẹn nguyên minh triết Việt và cốt lõi của văn hóa Việt nâng lên thành đạo đức, cung cách ứng xử, lối sống của người Việt.
Những năm 90, khi đó tôi nhỏ xíu, gia đình tôi chuyển từ miền xuôi lên Lào Cai lập nghiệp. Trong ký ức bộn bề ngày xưa ấy, tôi nhớ ngày học cấp 2, cấp 3, nhà trường bắt đầu phân luồng, hướng nghiệp, chúng bạn đứa thích làm hướng dẫn viên du lịch, đứa thì thích làm tiếp viên hàng không để đi khắp bốn bể, năm châu, riêng tôi lại thích cuộc sống bình yên của thành phố nhỏ, nên chọn ngành giáo dục, mong ước sau này về dạy học gần gia đình.
Từ lâu, hình ảnh những đồi chè, cây chè đã quá đỗi thân thuộc và gắn liền với đời sống sản xuất của người dân vùng trung du Phú Thọ.
Có ai sống trong lòng phố mà lại nhớ phố đến quay quắt như tôi không? Câu trả lời hẳn là có, nhất là trong mùa dịch Covid-19, khi mà phố đang lặng lẽ đìu hiu những ngày giãn cách xã hội. Những ngày này, lòng cứ như rộng dài ra mãi, cứ mênh mang mà chẳng hiểu nổi buồn vì lẽ gì. Phải chăng, sự quạnh hiu ít kết nối khiến cho người ta thấy cô đơn giữa lưng chừng phố, để mà nhớ, mà thương tháng ngày ríu rít bên cạnh những tình thân.
Tháng 6 đang về - vòng vèo qua con ngõ nhỏ, thả chân trên giàn mướp hoa vàng chi chít. Rồi đậu xuống mảnh sân gạch vô vàn những đốm nắng tinh khôi. Ngó nắng, thoảng nghe trong gió mùi hương dịu dàng mà ngan ngát. Bỗng giật mình, hình như mùa sen đã trở lại rồi.