Yêu thiên nhiên từ bài học nhỏ

Học sinh Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng (xã Quế Phước) tham gia tìm hiểu về động vật hoang dã tại buổi sinh hoạt ngoại khóa. Ảnh: THU PHƯƠNG

Giáo dục bảo tồn voi từ thực tế sinh động

Khu bảo tồn loài và sinh cảnh voi (thuộc Ban Quản lý rừng đặc dụng thành phố Đà Nẵng) cùng Công ty TNHH Hivooc phối hợp tổ chức nhiều chương trình ngoại khóa tại các trường: THCS Huỳnh Thúc Kháng, Tiểu học & THCS Nguyễn Văn Trỗi... (xã Quế Phước) và Trường THCS Phan Châu Trinh (xã Nông Sơn). Hoạt động nằm trong khuôn khổ dự án “Thúc đẩy các giải pháp chung sống bền vững giữa con người và loài voi, hướng đến bảo tồn quần thể voi châu Á tại Khu bảo tồn loài và sinh cảnh voi”.

Thông qua triển lãm tranh, hoạt động nhận biết dấu vết voi và các loài động vật hoang dã, học sinh được tiếp cận nguồn tư liệu trực quan về voi, hổ, tê tê, sao la, những loài đang đối mặt nguy cơ tuyệt chủng cao tại dãy Trường Sơn. Các em được chia sẻ câu chuyện bảo tồn bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, từ đó nhận thức rõ vai trò của việc bảo vệ rừng và động vật hoang dã trong đời sống của chính mình.

Em Trương Bảo Khánh Chi, học sinh lớp 8/2 Trường THCS Phan Châu Trinh, bày tỏ: “Qua buổi sinh hoạt, em hiểu rằng bảo vệ động vật hoang dã cũng chính là bảo vệ môi trường sống và tiếp tục chia sẻ điều này đến bạn bè và người thân”. Theo thầy giáo Phan Văn Trung, Hiệu trưởng Trường tiểu học & THCS Nguyễn Văn Trỗi, hoạt động ngoại khóa giúp học sinh vùng núi tiếp nhận kiến thức trực quan, khơi gợi niềm yêu thiên nhiên và hình thành thói quen ứng xử thân thiện với môi trường ngay từ lứa tuổi học đường.

Hồ Mai Phương Thảo lớp 6/1 (Trường THCS Phan Châu Trinh, xã Nông Sơn) chia sẻ hiểu biết về voi tại hoạt động ngoại khóa. Ảnh: THU PHƯƠNG

Ông Mai Văn Dưỡng, phụ trách quản lý Khu bảo tồn loài và sinh cảnh voi (Ban Quản lý rừng đặc dụng Đà Nẵng) nhấn mạnh: “Giáo dục học sinh miền núi là ưu tiên, bởi các em sống gần rừng và sẽ trở thành những người góp phần quyết định vào việc bảo vệ môi trường, đặc biệt là bảo vệ rừng trong tương lai.

Song song đó, các đoàn công tác cũng ghi hình bổ sung tư liệu tại vùng đệm Khu bảo tồn loài và sinh cảnh voi thuộc các xã Nông Sơn, Quế Phước, Phước Hiệp, Thạnh Mỹ và Hiệp Đức nhằm phục vụ công tác giáo dục cộng đồng.

Theo kết quả bẫy ảnh tại khu bảo tồn, quần thể voi hiện có ít nhất 9 cá thể, bao gồm voi trưởng thành, voi đực, voi cái và 1 cá thể voi con vài tháng tuổi phát hiện vào tháng 7/2025. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy cấu trúc quần thể đang phát triển ổn định”.

Ý thức bảo vệ thiên nhiên từ gốc rễ

Cùng với chương trình giáo dục bảo tồn voi, tại xã Nông Sơn, mô hình “Thư viện ước mơ xanh” do Trường Mẫu giáo Hương Sen triển khai đang tạo hiệu ứng tích cực, giúp trẻ mầm non tiếp cận văn hóa đọc và hình thành tình yêu thiên nhiên từ sớm. Ý tưởng xây dựng thư viện bắt nguồn từ trăn trở của cô giáo Trương Thị Bích Thủy, quyền Hiệu trưởng nhà trường về thực trạng trẻ sử dụng điện thoại quá sớm và ngày càng xa rời sách.

Cô trò Trường Mẫu giáo Hương Sen với câu chuyện "Yêu thiên nhiên, bảo vệ voi". Ảnh: THU PHƯƠNG

Không gian thư viện được thiết kế gần gũi với kệ sách gỗ, góc kể chuyện bằng rối, thảm cỏ nhân tạo, cây xanh và bộ sách chuyên đề “Bạn voi rừng Nông Sơn”. Trẻ được tiếp xúc với truyện tranh, sách ảnh, câu chuyện sáng tạo về rừng xanh, động vật hoang dã cùng các hoạt động trải nghiệm như tưới cây, phân loại rác, chăm bồn hoa... Từ đó, hình thành kỹ năng sống và thái độ trân trọng, yêu môi trường.

Những ngày đầu còn nhiều khó khăn về kinh phí và số lượng sách, nhưng mô hình nhanh chóng nhận được sự chung tay của phụ huynh và cộng đồng. “Mỗi cuốn sách trong thư viện đều là sự góp sức của cộng đồng. Từ khi đi vào hoạt động, trẻ mầm non Hương Sen giảm rõ rệt thời gian sử dụng thiết bị điện tử, thích đến thư viện đọc sách, xem tranh và nghe kể chuyện. Nhiều phụ huynh cũng bắt đầu hình thành thói quen đọc sách cùng con mỗi tối”.

Cả hai mô hình giáo dục bảo tồn voi ở bậc tiểu học, THCS và “Thư viện ước mơ xanh” ở bậc mầm non trở thành điểm sáng trong hành trình nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên cho học sinh miền núi. Đây là cách làm hiệu quả, bền vững, tạo điều kiện để trẻ em tiếp cận kiến thức khoa học, hình thành thói quen tốt và trở thành những tuyên truyền viên nhỏ trong cộng đồng.

Với những chuyến trải nghiệm tại rừng, lớp học, sân trường hay thư viện…, các em từng bước hiểu rằng bảo vệ thiên nhiên bắt đầu từ những hành động nhỏ mỗi ngày: giữ gìn môi trường sống, yêu voi rừng, trân trọng từng trang sách và từng mảng xanh quanh mình. Tất cả góp phần nuôi dưỡng một thế hệ biết yêu thiên nhiên, trân quý rừng và chung tay bảo vệ những loài động vật quý hiếm, trong đó có đàn voi châu Á đang sinh sống tại dãy Trường Sơn.

THU PHƯƠNG