Từ những câu hỏi về ánh sáng…

Ðằng sau thành tích ấy là hành trình học tập bền bỉ cùng niềm đam mê đặc biệt với môn Vật lý.

Trở về từ Thụy Điển sau khi tranh tài tại EuPhO 2026, Nguyễn Vũ Mạnh Khang vẫn giữ vẻ điềm đạm quen thuộc. Trong cuộc trò chuyện với chúng tôi, em không nói nhiều về tấm HCB vừa đạt được mà dành phần lớn thời gian chia sẻ về hành trình học tập, trường lớp, thầy cô, bạn bè và niềm đam mê với khoa học.

Khi Vật lý không chỉ là những công thức

Khoảnh khắc biết mình giành HCB EuPhO 2026, em nghĩ đến điều gì đầu tiên?

- Em cảm thấy rất vui mừng, nhẹ nhõm và xúc động. Đây là kết quả sau nhiều tháng học tập, ôn luyện với cường độ cao. Trong khoảnh khắc đó, điều đầu tiên em nghĩ đến là thầy cô, gia đình và những người đã luôn đồng hành, hỗ trợ em.

Nhìn lại phần thi của mình, em khá hài lòng. EuPhO là sân chơi có tính cạnh tranh rất cao, quy tụ nhiều học sinh xuất sắc đến từ các quốc gia khác nhau. Dù em nghĩ mình có thể làm tốt hơn nếu bình tĩnh hơn trong quá trình làm bài, nhưng em xem đó là những kinh nghiệm quý để tiếp tục hoàn thiện bản thân.

Nguyễn Vũ Mạnh Khang (thứ 2 từ phải sang) cùng đội tuyển Việt Nam dự thi EuPhO năm 2026 tại Thụy Điển. Ảnh: NVCC

Vậy cơ duyên nào đã đưa em đến với Vật lý?

- Em đến với Vật lý từ sự tò mò về những điều diễn ra xung quanh mình. Từ những hiện tượng quen thuộc như ánh sáng, âm thanh hay chuyển động của các vật thể, em luôn muốn tìm hiểu vì sao chúng lại xảy ra và những quy luật nào đứng sau chúng.

Càng học sâu hơn, em càng nhận ra Vật lý không chỉ là những công thức hay bài toán. Với em, đó là cách con người lý giải thế giới bằng tư duy logic và các mô hình khoa học. Điều khiến em yêu thích môn học này là mỗi vấn đề đều có thể được tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau và luôn mở ra những câu hỏi mới.

Chính sự tò mò và mong muốn hiểu sâu hơn về thế giới đã đưa em đến với Vật lý.

Theo Khang, đâu là bước ngoặt trong hành trình học Vật lý của em?

- Em nghĩ bước ngoặt lớn nhất là khi được tham gia đội tuyển học sinh giỏi Vật lý. Khi đó, em bắt đầu thay đổi cách học - không chỉ tìm lời giải cho bài toán, mà tìm hiểu vì sao lời giải lại như vậy. Cách tiếp cận này giúp em đi sâu hơn vào bản chất vấn đề và hình thành thói quen đặt câu hỏi trong quá trình học.

Chính điều đó khiến em nhận ra học tập không chỉ là tiếp thu kiến thức, mà còn là quá trình rèn luyện tư duy và khám phá bản thân.

Bên cạnh nỗ lực cá nhân, em luôn biết ơn thầy cô và nhà trường đã truyền đạt kiến thức, tạo điều kiện, định hướng phương pháp học và tư duy nghiên cứu. Ngành Giáo dục tỉnh tạo điều kiện thông qua các kỳ thi chọn lọc, giúp em có cơ hội bước vào đội tuyển. Gia đình là điểm tựa tinh thần quan trọng và bạn bè đã giúp em đi qua những giai đoạn áp lực trong quá trình ôn luyện.

Những phút căng thẳng ở Thụy Điển và hành trình chưa dừng lại

EuPhO không chỉ là cuộc thi về kiến thức mà còn là thử thách về tâm lý và bản lĩnh. Trải nghiệm nào tại Thụy Điển để lại cho em nhiều ấn tượng nhất?

- Điều em nhớ nhất có lẽ là phần thi thực nghiệm. Trong quá trình làm bài, có thời điểm kết quả đo xuất hiện sai số lớn hơn dự kiến trong khi thời gian còn lại không nhiều. Lúc đó em thực sự cảm thấy áp lực vì nếu xử lý không tốt có thể ảnh hưởng đến toàn bộ bài thi.

Tuy nhiên, thay vì vội vàng, em cố gắng bình tĩnh kiểm tra lại từng bước thực hiện, tìm nguyên nhân của sự sai lệch và điều chỉnh cách xử lý số liệu.

Em nhận ra rằng trong khoa học, kiến thức rất quan trọng nhưng sự bình tĩnh, cẩn trọng và khả năng thích ứng trước những tình huống phát sinh cũng quan trọng không kém.

Ngoài các phần thi, em cũng rất ấn tượng khi được gặp gỡ những học sinh đến từ nhiều quốc gia khác nhau. Dù khác biệt về ngôn ngữ hay văn hóa, tất cả đều có chung niềm đam mê với khoa học. Điều đó giúp em mở rộng góc nhìn của mình về thế giới.

Sau cuộc thi, điều gì em nhận được nhiều nhất ngoài tấm huy chương?

- Đó là những trải nghiệm và bài học mà em khó có thể học được trong sách vở. EuPhO giúp em tiếp cận môi trường học thuật quốc tế, gặp nhiều cách tư duy khác nhau và hiểu rõ hơn niềm đam mê khoa học của các bạn trẻ đến từ nhiều quốc gia.

Em nhận ra việc học không chỉ là giải bài toán hay đạt thành tích, mà quan trọng hơn là rèn luyện tư duy, khả năng thích nghi và cách đối diện với vấn đề mới.

Với em, điều đáng nhớ nhất không nằm ở kết quả, mà ở quá trình học và tự sửa sai của chính mình. Chính những lần nhìn lại bài làm chưa tốt giúp em hiểu sâu hơn và tiến bộ hơn. Tấm HCB là một dấu mốc, nhưng giá trị lâu dài nằm ở những trải nghiệm và bài học trong suốt hành trình đó.

Nguyễn Vũ Mạnh Khang trở về trong sự chào đón nồng nhiệt. Ảnh: Hồ Điểm

Được biết, em là học sinh duy nhất của Gia Lai được miễn thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển thẳng đại học năm 2026. Em có dự định gì cho chặng đường phía trước?

- Hiện tại, em đang cân nhắc theo học các ngành liên quan đến Vật lý hoặc Kỹ thuật tại một môi trường đại học có thế mạnh về nghiên cứu.

Em đặc biệt hứng thú với vật lý lý thuyết, quang học và các lĩnh vực công nghệ cao. Hiện tại, em vẫn muốn dành thêm thời gian để tìm hiểu kỹ trước khi đưa ra lựa chọn cuối cùng. Tuy nhiên, điều em chắc chắn là sẽ tiếp tục theo đuổi con đường học tập và nghiên cứu trong lĩnh vực mình yêu thích.

Trong những năm tới, em mong muốn được học tập trong một môi trường có thế mạnh về nghiên cứu, có cơ hội tiếp cận những vấn đề khoa học mới, rèn luyện tư duy và phát triển chuyên môn một cách bài bản. Xa hơn, em hy vọng có thể vận dụng những kiến thức và trải nghiệm để đóng góp cho sự phát triển của KHCN.

Em muốn gửi gắm điều gì đến các bạn học sinh Gia Lai…

- HCB EuPhO là một thành tích đáng nhớ, nhưng với em đó không phải là đích đến cuối cùng. Điều quý giá nhất em nhận được không chỉ là tấm huy chương mà còn là những bài học về sự kiên trì, tinh thần tự học và niềm tin vào những mục tiêu mình lựa chọn.

Em muốn nhắn gửi tới các bạn học sinh Gia Lai rằng hãy mạnh dạn theo đuổi những điều mình yêu thích. Điều quan trọng không phải là mình bắt đầu từ đâu mà là mình sẵn sàng nỗ lực đến đâu để tiến về phía trước.

Em tin rằng học sinh Gia Lai có rất nhiều tiềm năng. Nếu có mục tiêu rõ ràng và đủ quyết tâm, các bạn hoàn toàn có thể tự tin bước ra những sân chơi lớn hơn để học hỏi, khẳng định bản thân và mang niềm tự hào của quê hương vươn xa!

Cảm ơn Khang, chúc em tiếp tục gặt hái được nhiều thành công!