Truyền thống anh hùng, sáng tạo, nhân văn

Du khách tham quan Hoàng thành Thăng Long (ảnh chụp thời điểm chưa có dịch Covid-19). Ảnh: Hà Yên

1. Lịch sử thế giới ghi nhận rất nhiều cuộc chiến ác liệt mang tính quyết định, gây tổn thất lớn diễn ra tại kinh đô, thủ đô của các quốc gia. Cũng trải qua nhiều cuộc đao binh, thế nhưng, với sự mưu lược, linh hoạt, Thăng Long - Hà Nội đã tránh được nhiều cuộc đụng độ không cần thiết rồi giành lại độc lập, hòa bình. Đó là chiến lược “vườn không nhà trống” của vua tôi nhà Trần trong 3 cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên Mông. Đó là Cách mạng Tháng Tám năm 1945, rồi Giải phóng Thủ đô 10-10-1954.

Cách mạng Tháng Tám 1945 tại Hà Nội diễn ra nhanh gọn khi tận dụng được các điều kiện thuận lợi của tình hình thế giới và giải pháp khôn khéo, tránh xung đột vũ trang với quân đội Nhật Bản. Sau nhiều cuộc biểu dương lực lượng trong hòa bình, sáng 19-8-1945, cả Thủ đô tràn ngập khí thế cách mạng, đồng bào tập trung kéo đến quảng trường Nhà hát Lớn dự cuộc mít tinh lớn do Mặt trận Việt Minh tổ chức. Cuộc mít tinh nhanh chóng chuyển thành biểu tình, chia ra nhiều đoàn đi chiếm các công sở của chính quyền bù nhìn. Chính quyền về tay nhân dân trong hòa bình. Khi thực dân Pháp quay lại gây hấn với mục đích xâm chiếm nước ta một lần nữa, hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân, dân Thủ đô đã anh dũng, mưu trí cầm chân đội quân Pháp trong nhiều ngày để các lực lượng ta rút về căn cứ kháng chiến an toàn, hạn chế tối đa thiệt hại.

Sau “Chín năm làm một Điện Biên. Nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng”, sáng 10-10-1954, đoàn quân “trùng trùng như sóng” đã tiến về tiếp quản Thủ đô trong hòa bình, mở ra một trang sử mới cho Hà Nội nói riêng, cả nước nói chung. Để có ngày tiếp quản Thủ đô trong hòa bình, không thể không nói tới những trận quyết chiến thắng lợi với quân đội Pháp, đặc biệt là chiến thắng lịch sử mang tính quyết định Điện Biên Phủ. Nhưng trong tiến trình đó, quân và dân Hà Nội đã tích cực đẩy mạnh kết hợp đấu tranh chính trị, kinh tế, văn hóa, quân sự... nhằm đánh địch ở ngay hậu cứ. Các phong trào bãi khóa, bãi công, bãi thị, chống bắt lính đã diễn ra sôi nổi ở nhiều nơi và trong mọi tầng lớp nhân dân Hà Nội. Hay khi quân Pháp ráo riết tổ chức các hoạt động phá hoại Thủ đô về mọi mặt trong thời gian tập kết tại Hà Nội để rút quân, Đảng bộ và chính quyền Hà Nội đã dựa vào dân, chủ trương lãnh đạo nhân dân Thủ đô đoàn kết đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Genève, bảo vệ thành phố, bảo vệ xí nghiệp, công sở, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, bảo vệ quyền lợi của công nhân, viên chức, chống địch phá hoại, đồng thời đẩy mạnh phát triển lực lượng cách mạng trong thành phố, phối hợp với các lực lượng từ chiến khu trở về tiếp quản Thủ đô. Tất cả đều diễn ra trong hòa bình, với mưu lược khôn khéo, tránh xung đột.

2. “Thăng Long phi chiến địa, thiên hạ vạn đại xương”. Câu thơ của một tác giả khuyết danh có nghĩa khi Thăng Long không phải là chiến địa, cuộc sống của người dân sẽ mãi hạnh phúc. Có lẽ đó cũng chính là nguyện vọng, mong muốn được trao truyền ở mảnh đất nghìn năm văn hiến.

Sau Ngày Giải phóng Thủ đô 10-10-1954, những tưởng từ đây sẽ thực sự hòa bình, thống nhất, phát triển, nhưng không, một lần nữa chúng ta lại bước vào một cuộc chiến giành độc lập, thống nhất đất nước. Và trong cuộc chiến đó, Thủ đô Hà Nội cùng nhiều tỉnh, thành phố “hậu phương” vững chắc của miền Nam đã anh dũng, kiên cường lập nên những chiến công hiển hách, bảo vệ an toàn Thủ đô và miền Bắc xã hội chủ nghĩa, trong đó nổi bật là chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” tháng 12 năm 1972.

Đất nước hòa bình, thống nhất, Hà Nội - “trái tim hồng” của cả nước đã lập tức mở rộng vòng tay hòa bình, đón nhận tình cảm bạn bè quốc tế, gác thù hận sang một bên, cùng dựng xây, phát triển “ngày càng đàng hoàng, to đẹp hơn”. Những nỗ lực vươn lên, thiện chí hòa bình của Hà Nội nói riêng, cả nước nói chung đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Ngày 16-7-1999, Hà Nội được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) chọn là một trong năm thành phố tiêu biểu trên thế giới, đại diện cho khu vực châu Á nhận danh hiệu “Thành phố Vì hòa bình”. Với đường lối ngoại hòa hiếu, độc lập, tự chủ vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa và hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng, Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng luôn là điểm đến yên bình, yêu thích của cộng đồng quốc tế. Nhiều sự kiện quốc tế lớn, quan trọng đã được lựa chọn tổ chức tại Hà Nội trong những năm qua, nổi bật là Hội nghị cấp cao APEC (2006), Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN (năm 2018), đặc biệt là Hội nghị cấp cao Hoa Kỳ - Triều Tiên lần thứ 2 (2019)... là minh chứng sống động khẳng định sự yên bình, tinh thần yêu chuộng hòa bình của Hà Nội nói riêng, cả nước nói chung.

3. Đại dịch Covid-19 đang hoành hành gây thiệt hại nghiêm trọng trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Hà Nội - “trái tim” của cả nước cũng đứng trước những thách thức không nhỏ. Và một lần nữa truyền thống anh hùng, sáng tạo, linh hoạt mà cương quyết của Thủ đô Anh hùng - thành phố ngàn năm văn hiến lại được phát huy. Mọi quyết định đưa ra đều được tính toán kỹ lưỡng, khi cương quyết, lúc mềm mỏng phù hợp với từng thời điểm để vừa chống dịch hiệu quả, vừa hạn chế tối đa ảnh hưởng tới đời sống người dân. Tinh thần đoàn kết, tin vào dân, dựa vào dân, đặt sự an toàn sinh mạng nhân dân lên hàng đầu luôn được phát huy.

Trong một bài viết mới đây, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng đã nhấn mạnh tới tinh thần nhân văn sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô. Với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”, thành phố đã hỗ trợ kịp thời 12 nhóm đối tượng theo Nghị quyết số 68/NQ-CP của Chính phủ, đồng thời ban hành thêm chính sách đặc thù hỗ trợ cho 12 nhóm đối tượng khác khó khăn khác. Đã có hơn 3,2 triệu lượt người dân ở Thủ đô đã được hỗ trợ với tổng kinh phí hơn 1.375 tỷ đồng... Người dân Thủ đô cũng chủ động, tích cực hỗ trợ nhau chiến thắng nghịch cảnh do đại dịch gây ra. Vượt qua những thời điểm căng thẳng nhất, người Hà Nội đã không thua giặc dịch, giữ vững an toàn cho thành phố. Không chỉ vậy, với tinh thần “Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội”, trong các đợt dịch trong gần 2 năm qua, Hà Nội luôn sẵn sàng mở rộng vòng tay thân ái hỗ trợ các tỉnh, thành phố bạn gặp khó khăn. Đó là những ứng xử ấm áp nghĩa tình, giúp người cũng chính là giúp mình, cùng nhau chiến thắng đại dịch.

Dù những khó khăn, thách thức rất lớn vẫn ở phía trước, nhưng với sự nỗ lực, tinh thần đặt cuộc sống an bình của người dân lên trên hết, quyết tâm phát huy truyền thống Thủ đô Anh hùng, Thành phố Vì hòa bình của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô, chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng dịch bệnh sẽ sớm được khống chế, bình yên sẽ sớm trở lại nơi “trái tim hồng Hà Nội” cũng như cả nước!

Song Linh