Triển vọng phát triển nông nghiệp tri thức và đa giá trị

Hoa Tết là cây trồng, sản phẩm nông nghiệp kết tinh tri thức, kinh nghiệm, kỹ thuật... của người trồng hoa. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Kết tinh tri thức, kỹ thuật cao trong hoa Tết

Những ngày này, khi chỉ còn 1 tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ, nhìn ngắm bạt ngàn chậu hoa cúc sắp được xuất vườn ra trưng trên phố dịp Tết, nhiều người trồng hoa hồi hộp chờ xem từng nụ hoa nở, khoe sắc.

Với hoa, nhà nông là những người vừa có công trồng, chăm sóc hằng ngày giữa tiết trời bất lợi và nhiều thay đổi, vừa như là "người cha, người mẹ" sinh ra khi tạo cây giống bằng phương pháp nuôi cấy mô.

Phương pháp này đã được nhân rộng trên địa bàn thành phố sau khi các sở, ban, ngành, đơn vị hỗ trợ biện pháp kỹ thuật từ những năm trước hoặc người trồng hoa tự học từ nhiều nơi, nhiều người trồng hoa…

Một người trồng hoa Tết ở phường Cẩm Lệ “bật mí” về nơi học kỹ thuật nuôi cấy mô để nhân giống, đó là từ các vườn trồng hoa Tết ở xung quanh Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng, khi cách đây nhiều năm được cán bộ của đơn vị này hướng dẫn kỹ thuật.

Ông Nguyễn Văn Đức, một người trồng hoa cúc ở phường Hòa Xuân, cho biết: “Việc nhân giống các loại hoa cúc như: pha lê, kim cương, đại đóa… được nhiều người thực hiện bằng phương pháp nuôi cấy mô không chỉ giúp tự chủ động được nguồn giống, mà cây con có khả năng chống chịu điều kiện thời tiết bất lợi tại thành phố Đà Nẵng như: nắng nóng, mưa lớn, trời rét... tốt hơn cây giống được nhập trực tiếp về từ Đà Lạt, Hà Nội... Hơn nữa, việc nhân giống tại chỗ có giá thành rẻ, lại dễ nhân số lượng lớn để có thể cung cấp cho người thân và những người có nhu cầu trồng hoa Tết nhằm giúp nhau, liên kết trồng, chăm sóc, tiêu thụ…”

Để chuẩn bị xuất vườn, "điều khiển" cho hoa nở rộ và có đóa to, đều, đẹp đúng Tết Nguyên đán Bính Ngọ, những người trồng hoa thuê người ngắt những nụ thừa, lắp bóng đèn chiếu sáng vào ban đêm, điều chỉnh chế độ tưới nước, bón phân…

Ông Bùi Thanh Dũng (trú phường Hòa Cường) chia sẻ: “Hoa Tết là kết tinh những gì tinh túy nhất của người trồng hoa, bao gồm tri thức, kinh nghiệm, kỹ thuật, công nghệ… nhằm tạo ra những “đứa con” tinh thần lẫn vật chất để phục vụ sự kiện quan trọng nhất năm của người Việt là Tết cổ truyền”.

Sâm Ngọc Linh là cây trồng, sản phẩm chiến lược, tiêu biểu cho nông nghiệp tri thức. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Không gian kiến tạo tri thức

Nông nghiệp tri thức và đa giá trị không ở đâu xa, đang hiển hiện tại nhiều vườn hoa Tết, cánh đồng, trang trại, vùng, vườn rau, hoa, dược liệu, sâm Ngọc Linh… trên địa bàn thành phố.

Trong đó, tri thức của người lao động và kỹ thuật, công nghệ cao là yếu tố chính tạo ra sản phẩm nông nghiệp có giá trị.

Sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu và có giá trị lớn nhất, điển hình của nông nghiệp tri thức chính là sâm Ngọc Linh. Thành phố đang định hướng quy hoạch đến năm 2030 có 1.000ha phục vụ xây dựng khu bảo tồn sâm tự nhiên, vùng trồng sâm công nghệ cao, phát triển trung tâm nghiên cứu và chế biến sâm, đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý sâm Ngọc Linh… nhằm hướng đến mục tiêu đạt giá trị sản xuất khoảng 5.000 tỷ đồng vào năm 2030.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Vũ Thị Bích Hậu, trên không gian phát triển rộng của thành phố Đà Nẵng mới đang định hình mô hình nông nghiệp tri thức. Đây là nơi tri thức lẫn công nghệ trở thành trung tâm của chuỗi giá trị và là bước chuyển từ nông nghiệp truyền thống là tăng sản lượng sang nông nghiệp tri thức với cốt lõi là tăng giá trị. Trong đó, cây dược liệu, tiêu biểu là sâm Ngọc Linh chính là cây trồng chiến lược, hội tụ giá trị khoa học, kinh tế và văn hóa.

Nhờ tiềm năng sinh thái phong phú, đa dạng sinh học cao và hệ sinh thái nghiên cứu sáng tạo tương đối, Đà Nẵng có cơ sở để phát triển vùng trồng dược liệu công nghệ cao, chế biến sâu và thương mại hóa sản phẩm, hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Các công đoạn cuối cùng đang được khẩn trương thực hiện để "điều khiển" cho hoa cúc nở rộ và có đóa to, đều, đẹp đúng Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Nông nghiệp tri thức ở Đà Nẵng dựa trên 3 trụ cột chính. Trước tiên là việc ứng dụng khoa học công nghệ từ “đầu vào” đến “đầu ra”, từ khâu tạo giống đến chế biến sâu thông qua ứng dụng IoT, AI, blockchain và chế phẩm sinh học để tối ưu năng suất, chất lượng, kiểm định, truy xuất nguồn gốc. Tiếp đó là chế biến và thương mại hóa sản phẩm với việc hình thành các sản phẩm đa dạng, giá trị cao từ nguồn gene, dược liệu bản địa… và xây dựng thương hiệu quốc gia, kết nối thị trường quốc tế.

Cuối cùng là hướng đến phát triển bền vững với việc kết hợp kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn với đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu - phát triển, hướng tới nông nghiệp đa giá trị và hội nhập quốc tế…

“Với hướng như vậy, nông nghiệp Đà Nẵng không chỉ tạo ra sản phẩm, mà còn là không gian kiến tạo tri thức, nơi công nghệ, văn hóa và sinh thái cùng tạo nên giá trị kinh tế mới, khẳng định vị thế trung tâm dược liệu và nông nghiệp đa giá trị, đóng góp tích cực vào tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của thành phố”, bà Vũ Thị Bích Hậu nhấn mạnh.

Theo Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng, đơn vị được thành phố giao nhiệm vụ vừa làm nghiên cứu, vừa là cầu nối giữa khoa học và thực tiễn; cùng với đó, làm nơi thử nghiệm các công nghệ mới, mô hình mới trên thực tế trước khi nhân rộng…

TS Phạm Châu Huỳnh, Giám đốc Trung tâm công nghệ sinh học Đà Nẵng cho rằng: “Công nghệ sinh học không phải ở trong phòng thí nghiệm, mà ra đồng ruộng, vào trang trại, nhà máy và bếp ăn của mỗi gia đình. Chúng tôi sẵn sàng hợp tác với các doanh nghiệp, trang trại, hợp tác xã và bất cứ những người có ý tưởng tốt để tạo ra sản phẩm có giá trị”.

HOÀNG HIỆP