Tin vũ khí hôm nay 14.1: Mỹ lập 'bộ não' phòng không mới tại Trung Đông

Mỹ lập “bộ não” phòng không mới tại Trung Đông

Mỹ cùng các đồng minh tại Trung Đông vừa đưa vào hoạt động một cơ chế chỉ huy và điều phối phòng không mới đặt tại Qatar, trong bối cảnh các mối đe dọa từ tên lửa và máy bay không người lái ngày càng gia tăng trong khu vực.

Theo thông báo ngày 12.1 của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ cùng các nước đối tác tại Trung Đông đã đưa vào hoạt động một trung tâm điều phối phòng không mới tại căn cứ không quân Al Udeid, Qatar.

Trung tâm này đóng vai trò kết nối các lực lượng không quân trong khu vực, giúp việc chia sẻ thông tin diễn ra nhanh hơn và các nước phối hợp chặt chẽ hơn khi đối phó với những mối đe dọa từ trên không.

Lực lượng Mỹ cùng các đối tác trong khu vực đã kích hoạt một trung tâm điều phối phòng không và phòng thủ tên lửa chung mới tại căn cứ Không quân Al Udeid của Qatar, nhằm tăng cường khả năng phối hợp theo thời gian thực và đối phó với các mối đe dọa tên lửa ngày càng gia tăng từ Iran trên khắp Trung Đông - Ảnh: DVIDS

Thay vì lập ra một bộ chỉ huy hoàn toàn mới, Mỹ lựa chọn cách lồng ghép trung tâm điều phối này vào hệ thống chỉ huy hiện có. Nhờ đó, sĩ quan Mỹ và đại diện các nước đối tác có thể cùng làm việc trong một không gian chung, từ xây dựng kế hoạch, theo dõi tình hình theo thời gian thực cho đến thống nhất phương án phản ứng khi xảy ra sự cố.

Theo CENTCOM, cách làm này giúp khắc phục tình trạng mỗi quốc gia vận hành hệ thống phòng thủ riêng rẽ, thiếu sự kết nối trong những tình huống khẩn cấp.

Hiện nay, mạng lưới phòng không tại Trung Đông gồm nhiều lớp khác nhau, từ các hệ thống radar cảnh báo sớm, vũ khí đánh chặn phóng từ mặt đất, cảm biến trên không cho đến máy bay chiến đấu làm nhiệm vụ bảo vệ không phận. Trung tâm điều phối mới có nhiệm vụ kết nối các thành phần này lại với nhau, bảo đảm chúng hoạt động như một hệ thống thống nhất, thay vì phản ứng rời rạc trước các cuộc tấn công phức hợp.

Nhân sự của Không quân Mỹ tại Trung Đông đang làm việc trực tiếp cùng đại diện các quốc gia đối tác trong trung tâm này. Điều đó tạo điều kiện thuận lợi cho huấn luyện chung, diễn tập phối hợp và xử lý các tình huống thực tế. Mô hình mới được xây dựng dựa trên kinh nghiệm hợp tác song phương trước đây giữa Mỹ với Qatar và Bahrain trong năm 2025, nhưng nay đã được mở rộng thành một cơ chế phối hợp đa quốc gia.

Lãnh đạo CENTCOM khẳng định việc thành lập trung tâm điều phối phòng không không chỉ mang tính hình thức, mà là một bước đi chiến lược. Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, cho rằng trung tâm mới sẽ giúp Mỹ và các đồng minh quản lý và điều phối hoạt động phòng không hiệu quả hơn. Trong khi đó, trung tướng Derek France, tư lệnh Không quân Mỹ tại Trung Đông, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc các nước có một không gian làm việc chung để thường xuyên trao đổi, điều chỉnh quy trình và thích ứng với các mối đe dọa mới.

Anh khởi động dự án tên lửa nhằm tăng hỏa lực tầm xa cho Ukraine

Anh vừa khởi động một chương trình vũ khí mới mang tên Project Nightfall, nhằm tăng cường năng lực tấn công tầm xa cho Ukraine trong bối cảnh chiến sự bước sang giai đoạn tiêu hao kéo dài. Dự án này tập trung phát triển một loại tên lửa đạn đạo tấn công mặt đất, có khả năng đánh trúng các mục tiêu giá trị cao sâu trong lãnh thổ do Nga kiểm soát.

Bộ Quốc phòng Anh cho biết Project Nightfall được công bố ngày 12.1 và hiện được xếp vào diện mật. Khác với việc chuyển giao các loại vũ khí có sẵn trong kho, Anh lựa chọn cách tổ chức một cuộc cạnh tranh nhanh giữa nhiều nhóm công nghiệp quốc phòng, yêu cầu họ thiết kế, chế tạo và bàn giao các mẫu tên lửa thử nghiệm trong thời gian rút ngắn.

Cách làm này cho thấy phương Tây đang thay đổi cách hỗ trợ quân sự cho Ukraine, từ viện trợ ngắn hạn sang các chương trình có tính hệ thống và lâu dài hơn.

Một vụ phóng tên lửa đạn đạo chiến thuật ATACMS - Ảnh: Lockheed Martin

Mục tiêu của Project Nightfall là phát triển một loại tên lửa phóng từ mặt đất, có thể cơ động trên xe mang phóng, mang đầu đạn nặng khoảng 200kg và đạt tầm bắn trên 500km. Nếu hoàn thành đúng tiến độ, những quả tên lửa thử nghiệm đầu tiên có thể xuất hiện sau khoảng một năm kể từ khi ký hợp đồng. Với tầm bắn này, Nightfall sẽ giúp Ukraine mở rộng đáng kể khả năng tấn công các trung tâm chỉ huy, kho hậu cần, căn cứ không quân và hạ tầng quân sự nằm sâu phía sau chiến tuyến.

Khác với tên lửa hành trình vốn bay thấp và phụ thuộc nhiều vào máy bay mang phóng, tên lửa đạn đạo như Nightfall có tốc độ rất cao, thời gian bay ngắn và khó bị đánh chặn hơn. Việc đặt hệ thống trên các phương tiện cơ động cũng cho phép lực lượng vận hành nhanh chóng khai hỏa rồi rút khỏi vị trí, giảm nguy cơ bị phản kích - một kinh nghiệm đã được cả hai bên áp dụng rộng rãi trong cuộc xung đột hiện nay.

Trong khi Ukraine đã có những bước tiến nhất định với các chương trình tên lửa nội địa, năng lực sản xuất và số lượng vẫn còn hạn chế. Các loại vũ khí tầm xa do phương Tây cung cấp như ATACMS hay Storm Shadow giúp lấp một phần khoảng trống, nhưng số lượng ít, chi phí cao và chịu nhiều ràng buộc chính trị. Project Nightfall được kỳ vọng sẽ tạo ra một lựa chọn bổ sung, có chi phí hợp lý hơn và phù hợp hơn với nhu cầu tác chiến thực tế của Ukraine.

Về mặt chiến lược, dự án này cho thấy Anh và các đồng minh đang đặt trọng tâm ngày càng lớn vào hỏa lực tầm xa chính xác, coi đây là yếu tố then chốt để duy trì sức ép lên hậu phương đối phương. Nếu thành công, Project Nightfall không chỉ giúp Ukraine nâng cao năng lực răn đe, mà còn đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong cách phương Tây hỗ trợ Kyiv: chủ động xây dựng năng lực mới, thay vì chỉ cung cấp những gì sẵn có.

Tàu chiến mới của Indonesia hoàn tất chuyến chạy thử đầu tiên

Hải quân Indonesia vừa chính thức khởi động giai đoạn thử nghiệm trên biển đối với tàu tuần tra xa bờ KRI Prabu Siliwangi (số hiệu 321) tại vùng biển Ý, đánh dấu bước quan trọng trước khi con tàu được triển khai về nước và đưa vào hoạt động.

Theo thông báo của Hải quân Indonesia ngày 10.1, KRI Prabu Siliwangi đã hoàn thành chuyến chạy thử trên biển đầu tiên vào ngày 8.1, chỉ chưa đầy một tháng sau khi được biên chế chính thức hồi tháng 12 năm ngoái. Đây là lần đầu tiên con tàu ra khơi với đầy đủ thủy thủ đoàn Indonesia, tập trung vào việc vận hành ban đầu các hệ thống và làm quen quy trình trước các đợt thử nghiệm tiếp theo.

Tàu khu trục đa năng (MPCS) KRI Prabu Siliwangi-321. Đây là một trong hai tàu chiến hiện đại và lớn nhất của Hải quân Indonesia - Ảnh: Fincantieri

Chuyến thử nghiệm được tiến hành tại vùng biển Ý, sau khi tàu rời khu vực nhà máy đóng tàu và di chuyển tới các khu vực huấn luyện do Hải quân Italy sử dụng. Trước khi chuyển giao cho Indonesia, con tàu từng phục vụ trong Hải quân Ý với tên gọi khác. Việc chạy thử lần này được xem là bước thực hành cần thiết nhằm giúp thủy thủ đoàn mới hòa nhập, kiểm tra các hệ thống cơ bản và chuẩn hóa quy trình vận hành trước hành trình dài về Đông Nam Á.

Toàn bộ hoạt động trên biển diễn ra dưới sự chỉ huy của đại tá Hải quân Kurniawan Koes Atmadja, thuyền trưởng đầu tiên của KRI Prabu Siliwangi. Trước khi rời cảng, ông đã chủ trì buổi phổ biến chi tiết cho toàn bộ thủy thủ đoàn, tập trung vào an toàn hàng hải, phân công ca trực và trình tự các nội dung thử nghiệm. Hải quân Indonesia cho biết công tác chuẩn bị này nhằm bảo đảm chuyến ra khơi đầu tiên với ê-kíp mới được tiến hành theo quy trình chặt chẽ và kiểm soát tốt rủi ro.

Trong quá trình chạy thử, các nội dung chính bao gồm kiểm tra hệ thống động lực, lái và điều động tàu. Con tàu được vận hành ở nhiều mức tốc độ khác nhau để đánh giá khả năng phản hồi, độ ổn định và sự phối hợp giữa buồng lái và bộ phận máy. Các hệ thống dẫn đường và thông tin liên lạc nội bộ cũng được thử nghiệm trong điều kiện thực tế trên biển, nhằm xác nhận khả năng phối hợp giữa các bộ phận khi tàu hoạt động.

Hải quân Indonesia nhấn mạnh đây mới chỉ là giai đoạn làm quen và học tập ban đầu của thủy thủ đoàn, chưa phải đợt đánh giá năng lực toàn diện. Kết thúc chuyến thử, thuyền trưởng đã tiến hành rút kinh nghiệm sơ bộ, đánh giá kết quả ban đầu là tích cực, song vẫn cần thêm nhiều đợt thử nghiệm để nâng cao mức độ thuần thục trước khi tàu sẵn sàng làm nhiệm vụ thường xuyên.

Hoàng Vũ