Văn bản đầu tiên và quan trọng nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là “Tuyên ngôn độc lập” do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tại Quảng trường Ba Đình ngày 2-9-1945. Tiêu ngữ "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" cũng do Cụ Hồ đề xuất, bắt đầu bằng từ “Độc lập”. Trước đó, trong những ngày sục sôi khí thế cách mạng mùa hè năm 1945, lãnh tụ Hồ Chí Minh căn dặn đồng chí Võ Nguyên Giáp: "Dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải giành cho được độc lập". Năm 1966, trong “Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước”, Chủ tịch Hồ Chí Minh một lần nữa khẳng định: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do!”.