Thi thể người phụ nữ đầu tiên trên đỉnh Everest

Nhà leo núi Hannelore Schmatz trước thời điểm đến South Col. Ảnh: AIT.

Kể từ năm 1953, nhà leo núi Edmund Hillary (New Zealand) và Tenzing Norgay (Ấn Độ), hai người đầu tiên đặt chân lên đỉnh Everest, đã chứng minh việc chinh phục đỉnh núi là khả thi. Đến hiện tại, có khoảng 7.600 người từng leo lên đỉnh Everest, theo tờ The Times (Anh).

Tuy nhiên, chạm đỉnh Everest không dễ, những tình huống chết người chỉ trong gang tấc, ngay cả với nhà leo núi dày dạn kinh nghiệm. Trong những người nằm lại Everest, có nhà leo núi người Đức Hannelore Schmatz (sinh năm 1940).

Dù không phải người mới ở bộ môn leo núi, hành trình chinh phục Everest của bà đã gặp nhiều thử thách khắc nghiệt như nhiệt độ buốt giá và không khí loãng, cuối cùng khiến bà tử vong vào ngày 2/10/1979. Sau 47 năm, thi thể đông cứng của Hannelore vẫn chưa rời khỏi ngọn núi cao nhất thế giới.

Chạm đỉnh Everest

Hơn 60 năm trước, Hannelore Schmatz kết hôn cùng Gerhard Schmatz. Sau đó, hai vợ chồng cùng chinh phục nhiều đỉnh núi khó như Manaslu (Nepal), Tirich Mir (Pakistan) và Lhotse (biên giới Tây Tạng - Nepal).

Năm 1973, Gerhard xin giấy phép chinh phục Everest và được cấp vào mùa thu năm 1979, cùng đoàn 6 nhà leo núi khác.

Hình ảnh nhà leo núi người Đức được chồng chụp vào năm 1979. Ảnh: Gerhard Schmatz.

Cuối tháng 7, hai vợ chồng cùng đoàn tiến về Base Camp (trại nền ở từng độ cao, thường là nơi các nhà leo núi nghỉ chân). Ngày 4/9, đoàn đến Base Camp, lần lượt vượt thác băng Khumbu, trại 2 ở độ cao khoảng 6.280 m và mặt núi Lhotse dốc đứng để tiếp cận trại 3.

Mục tiêu tiếp theo là South Col nằm ở độ cao khoảng 7.925 m. Đây là cửa ngõ dẫn vào "vùng tử thần" (Death Zone) của Everest.

Ngày 24/9, đoàn đặt chân đến South Col. Sau vài ngày trì hoãn vì thời tiết xấu, họ tiếp tục hành trình lên đỉnh núi. Ông Gerhard dẫn đầu đoàn, trong khi bà Hannelore ở nhóm phía sau. Cách sắp xếp này giúp bà có thể quay lại bất cứ lúc nào nếu cảm thấy sức khỏe không tốt.

Ngày 1/10, ông Gerhard đã lên đến đỉnh và trở về South Col. Ngày hôm sau, bà cùng những thành viên còn lại bắt đầu hành trình, nhưng lúc này thời tiết bắt đầu chuyển biến bất lợi.

Khoảng 18h, bà Hannelore đặt chân đến đỉnh Everest, trở thành người phụ nữ thứ 4 chinh phục thành công nóc nhà thế giới.

Vị trí bà Hannelore tử vong ở phía trên trại 4 (South Col) khoảng 100 m. Ảnh: dpa-Infografik/Stuttgarter Nachrichten.

Tuy nhiên, bi kịch đã xảy ra trên đường xuống lại South Col. Trời dần chuyển sang chiều tối, nhiệt độ giảm và thiếu oxy, bà và người cùng nhóm Ray Genet đều kiệt sức, nhưng không thể dừng nghỉ do các Sherpa (người mang đồ cho các nhà leo núi) khuyên họ nhanh chóng rời khỏi "vùng tử thần".

Genet quyết định ở lại và tử vong sau vài giờ do hạ thân nhiệt. Thi thể người đàn ông này sớm bị tuyết phủ kín và biến mất khỏi tầm nhìn.

Các sherpa đành bỏ lại Genet và đưa bà Hannelore xuống núi, nhưng không còn kịp. Ở độ cao khoảng 8.290 m, cơ thể bà không thể tiếp tục chịu đựng, tốc độ di chuyển chậm lại, cuối cùng bà đã gục xuống. Trước sinh nhật 40 tuổi một tháng, bà trở thành người phụ nữ đầu tiên tử nạn trên Everest.

"Người canh gác" 47 năm

Tờ Tages-Anzeiger, nhật báo quốc gia tiếng Đức của Thụy Sĩ, cho biết thi thể bà Hannelore nằm lại ở sườn phía Nam của Everest, ngay trên tuyến đường mà những người chinh phục đỉnh núi này đi qua. Nhiệt độ lạnh giá khiến thi thể dần đông cứng trong tư thế ngồi, tựa vào balo với đôi mắt mở.

"Tôi trở về quê nhà một mình, không còn người vợ thân yêu ở bên cạnh", ông Gerhard, chồng bà, chia sẻ.

Thi thể bà Hannelore ngã xuống khi tuyết tan. Ảnh: AIT.

Trong 2 thập kỷ, từ năm 1980 đến năm 2000, những nhà leo núi đến South Col thường xuyên đi ngang thi thể này. Đôi mắt mở, mái tóc bay trong gió của bà như một lời nhắc nhở về sự khắc nghiệt của Everest, nơi con người có thể đứng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết.

Suốt 47 năm qua, việc đưa thi thể bà Hannelore xuống núi bất khả thi. Ở độ cao trên 8.000 m, nhiệt độ có thể xuống -40 độ C, trong khi áp suất không khí rất thấp khiến cơ thể khó hấp thụ đủ oxy. Khi xuống núi phải thực hiện nhanh, mỗi phút đều quan trọng khiến hoạt động cứu hộ trở nên đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi một đội chuyên trách.

Năm 1984, đoàn leo núi thuộc Cảnh sát Nepal đã tìm cách đưa thi thể bà xuống, nhưng 2 người trong đoàn đã thiệt mạng.

Đến cuối những năm 2000, thi thể bà Hannelore không còn ở vị trí cũ. Giới chức Nepal cho rằng thi thể có thể bị gió mạnh cuốn xuống mặt Kangshung - một trong 3 sườn chính của Everest. Kể từ đó, bà vĩnh viễn nằm lại đỉnh núi từng khao khát chinh phục, giữa băng tuyết và điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.

Câu chuyện về người phụ nữ này cũng gợi nhắc về những mất mát phía sau hành trình chinh phục nóc nhà thế giới. Theo dữ liệu từ Himalayan Database, trang web chuyên ghi nhận các chuyến leo núi tại vùng Himalaya thuộc Nepal, đến đầu mùa leo năm nay, ít nhất 344 người đã thiệt mạng tại Everest.

Đoàn leo núi đang đi bộ tại thác băng Khumbu (Nepal) ngày 22/4. Ảnh: Reuters.