Theo dõi để cập nhật kịp thời

Dĩ nhiên điều này không có nghĩa biến đổi khí hậu do con người gây ra là không có thật; biến đổi khí hậu vẫn có những tác động lớn lên đời sống con người và các nước vẫn phải thực thi các biện pháp giảm phát thải để bảo vệ môi trường sống.

Nhưng đã có bao nhiêu nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị, đề xuất chính sách dựa vào một kịch bản không thực tế? Bao nhiêu phát biểu mang tính cảnh báo kiểu “ngày tận thế”, gây ra những cảm nhận không đúng ở người dân? Chính các tác giả của các kịch bản cũng thừa nhận mối nguy biến đổi khí hậu bị truyền thông sai lạc, bị thổi phồng quá đáng nên nay họ phải quyết định sửa lại cho chính xác.

Vì sao chúng ta cần cập nhật những diễn biến này? Trước hết là để đừng đưa ra các chính sách cực đoan không có lợi cho nền kinh tế hay cho người dân. Các nước châu Âu từng cực đoan buộc nông dân giảm chăn nuôi vì cho rằng phân bò gây ra khí thải có hại! Từng có những chuyên gia nước ngoài khuyến cáo nước ta nên giảm diện tích trồng lúa để tránh tác động xấu lên biến đổi khí hậu!

Theo dõi các diễn biến trên thế giới giúp chúng ta cập nhật chính sách để đạt được hiệu quả tối ưu trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Lấy ví dụ chuyện biến tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; hiện nay với công nghệ AI, người không biết tiếng Anh vẫn có thể đàm thoại thông suốt với một người Anh nhờ các thiết bị dịch trực tiếp. Việc đọc báo, tài liệu bằng tiếng Anh với người chỉ vừa mới học tiếng Anh một thời gian ngắn chưa bao giờ dễ dàng như bây giờ.

Chúng ta muốn biến tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học nhằm tạo ra một môi trường sử dụng tiếng Anh bên ngoài lớp học, giúp học sinh “đắm mình” trong một môi trường ngôn ngữ từ đó dễ hấp thu các kỹ năng hơn. Nhưng liệu nỗ lực ấy có cần thiết trong môi trường tiếng Anh do AI và thiết bị dựng nên lại dễ thiết lập và ít tốn kém như bây giờ? Học sinh nếu muốn đều có thể “đắm mình” trong một môi trường sử dụng tiếng Anh cho riêng mình chứ không cần chờ đến khi tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Có những xu hướng vẫn chưa định hình, càng cần theo dõi các diễn biến mới nhất như AI tốt hay xấu cho xã hội loài người; các trung tâm dữ liệu là cần thiết cho nền kinh tế hay chúng ngốn nhiều nguồn điện và nước lẽ ra phải dành cho con người; vệ tinh quỹ đạo thấp giúp phủ Internet toàn cầu hay chúng sẽ tạo ra một lưới rác vũ trụ khổng lồ giam cầm loài người... Ngay cả những vấn đề cụ thể dường như đã ngã ngũ nhưng thật ra vẫn đang còn có thể thay đổi như chính sách thuế tối thiểu toàn cầu.

Chúng ta đang sống trong một thời đại có nhiều biến động xảy ra rất nhanh nên luôn cần một cái đầu tỉnh táo để không quá hăm hở trước cái mới. Chẳng hạn đi liền với quá trình số hóa là sự gia tăng các hình thức lừa đảo qua mạng; AI thông minh kéo theo hình giả, video giả để sản xuất tin giả; robot hóa sản xuất làm nhiều công nhân thất nghiệp. Một cách tiếp cận khôn khéo là luôn theo dõi các biến chuyển để kịp thời ra quyết định đúng đắn.