Theo dấu chân Đội K72 nơi chiến trường xưa

Giữa trưa nắng gắt những ngày cuối năm 2025, tại xã Cronhung Senchay, huyện Snuol (tỉnh Kratie, Vương quốc Campuchia), khi những nhát cuốc cuối cùng chạm vào lớp đất nâu sẫm, cán bộ, chiến sĩ Đội K72 lặng đi trong khoảnh khắc thiêng liêng. Ở độ sâu gần 1m, hài cốt hai liệt sĩ Quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trong các thời kỳ chiến tranh dần hiện ra. Sau bao năm nằm lại nơi đất bạn, các anh đã được tìm thấy, trở về trong vòng tay của cán bộ, chiến sĩ. Trung tá Vũ Văn Thọ, Đội trưởng Đội K72 lặng lẽ chỉnh lại khăn phủ hài cốt. Giọng anh trầm xuống: “Cha ông mình đây rồi!”. Không cần thêm lời, mọi người đều hiểu, bao mệt nhọc của những ngày đêm bám rừng, vượt nắng dường như tan biến.

Cán bộ, chiến sĩ Đội K72 triển khai nhiệm vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Vương quốc Campuchia.

Đó chỉ là một trong nhiều lần Đội K72 tìm được HCLS. Trong đợt 1, giai đoạn XXV (mùa khô 2025-2026), thực hiện đợt thi đua “Hành quân đưa anh về đất mẹ”; phong trào do cấp ủy, chỉ huy đơn vị phát động từ tháng 10-2025, như một lời hứa danh dự của cán bộ, chiến sĩ: Quyết tâm không để liệt sĩ nào bị lãng quên.

Tại Campuchia, địa bàn tìm kiếm của Đội K72 trải rộng trên các tỉnh Kampong Thom và Kratie. Trung tá Vũ Văn Thọ cho biết, địa hình nhiều nơi đã thay đổi, nhân chứng trực tiếp ngày càng ít; nhiều vị trí từng có mộ liệt sĩ, người dân đã khai phá, xây dựng nhà cửa hoặc trồng cây lâu năm. Nhiệm vụ lại diễn ra đúng cao điểm thu hoạch hoa màu, thời tiết nắng nóng gay gắt, nhiều khu vực không có đường cơ động, thiếu nguồn nước. Những yếu tố này đã tạo ra nhiều khó khăn, thách thức trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS.

Bên cạnh 40 thông tin thu thập được trước đó, trong quá trình làm công tác dân vận, Đội K72 tiếp tục bổ sung thêm 9 thông tin giá trị; trong đó, tỉnh Kratie có 7 thông tin, ước khoảng 70 mộ liệt sĩ, tỉnh Kampong Thom có 2 thông tin, dự kiến 20 mộ liệt sĩ. Cán bộ, chiến sĩ đã tiến hành khảo sát 80 lượt tại phum, 40 lượt ở xã, phường thuộc hai tỉnh Kampong Thom và Kratie. Trung tá Vũ Văn Thọ nhấn mạnh: “Dù nhiệm vụ vất vả, nhưng mỗi tọa độ, mỗi gốc cây, bờ suối, góc bìa rừng đều được chúng tôi đối chiếu cẩn trọng giữa thực địa với bản đồ tác chiến, các bản đồ mới, tài liệu lịch sử và lời kể của nhân chứng, nhân dân. Có những thông tin chỉ là ký ức mờ nhạt của người dân địa phương, nhưng với chúng tôi, đó vẫn là "manh mối vàng" để thực hiện nhiệm vụ”.

Ngày 30-11-2025, tại phum Cơ Rư Xây Che, xã Ta Panh (huyện Kampong Svay, tỉnh Kampong Thom), từ nguồn tin của vị sư trụ trì chùa và người dân địa phương, cán bộ, chiến sĩ tiếp tục tổ chức thu thập thêm thông tin, khoanh vùng nghi vấn trong khuôn viên chùa Cơ Rư Xây Che. Khi khảo sát, đào đến lớp đất thứ ba, dấu hiệu mộ liệt sĩ hiện rõ, Đội đã cất bốc được hài cốt của 4 liệt sĩ. Trung sĩ Võ Thanh Cường, chiến sĩ Đội K72 xúc động chia sẻ: “Các bác hy sinh khi làm nhiệm vụ quốc tế trên đất bạn Campuchia, tuổi đời có lẽ chỉ mười tám, đôi mươi như chúng tôi hôm nay. Phải đến bây giờ, chúng tôi mới tìm thấy và đưa các bác về với đất mẹ thân yêu”.

Cán bộ, chiến sĩ Đội K72 tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Vương quốc Campuchia.

Thực hiện đợt thi đua cao điểm, Đội K72 đã khảo sát, đào tìm tại 40 khu vực, với tổng diện tích hơn 18.000m², gần 1.500 hố đào, hơn 12km đường hào, khối lượng đất đá hơn 29.000m³ tại địa bàn hai tỉnh của Campuchia, qua đó quy tập được 30 HCLS. Trở về Đồng Nai, những ngày cuối tuần với nhiều người là nghỉ ngơi, nhưng với cán bộ, chiến sĩ Đội K72, đó vẫn là “thời gian làm việc vàng” để kịp tiến độ. Tại ấp Măng Cải, xã Lộc Tấn (Đồng Nai), từ sáng sớm, Đội đã cơ động đến khu vực nghi có mộ liệt sĩ. Dưới cái nắng gay gắt miền Đông Nam Bộ mùa khô, đất khô cứng, nhưng từng nhát cuốc của cán bộ, chiến sĩ vẫn đều tay. Khi kim đồng hồ chỉ 13 giờ 12 phút, bữa trưa chỉ là cơm khô và nước suối nhưng không ai rời vị trí.

Kiên trì nhiều ngày tìm kiếm, Đội K72 đã quy tập được một mộ tập thể với hai HCLS cùng nhiều di vật. Trong đó, chiếc bình tông đựng nước bằng kim loại khắc hình ngôi sao 5 cánh khiến cả Đội trăn trở, cảm động. Thượng tá Dương Đức Doanh, Chính trị viên Đội K72 chia sẻ: "Mỗi di vật đều là một "lá thư" của quá khứ. Giải mã được là trả lại tên cho liệt sĩ, là đáp lại mong mỏi của thân nhân gia đình liệt sĩ. Bởi vậy, thời gian qua, chúng tôi đã gửi lời kêu gọi bằng nhiều hình thức qua mạng xã hội, báo chí và văn bản tới các cơ quan, hội cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ: Nếu ai biết thông tin liên quan thông tin liệt sĩ, xin cung cấp ngay cho chúng tôi. Nhờ vậy, mở rộng thu thập thông tin và tìm kiếm tại xã Lộc Tấn, Đội K72 tiếp tục cất bốc thêm được 9 HCLS”.

"Nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS luôn đầy khó khăn, thử thách và đòi hỏi sự kiên trì, quyết tâm cao. Có những ngày đào hàng chục hố đất nhưng không thu được kết quả; nhiều lần thông tin từ nhân chứng sai lệch, phải làm đi làm lại nhiều lần. Nhưng chưa khi nào ý chí của chúng tôi chùng xuống. Với chúng tôi, mỗi tấc đất lật lên không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm đạo lý và lời tri ân sâu nặng", Thượng tá Dương Đức Doanh tâm sự.

Trong đợt thi đua cao điểm “Hành quân đưa anh về đất mẹ”, cán bộ, chiến sĩ Đội K72 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Từ tháng 10-2025 đến nay, Đội đã tìm kiếm, quy tập được 51 HCLS, trong đó 30 hài cốt tại Vương quốc Campuchia và 21 hài cốt tại tỉnh Đồng Nai.