'Thắt lưng buộc bụng' vươn khơi

Ngư dân tất bật chuẩn bị những chuyến biển

Trông chờ những mẻ cá trúng bù tiền dầu

Tôi đến Cảng cá Phan Thiết (phường Phan Thiết) vào một buổi chiều nắng đổ vàng rực. Sau những ngày biển động, gió bấc thổi mạnh buộc tàu thuyền phải nằm bờ, nay biển êm trở lại, cảng cá nhộn nhịp hẳn lên. Tiếng máy nổ xình xịch, tiếng gọi nhau í ới tạo nên một khung cảnh tấp nập trước giờ vươn khơi. Thế nhưng, phía sau cái vẻ hối hả ấy, ngư dân không giấu những tiếng thở dài thườn thượt khi hỏi về giá dầu tăng ở ngưỡng cao.

Vừa cập bờ sau chuyến biển ngắn, ông Hoàng Ngọc Sanh (phường Phan Thiết) cùng các bạn thuyền đang cặm cụi vá lại những mắt lưới rách. Những ngón tay thô ráp đưa thoi thoăn thoắt, ông Sanh bảo, biển vừa ngớt gió là anh em tranh thủ đi ngay, từ 10 giờ đêm đến 5 giờ chiều hôm sau đã vào lại. May mắn là biển êm, tàu gặp đúng luồng cá bạc má, cá bã trầu - loại cá “tiền tươi thóc thật” vì bán được giá nên anh em phấn khởi lắm. Thế nhưng, chút tiền lời từ mẻ cá trúng ấy lại chẳng trọn vẹn khi hóa đơn tiền dầu vừa vọt lên.

Tàu ông Sanh có 10 thuyền viên, nếu trước đây, mỗi chuyến đánh bắt anh em chia nhau được 600.000 đồng, thì nay khi giá dầu tăng, số tiền chia bạn thuyền phải giảm xuống chỉ còn 350.000 đồng. Với một chuyến biển 4 - 5 ngày, chi phí nhiên liệu đội thêm cả chục triệu đồng. Giá hải sản hiện vẫn ổn định chưa tăng, mặc dù chi phí mỗi chuyến biển tăng lên thấy rõ. “Chỉ mong thuyền trúng luồng cá để bù đắp vào khoản tiền dầu, giúp anh em bạn thuyền có thu nhập mà bám biển qua giai đoạn này”, ông Sanh tâm sự.

Cách đó không xa, ngư dân Nguyễn Văn Đức, chủ tàu lưới câu mực, cũng đang đốc thúc tiếp nước đá cho chuyến biển mới. Với ông, bây giờ, mỗi lần nổ máy chẳng khác nào một cuộc “đánh cược”. Một chuyến đi 3 ngày trước đây tốn chừng 15 triệu đồng, giờ vọt lên 20 triệu đồng. Khi giá dầu đã vượt ngưỡng 30.000 đồng/lít, nỗi lo “chắc chắn lỗ” luôn thường trực nếu biển không thương, hải sản không nhiều.

Bạn thuyền vá lưới trên tàu ngư dân Huỳnh Ngọc Sanh

Ông Đức nói: “Giá dầu tăng cao, anh em đi biển giờ phải tính từng hải lý một. Nhiều khi biết đi sẽ lỗ hoặc chẳng mang được đồng nào về cho gia đình nhưng vẫn phải đi, nằm bờ thì máy móc hư hỏng, nghề nghiệp mai một. Đi để giữ chân bạn thuyền, chứ mình nghỉ thì họ đi tàu khác mất. Thứ nữa là phải chấp nhận chuyện bù trừ để giữ lấy cái nghề, cái ngư trường của mình bao đời nay”.

Tính toán chi phí, cân đối chuyến biển

Ngư dân bám biển đang đối mặt với bài toán nan giải khi chi phí dầu chiếm đến 50% tổng chi phí của mỗi chuyến vươn khơi. Với mức giá dầu vẫn tăng cao, những chuyến vươn khơi sắp tới sẽ gặp không ít thách thức. Trong bối cảnh này, các chủ tàu đang phải nỗ lực tự tính toán, cân đối chi phí (nhiên liệu, nhu yếu phẩm) để bảo đảm có lãi khi cập bến.

Để thích ứng và giảm bớt gánh nặng, theo chia sẻ của nhiều ngư dân, họ đang tự xoay xở bằng cách thay đổi “chiến thuật”. Thay vì đi ngắn ngày như trước, nhiều tàu chọn bám biển xuyên suốt cả tháng để giảm số lần chạy ra chạy vào, tiết kiệm tối đa nhiên liệu. Dẫu vậy, theo các ngư dân thừa nhận, đây chỉ là giải pháp cầm cự. Có khi phải ráng ra khơi với tâm thế “chạy gần như xác định lỗ” chỉ để duy trì hoạt động và giữ lao động. Bên cạnh đó, giải pháp cân nhắc từ số lượng thuyền viên, phương thức đánh bắt đến lộ trình di chuyển đều được cân nhắc cẩn thận nhằm tiết kiệm nhiên liệu. Việc lựa chọn ngư trường, thời gian khai thác hay quãng đường di chuyển cũng được tính toán sao cho hợp lý nhất.

Ông Nguyễn Văn Thu, Trưởng Ban Điều hành Cảng cá Phan Thiết (phường Phan Thiết) cho biết: “Áp lực từ giá xăng, dầu và gió bấc không thể đi đánh bắt nên những ngày qua, nhiều tàu, thuyền phải nằm bờ. Tuy nhiên, khi biển êm trở lại, bà con ngư dân đã cho tàu, thuyền ra khơi trở lại. Trung bình mỗi ngày, có khoảng 50 lượt tàu ra vào cập cảng, nhịp độ sản xuất đã ổn định, bình thường. Giá một số mặt hàng có giá trị cao như cá lưới, mực có nhích nhẹ”.

Ngư dân Nguyễn Văn Đức với nỗi lo chi phí chuyến biển tăng do giá dầu tăng cao

Rời Cảng cá Phan Thiết khi những con tàu bắt đầu rẽ sóng, tiếng máy nổ giòn giã át cả tiếng sóng vỗ. Giữa muôn vàn khó khăn của cơn “bão giá” dầu, những con tàu vẫn kiên cường cưỡi sóng ra xa chở theo niềm tin của ngư dân về những chuyến biển lặng, lưới đầy.

Theo Ban Quản lý Cảng cá Phan Thiết, qua khảo sát thực tế, 8 cửa hàng kinh doanh xăng, dầu tại khu vực cảng vẫn đang duy trì cung ứng ổn định cho ngư dân. Ban quản lý đang phối hợp giám sát chặt chẽ các cửa hàng xăng, dầu để bảo đảm nguồn cung cho ngư dân. Đồng thời, kiên quyết không để xảy ra tình trạng găm hàng hay bán nhỏ giọt giữa lúc khó khăn này.

Ghi chép: Thanh Duyên .