Tết đến, nỗi lo cháy nổ từ việc đốt vàng mã

Trên mâm cỗ cúng, vàng mã là một phong tục đã tồn tại trong văn hóa tín ngưỡng. Ảnh: K.T

Nguy cơ hỏa hoạn

Dạo quanh một số tuyến phố, khu dân cư, chung cư cao tầng vào những ngày cận Tết, không khó bắt gặp cảnh người dân đốt vàng mã ngay trước nhà, trong sân hẹp, thậm chí ở lối đi chung.

Giấy, vải, nhựa - những vật liệu dễ bắt lửa - khi gặp gió lớn rất dễ bén sang cây cối khô, hàng rào gỗ, rèm cửa, xe cộ hoặc khu vực chứa bình gas, thiết bị điện.

Chị Nguyễn Thị Hoa (trú tại quận Thanh Khê, Đà Nẵng) vẫn chưa hết lo lắng khi nhớ lại sự cố xảy ra trong gia đình mình: “Nhà tôi đốt vàng mã trong sân dịp giỗ, không ngờ gió lớn làm tàn lửa bay sang hàng rào gỗ và bụi cây khô. May phát hiện kịp thời nên chỉ cháy nhỏ, nhưng cả nhà ai cũng hoảng. Từ đó tôi mới thấy đốt vàng mã bất cẩn nguy hiểm thật".

Không chỉ ở nhà dân, tại các khu chung cư, việc đốt vàng mã sai nơi quy định còn gây hậu quả nghiêm trọng hơn.

Chia sẻ với phóng viên, bà Trần Thị M., cư dân một chung cư cao tầng trên địa bàn thành phố, cho biết vụ việc đốt vàng mã tại hành lang chung gần đây đã khiến nhiều hộ dân vô cùng lo lắng và bức xúc.

“Chỉ vì một người tự ý đốt vàng mã ngoài hành lang mà cả tòa nhà náo loạn. Khói tràn vào các căn hộ qua hệ thống thông gió, chuông báo cháy vang lên inh ỏi, nhiều hộ phải chạy xuống đường.” bà M. kể.

Theo bà M., việc giữ gìn phong tục là điều đáng trân trọng nhưng trong không gian chung cư khép kín, mọi hành vi sử dụng lửa đều tiềm ẩn rủi ro lớn.

“Chung cư là nơi đông người, chỉ cần xảy ra cháy là hậu quả không lường hết được. Người dân rất mong mọi người có ý thức hơn, tuân thủ quy định, đừng để sự thiếu cẩn trọng của một cá nhân làm ảnh hưởng đến sự an toàn của cả cộng đồng”, bà M. nhấn mạnh.

Cẩn trọng khi đốt vàng mã

Trao đổi về vấn đề này, luật sư Phan Thụy Khanh, Đoàn Luật sư Đà Nẵng cho biết: đốt vàng mã là tập tục phổ biến, pháp luật không cấm nhưng yêu cầu người dân phải thực hiện đúng nơi, đúng cách, bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy, trật tự công cộng và môi trường.

“Vàng mã rất dễ bắt lửa, thường được đốt bằng nguồn lửa mở. Nếu đốt gần vật dễ cháy, ở nơi gió lùa, không gian kín hoặc khu vực cấm như chung cư, hành lang, lối thoát hiểm thì nguy cơ cháy nổ là rất cao. Chỉ một tàn lửa nhỏ cũng có thể gây hỏa hoạn lớn", luật sư Khanh phân tích.

Theo quy định hiện hành, hành vi đốt vàng mã không đúng nơi quy định, sử dụng nguồn lửa không bảo đảm an toàn có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt từ vài trăm nghìn đồng đến hàng chục triệu đồng.

Trường hợp gây cháy nổ, thiệt hại về tài sản, sức khỏe, thậm chí tính mạng người khác, người vi phạm còn phải bồi thường và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy.

Đáng lưu ý, tại các khu chung cư - nơi thuộc diện quản lý nghiêm ngặt về phòng cháy chữa cháy - việc đốt vàng mã ở hành lang, khu sinh hoạt chung là hành vi bị nghiêm cấm.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ cháy xuất phát từ những sơ suất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Đốt vàng mã dịp Tết, nếu thiếu hiểu biết hoặc chủ quan, “lòng thành” rất dễ trở thành mối nguy cho chính gia đình và cộng đồng xung quanh.

Người dân nên đốt vàng mã ở khu vực thoáng, cách xa vật dễ cháy; sử dụng dụng cụ đốt an toàn; tránh đốt khi trời gió lớn; không đốt trong không gian kín, khu vực cấm và luôn có người trông coi. Quan trọng hơn, tâm linh nằm ở sự thành kính, không ở số lượng vàng mã được đốt.

Tết là dịp sum vầy, là mong ước bình an cho năm mới. Giữ gìn phong tục truyền thống một cách văn minh, an toàn cũng chính là cách để mỗi nén nhang thắp lên thực sự mang lại sự an yên - cho người đã khuất và cho cả những người đang sống.

Theo luật sư Phan Thụy Khanh, pháp luật hiện hành đã có quy định rất rõ và mức xử phạt khá nghiêm khắc đối với hành vi sử dụng nguồn lửa tại những khu vực có quy định cấm, trong đó bao gồm việc đốt vàng mã sai quy định.

Cụ thể, căn cứ Điều 11 Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, hành vi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt ở những khu vực có quy định cấm như nhà chung cư, hành lang, lối thoát hiểm, khu vực công cộng, nơi tập trung đông người… sẽ bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng

Luật sư nhấn mạnh, mức phạt này không chỉ nhằm răn đe mà còn để nâng cao ý thức của người dân trong việc tuân thủ các quy định về phòng cháy, chữa cháy.

“Trong bối cảnh đô thị đông dân cư, chỉ một hành vi sử dụng lửa bất cẩn ở khu vực cấm cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của nhiều người. Do đó, người dân cần tuyệt đối tránh đốt vàng mã ở chung cư, hành lang, khu sinh hoạt chung và các không gian kín", luật sư Phan Thụy Khanh lưu ý.

KHUÊ TRUNG - THU HÀ