Tập trung xử lý văn bản quy phạm pháp luật sau rà soát

Đánh giá rõ nguyên nhân chủ quan

Thảo luận về kết quả rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo quy định tại Nghị quyết số 101/2023/QH15 về Kỳ họp thứ Năm, Quốc hội Khóa XV, ĐBQH Nguyễn Thị Hồng Hạnh (TP. Hồ Chí Minh) nêu vấn đề, theo báo cáo kết quả rà soát, chỉ có 6,5% văn bản quy phạm pháp luật có mâu thuẫn, chồng chéo, phần lớn là những văn bản có bất cập, vướng mắc tập trung ở văn bản dưới luật. Tuy nhiên, cần phân tích cụ thể hơn các nguyên nhân chủ quan của tình trạng này là do các cơ quan chủ trì soạn thảo chưa thực hiện nghiêm quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật, hay việc lấy ý kiến chưa đầy đủ, hay việc đánh giá tác động chưa sâu, còn mang tính hình thức, hay là việc tiếp thu, giải trình của cơ quan soạn thảo có lúc còn mang tính chủ quan?… Đại biểu đề nghị, cần đánh giá rõ nguyên nhân chủ quan để có giải pháp khắc phục trong thời gian tới.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Hồng Hạnh (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu tại hội trường. Ảnh: Hồ Long

Nhấn mạnh yêu cầu cần tiếp tục rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh nêu ví dụ bất cập khá phổ biến liên quan đến các quy định pháp luật về thẩm quyền chung của UBND và thẩm quyền riêng của Chủ tịch UBND. Cụ thể, hiện nay các văn bản quy định thẩm quyền riêng của Chủ tịch UBND chiếm chưa đến 50% số văn bản quy định thẩm quyền riêng của UBND, nhất là các văn bản quy định thẩm quyền các vụ việc cụ thể, nên khi triển khai thực hiện, UBND phải lấy ý kiến đầy đủ của các thành viên Ủy ban thông qua tổ chức họp hoặc phiếu lấy ý kiến.

Đại biểu đề nghị, các cơ quan chủ trì soạn thảo các văn bản quy phạm pháp luật ở Trung ương, khi quy định thẩm quyền ở địa phương thì cần quan tâm đến bất cập này. Văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành chỉ nên quy định thẩm quyền chung của UBND cấp tỉnh đối với những nhiệm vụ của UBND được quy định tại Điều 21 và Điều 42 Luật Tổ chức chính quyền địa phương; còn lại, nhất là những thẩm quyền quyết định những vụ việc cụ thể thì nên giao cho Chủ tịch UBND tỉnh. Việc này không chỉ giúp nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu mà còn khắc phục được bất cập hiện nay và đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ.

Về xử lý kết quả sau rà soát, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh đồng tình với kiến nghị của Ủy ban Pháp luật là cần tập trung xử lý văn bản quy phạm pháp luật sau rà soát với lộ trình và trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành và nhất là quan tâm tới việc giám sát xử lý kết quả sau rà soát.

Quang cảnh phiên thảo luận tại hội trường

Làm tốt hơn công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật

ĐBQH Đỗ Đức Hiển (TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, việc Quốc hội yêu cầu rà soát hệ thống pháp luật nhằm kịp thời để có những đề xuất sửa đổi là một trong những giải pháp nhằm làm tốt hơn công tác xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.

ĐBQH Đỗ Đức Hiển (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu tại hội trường

Đại biểu Đỗ Đức Hiển nhấn mạnh, với khối lượng rà soát lớn, hơn 500 văn bản gồm cả văn bản luật và dưới luật và qua rà soát chưa phát hiện nội dung trái chủ trương của Đảng, quy định của Hiến pháp và các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia. Điều này được thể hiện rất rõ trong báo cáo của Chính phủ cũng như ý kiến độc lập của các cơ quan của Quốc hội. Những nội dung được phát hiện là mâu thuẫn, chồng chéo tuy là có những không nhiều, chủ yếu do bất cập, lạc hậu với thực tiễn.

Theo đại biểu, điểm đáng mừng là, trong từng nội dung được phát hiện có mâu thuẫn, chồng chéo thì chúng ta đều đã có hướng xử lý khá cụ thể cả về nội dung, về tiến độ và cách thức thực hiện. Trong đó, có nội dung liên quan đến luật thì chúng ta đã dự kiến sẽ xử lý ngay trong kỳ họp này, có việc đã có phương án giải quyết được đưa vào trong chương trình, kế hoạch lập pháp của năm hoặc của nhiệm kỳ. Đối với các văn bản dưới luật, Chính phủ cũng đã cam kết chỉ đạo sửa ngay. Ngoài ra, qua rà soát cũng chưa phát sinh yêu cầu, cấp bách cần phải xử lý hay phải dùng một luật để sửa nhiều luật.

Các đại biểu Quốc hội dự phiên họp

Nhấn mạnh ý nghĩa của việc rà soát pháp luật, đại biểu Đỗ Đức Hiển cũng đề nghị, việc rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật không dừng ở đây hay chỉ thực hiện theo đợt mà cần phải tiến hành thường xuyên; kết quả rà soát cần phải làm thông tin, dữ liệu đầu vào phục vụ công tác nghiên cứu hoàn thiện hệ thống pháp luật. Với tinh thần đó, đại biểu đề nghị, Quốc hội, Chính phủ coi việc rà soát hệ thống văn bản pháp luật và làm tốt hơn công tác xây dựng cũng như tổ chức thi hành pháp luật là một trong những thông điệp quan trọng hướng đến Ngày Pháp luật Việt Nam 9.11.