Khoa học và công nghệ (KH&CN) Việt Nam năm 2025 phản ánh bức tranh đa sắc, từ cú hích chính sách với Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đến các dấu ấn công nghệ 5G, y học kỹ thuật cao và những sự kiện mang tầm quốc tế.
Ngày 29/12, tại Nghĩa trang Liệt sĩ liên huyện Đất Đỏ - Long Điền (xã Đất Đỏ, TP.HCM), các cơ quan chức năng phối hợp khai quật 16 ngôi mộ để lấy mẫu hài cốt giám định ADN, phục vụ xác định danh tính 4 liệt sĩ Tiểu đoàn 18 Đặc công miền Đông Nam Bộ.
Công nghệ mới cho phép giám định hiệu quả các trường hợp hài cốt phân hủy nặng, thiếu thông tin thực chứng hoặc không còn thân nhân có quan hệ họ hàng gần, góp phần khắc phục những 'nút thắt kỹ thuật' của phương pháp giám định ADN ti thể đang được áp dụng.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, trong bối cảnh khoa học và công nghệ ngày càng giữ vai trò then chốt đối với tăng trưởng nhanh và bền vững, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) xác định tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan nghiên cứu khoa học và công nghệ hàng đầu của đất nước, giữ vị trí trụ cột trong hệ thống khoa học – công nghệ quốc gia.
Các sự kiện nổi bật khoa học - công nghệ (KH-CN) 2025 được bình chọn trên các lĩnh vực: cơ chế chính sách, khoa học xã hội và nhân văn, khoa học ứng dụng, vinh danh nhà khoa học, hợp tác quốc tế.
Ngày 11/12, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) tổ chức sự kiện công bố kết quả làm chủ, áp dụng thành công quy trình công nghệ giám định ADN mới (NGS-SNP) và trao kết quả xác định danh tính liệt sĩ.
Phương pháp mới đặc biệt phù hợp với các mẫu hài cốt phân hủy nặng, ADN đứt gãy thành các đoạn rất ngắn, trường hợp mà các phương pháp giám định truyền thống thường không đưa ra được kết luận.
Hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2025), ngày 11/12, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) tổ chức Lễ trao kết quả giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng quy trình công nghệ giám định ADN (NGS - SNP).
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang nỗ lực tháo gỡ rào cản để thương mại hóa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Viện Công nghệ sinh học (nay là Viện Sinh học), Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam là 1 trong 3 đơn vị chủ chốt được giao nhiệm vụ phân tích ADN để định danh cho các mẫu hài cốt liệt sĩ, bên cạnh Viện Pháp Y Quân đội (Bộ Quốc Phòng) và Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an).
Việc ứng dụng công nghệ trong thu thập thông tin và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giúp rút ngắn thời gian, 'trả lại tên' cho liệt sĩ.
Cả nước hiện còn khoảng 300.000 mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin và 180.000 hài cốt cần được quy tập. Với mục tiêu đến năm 2030 xác định được danh tính cho 20.000 liệt sĩ thông qua giám định ADN, các cơ quan chức năng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại, mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả công tác này.
Hiện tại cả nước có khoảng 300 nghìn mộ liệt sĩ thiếu thông tin, khoảng 180 nghìn mộ cần được quy tập, mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 20 nghìn hài cốt liệt sĩ được xác định danh tính bằng phương pháp phân tích ADN.
Những năm qua, hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ và được lãnh đạo cấp cao hai nước cam kết mạnh mẽ, coi đây là ưu tiên trong quan hệ song phương. Trong dịp kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, khắc phục hậu quả chiến tranh một lần nữa được nhắc tới như nền tảng để Việt Nam và Hoa Kỳ gác lại quá khứ, mở ra tương lai hòa bình và tràn đầy tiềm năng hợp tác, phát triển.
Phòng thí nghiệm do Hoa Kỳ và Việt Nam hợp tác đặt tại Trung tâm Giám định ADN của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST).
Chiều 10/7, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) phối hợp Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam… tổ chức lễ bàn giao thiết bị, vật tư, hóa chất và quy trình xét nghiệm ADN nhằm phục vụ giám định hài cốt chưa định danh trong chiến tranh tại Việt Nam.
Ngày 10/7 đã diễn ra lễ khánh thành phòng thí nghiệm ADN tiên tiến tại Hà Nội. Phòng thí nghiệm là bước đột phá trong việc xác định danh tính hài cốt người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.
Phòng thí nghiệm mới được đặt tại Trung tâm Giám định ADN của Viện Hàn lâm KH-CN Việt Nam.
Nhân dịp kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc Knapper và Giám đốc Cơ quan kiểm kê tù binh và người mất tích thuộc Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Kelly McKeague đã cùng Phó chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) Chu Hoàng Hà và đại diện của Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Cơ quan Việt Nam tìm kiếm người mất tích (VNOSMP), và Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo quốc gia 515) tham dự lễ khánh thành phòng thí nghiệm ADN tiên tiến tại Hà Nội.
Việt Nam và Hoa Kỳ vừa ghi dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác nhân đạo và khoa học. Lễ bàn giao thiết bị, vật tư, hóa chất và quy trình xét nghiệm ADN vừa diễn ra, mở ra chương mới đầy hy vọng trong việc tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Phòng thí nghiệm mới, đặt tại Trung tâm Giám định ADN của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST), là bước đột phá trong việc xác định danh tính hài cốt người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.
Phòng thí nghiệm mới đặt tại Trung tâm Giám định ADN của VAST, là bước đột phá trong việc xác định danh tính các hài cốt người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.
Phòng thí nghiệm mới với khả năng phân tích ADN tiên tiến sẽ là bước đột phá trong xác định danh tính hài cốt người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.
Phòng thí nghiệm mới đặt tại Trung tâm Giám định ADN của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST), là bước đột phá trong việc xác định danh tính hài cốt người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.
Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an và Công ty GeneStory đang triển khai thu nhận mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ.
Với những thành tựu đạt được trong làm chủ công nghệ lõi, công nghệ tiên tiến trên thế giới về lĩnh vực vật liệu mới, công nghệ gien, khoa học trái đất…, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã khẳng định vai trò tiên phong trong nghiên cứu nền tảng, phát triển công nghệ chiến lược và ứng dụng phục vụ phát triển đất nước. Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, Viện cần tiếp tục phát huy nội lực, đề ra những hướng đi mới, giải pháp đột phá để phát triển toàn diện.
Công an tỉnh Thanh Hóa đang phối hợp với Công ty CP GeneStory và các đơn vị liên quan tổ chức thu nhận mẫu ADN của các mẹ liệt sĩ và thân nhân các gia đình liệt sĩ. Sau khi thu nhận, mẫu ADN sẽ được tích hợp thông tin vào hồ sơ thu nhận thẻ Căn cước, đồng thời các mẫu ADN được gửi về Trung tâm giám định ADN thuộc Bộ Công an để tiến hành phân tích, so sánh với mẫu hài cốt liệt sĩ hiện chưa xác định được danh tính.
Việc thu nhận mẫu ADN thân nhân các liệt sĩ chưa xác định được danh tính không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là hoạt động thể hiện sự tri ân và biết ơn sâu sắc của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc.
Theo Kế hoạch số 206/KH- UBND của UBND tỉnh Thanh Hóa ngày 8/10/2024 về triển khai khảo sát thông tin mộ liệt sĩ và thu nhận mẫu ADN cho thân nhân của liệt sĩ chưa xác định được thông tin trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, kinh phí thực hiện phân tích thông tin ADN đối với thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin được miễn phí toàn phần (do Trung ương thực hiện).
Trong suốt hành trình gìn giữ độc lập dân tộc, hơn 1,2 triệu liệt sĩ ngã xuống để bảo vệ hòa bình. Máu xương các anh hòa vào đất Mẹ nhưng vẫn còn 300.000 ngôi mộ 'khuyết danh' và chừng ấy gia đình, người thân đau đáu ngóng chờ ngày đoàn tụ. Có những con người vẫn âm thầm chạy đua với thời gian trên hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ.
Viện Công nghệ sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đang tiến hành xác định danh tính hài cốt các liệt sĩ và người mất tích trong chiến tranh nhờ áp dụng công nghệ giải trình tự gene thế hệ mới (NGS) để phân tích ADN gene nhân. Với số lượng mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính rất lớn, chất lượng mẫu ngày càng giảm, các nhà khoa học trong nước kỳ vọng công nghệ mới sẽ tạo ra bước đột phá nâng cao công suất và hiệu quả giám định ADN hài cốt liệt sĩ.
Chiến tranh đã lùi xa, đất nước đã độc lập, thống nhất nhưng vẫn còn đó biết bao nỗi đau thương. Gần 200.000 liệt sĩ chưa được quy tập, gần 300.000 liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Chính vì vậy, Ngân hàng Gen (ADN), sẽ là bước chuẩn bị tốt nhất cho hành trình dài tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin...
Việc hình thành Ngân hàng gene (ADN) liệt sĩ chưa xác định được thông tin và thân nhân được xem là giải pháp 'trả lại tên' cho gần 300.000 liệt sĩ
Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) hiện cả nước vẫn còn gần 200.000 liệt sĩ chưa được quy tập, gần 300.000 liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Vào ngày 23/7, việc ra mắt Ngân hàng Gen (ADN) liệt sĩ chưa xác định được thông tin và thân nhân để từ đó thực hiện giám định nhận dạng hài cốt bằng công nghệ ADN đem lại hy vọng đoàn tụ cho nhiều gia đình, góp một phần xoa dịu những mất mát, hy sinh của thân nhân liệt sĩ.
Việc thực hiện lấy mẫu ADN liệt sĩ chưa xác định được thông tin và thân nhân liệt sĩ để giám định, lưu trữ trong Ngân hàng gen (ADN) liệt sĩ được coi là bước chuẩn bị tốt nhất cho hành trình dài tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Kết quả bước đầu cho thấy các nhà khoa học của Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam có thể làm chủ công nghệ giải trình tự gene thế hệ mới để nâng cao công suất và hiệu quả giám định ADN hài cốt liệt sĩ.
Trước số lượng mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính rất lớn trong khi chất lượng mẫu ngày càng giảm, buộc phải áp dụng các công nghệ giám định ADN tiên tiến nhất mới cho kết quả chính xác.
Một lần đưa cậu con trai 5 tuổi đi khám, anh Hoàng phát hiện con không cùng nhóm máu với anh và vợ.
Trước số lượng mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính rất lớn, trong khi chất lượng mẫu ngày càng giảm, các nhà khoa học trong và ngoài nước đã đẩy mạnh hợp tác, phát triển thành công giải pháp kỹ thuật mới về giám định ADN giúp xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên quy mô lớn, phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
Một trong những kết quả hoạt động khoa học và công nghệ 6 tháng đầu năm 2024 là việc vận hành ổn định Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần.
Khoảng cuối năm 2024, đầu năm 2025, Việt Nam có thể phóng lên vũ trụ vệ tinh radar đầu tiên, có khả năng chụp ảnh trong mọi điều kiện thời tiết. Đây là bước tiến tiếp theo trong hành trình làm chủ công nghệ vũ trụ của nước ta.
Chiều 12-7, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) thông tin về khoa học và công nghệ 6 tháng đầu năm.
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) tập trung nâng cao chất lượng các công bố đạt chuẩn quốc tế, các kết quả nghiên cứu từ nhiệm vụ khoa học và công nghệ; tăng cường công tác ươm tạo công nghệ, ứng dụng khoa học và công nghệ vào sản xuất và đời sống; xây dựng và triển khai chương trình thu hút nhà khoa học và cán bộ trẻ trình độ cao.
Đó là thông tin về động đất ở tại buổi Họp báo thường kỳ Quý II/2024 của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được tổ chức chiều ngày 12/7/2024.