Gắn bó trọn đời với báo chí Thủ đô, nhà báo, nhà văn Lý Thị Trung chính là biểu tượng của lòng yêu nghề, sự tận tụy và bản lĩnh của một người làm báo cách mạng chính trực, lặng lẽ mà kiên cường.
Trong căn nhà ở ngoại ô huyện Sóc Sơn, Hà Nội, gia đình nhà báo Lý Thị Trung - học viên trẻ nhất của Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng năm xưa tiếp chúng tôi với niềm xúc động và tự hào về người mẹ đáng kính.
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn cho rằng báo chí có vai trò hết sức quan trọng trong việc vận động cách mạng.
Bà ngồi đó, dáng nhỏ nhắn, hiền hiền như cô trò cặm cụi học viết tin bài, trình bày trang báo... trong mái lá ven khu rừng Bờ Rạ năm nào.
Cách đây 76 năm, giữa rừng núi ATK Việt Bắc, Trường dạy làm báo mang tên Huỳnh Thúc Kháng do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng bộ Việt Minh sáng lập, đánh dấu mốc son đầu tiên trong lịch sử đào tạo báo chí cách mạng Việt Nam.
Chính thức khai trương, đón khách tham quan từ ngày 19-6-2020, Bảo tàng Báo chí Việt Nam (tọa lạc trong khuôn viên tòa nhà Hội Nhà báo Việt Nam, đường Dương Đình Nghệ, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội) đã trở thành nơi lưu giữ ký ức sống động của hơn 100 năm báo chí cách mạng; nơi tôn vinh và phát huy truyền thống tốt đẹp của các thế hệ người làm báo Việt Nam.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, nhân kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, ngày 11/6, đoàn công tác Hội Nhà báo Việt Nam do ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập báo Nhân dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam làm trưởng đoàn có chuyến thăm nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập Báo Thanh niên tại thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.
Trong dòng chảy hào hùng của báo chí cách mạng Việt Nam, có một cái tên hay được nhắc tới - nhà báo Lý Thị Trung – nữ học viên Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng năm 1949. Đây là ngôi trường đào tạo báo chí chính quy đầu tiên của nền báo chí cách mạng Việt Nam.
Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng không chỉ đào tạo đội ngũ người viết báo đầu tiên, mà còn là cái nôi hình thành nên một thế hệ 'viết báo như chiến đấu'.
ATK Thái Nguyên thời kỳ 1947-1954 với vai trò là 'Thủ đô kháng chiến' quy tụ các cơ quan đầu não của Đảng và Nhà nước, cũng là cái nôi của báo chí cách mạng. Giai đoạn này, nhiều cơ quan báo chí lớn ra đời, như: Búa liềm đỏ, Việt Nam Độc lập, Cứu quốc, Cờ giải phóng, Lao động, Nhân Dân, Quân đội nhân dân, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam… Các cơ quan báo chí cùng hướng đến một mục tiêu chung là đấu tranh giải phóng dân tộc. Nhiều thế hệ nhà báo không ngại gian khó, hy sinh, góp sức làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.
Bờ Rạ ơi Bờ Rạ/Bản đồ không còn tên… Chúng tôi mang theo câu thơ của nhà báo Lý Thị Trung, học viên Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng về Tân Thái (Đại Từ) vào một ngày đầu tháng Tám. 75 năm trước, tại xóm Bờ Rạ, xã Tân Thái đã hình thành ngôi trường mang tên Huỳnh Thúc Kháng - cơ sở đào tạo cán bộ báo chí đầu tiên trong lịch sử báo chí cách mạng nước nhà.
Chúng tôi, những người công tác tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam vinh dự được trực tiếp tiếp cận nhân chứng và lập hồ sơ di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Từ khi lập hồ sơ khoanh vùng di tích đến khi khánh thành bia di tích là cả một hành trình dài, đòi hỏi nhiều nỗ lực và tâm huyết.
Chúng tôi, những người công tác tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam vinh dự được trực tiếp tiếp cận nhân chứng và lập hồ sơ di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Từ khi lập hồ sơ khoanh vùng di tích đến khi khánh thành bia di tích là cả một hành trình dài, đòi hỏi nhiều nỗ lực và tâm huyết.
Việc tổ chức lớp huấn luyện kịp thời trong điều kiện đó đã ghi một mốc son tự hào trong lịch sử dân tộc giai đoạn 1945 - 1954, góp phần đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển mạnh mẽ của nền báo chí Cách mạng nước ta.
Nhà báo Thái Duy (tức nhà văn Trần Đình Vân) - nguyên phóng viên báo Cứu Quốc - Giải Phóng - Đại Đoàn Kết, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam, tác giả của 'Sống như Anh', 'Khoán chui hay là chết?'… đã qua đời ngày 14/4/2024, thọ 99 tuổi. Tinh hoa Việt xin giới thiệu bài viết về nhà báo Thái Duy của nhà thơ - nhà báo Trần Kim Hoa - Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam.
Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng là nơi đào tạo khóa học đầu tiên về báo chí của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ. Ngày nay, dấu tích xưa của trường đã chìm sâu dưới lòng Hồ núi Cốc mênh mông, để lại biết bao thương nhớ về một thời đào tạo gian khổ nhưng đầy khí thế cách mạng.
Mới đây, ngày 4-4, tại xã Tân Thái, huyện Ðại Từ, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với tỉnh Thái Nguyên tổ chức lễ kỉ niệm 70 năm và đón nhận Bằng di tích Quốc gia đối với địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Ðây là ngôi trường dạy làm báo đầu tiên của cách mạng Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập (ngày 4-4-1949) và đặt tên.