VHXQ - Cách mạng Tháng Tám ở xứ Quảng là bản hòa tấu của thời cơ, trí tuệ và sức dân: biết chớp thời điểm lịch sử, biết thương lượng để vô hiệu hóa đối phương và quyết đoán khi vận mệnh đã trao vào tay nhân dân.
Ngày này năm xưa (24/6) ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong lịch sử Việt Nam như: Quân đội Nhân dân Việt Nam tiêu diệt toàn bộ Binh đoàn cơ động 100 quân viễn chinh Pháp; cuộc đấu tranh của thủy thủ làm trên các tàu buôn của Pháp; Quốc hội thông qua nghị quyết lấy tên nước là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam...
Ngày 16/12 (tức ngày 27/10 âm lịch), tại Di tích lịch sử quốc gia Đình Lạc Giao, Bảo tàng Đắk Lắk tổ chức trọng thể lễ tưởng niệm các chiến sĩ Nam tiến hy sinh và đồng bào Lạc Giao tử nạn năm Ất Dậu 1945.
Giữa không khí linh thiêng của ngày Tết Độc lập, cụ Trần Hậu Hòa - người cán bộ tiền khởi nghĩa 98 tuổi đời, 78 năm tuổi Đảng ở xã Gia Hanh (Hà Tĩnh) lại xúc động ngược dòng ký ức, trở về mùa thu lịch sử năm 1945.
Tại Huế, buổi chiều, nhân dân Huế đón Phái đoàn của Chính phủ lâm thời do Trần Huy Liệu làm Trưởng đoàn vào Huế để chứng kiến Bảo Đại thoái vị và thu ấn kiếm của vị vua cuối cùng ở Việt Nam.
Những ngày tháng tám lịch sử như ùa về bước vào không gian trưng bày 'Nhân dân Lâm Đồng trong Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh' tại Bảo tàng Lâm Đồng. Không khí sục sôi mùa thu năm 1945 như hiện hữu qua từng hình ảnh, hiện vật, thổi bừng ký ức về một thời hào hùng cách đây 80 năm.
Một ngày mùa thu tháng Tám năm 2020, tôi vinh dự được gặp và nói chuyện với ông Ngô Thành (1927 - 2024), nguyên Phó bí thư Tỉnh ủy Gia Lai. Ấn tượng sâu đậm trong tôi về vị cán bộ lão thành cách mạng đã tận hiến cả đời mình cho cách mạng là những lời kể, những trang viết đầy cảm xúc về Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Việc lần đầu tiên có một tỉnh ở miền Nam được hoàn toàn giải phóng đã củng cố vững chắc quyết tâm giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Mỗi lần đi qua đèo Mang Yang, tôi không khỏi bồi hồi nhớ về quá khứ. Ở dưới chân đèo, dọc theo quốc lộ 19 chừng 20 km là những điểm qua lại bí mật của con đường hành lang Trung ương Bắc-Nam thời kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Cựu binh Mỹ đặt câu hỏi bất ngờ cho Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Tám về căn hầm bà cùng đồng đội từng hoạt động cách mạng, làm nên 'chiến công mẹ Nhu và 7 dũng sĩ Thanh Khê'.
Cuộc chiến đấu anh dũng của Mẹ Nhu và 7 Dũng sĩ Thanh Khê diễn ra vào ban ngày, nằm giữa lòng thành phố Đà Nẵng vào ngày 26/12/1968 là một trong những trận đánh đi vào lịch sử; là biểu tượng cao quý của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, về đức hy sinh và lòng dũng cảm của người dân Việt Nam cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng quê hương, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Những ngày cuối tháng 7-1945, qua nhiều nguồn tin, lực lượng thanh niên An Khê và những cơ sở trong các đồn điền ở Gia Lai đã tiếp nhận được Chương trình Việt Minh. Việc tiếp thu Chương trình Việt Minh là điều kiện quan trọng mở ra bước ngoặt quyết định đối với phong trào yêu nước của đồng bào các dân tộc trong tỉnh, giúp cho phong trào định ra mục tiêu, phương hướng hành động đúng đắn phù hợp với mục tiêu chung của phong trào cách mạng cả nước.
Đầu tháng 3-1945, tình hình trong nước biến chuyển nhanh chóng, khi Nhật đảo chính Pháp và độc chiếm Đông Dương. Ở Gia Lai, sau cuộc tiếp đón đoàn tù chính trị được trả tự do từ 'Căng an trí' Đak Tô về Quy Nhơn, trên đường đi có ghé lại Pleiku và An Khê, các tổ chức Đoàn thanh niên ở thị xã, thị trấn lần lượt được thành lập, khí thế cách mạng sục sôi.Tại thị xã Pleiku, Đoàn Thanh niên Gia Lai được thành lập trong tháng 4-1945. Tháng 5-1945, Đoàn Thanh niên Chấn Hưng An Khê ra đời. Tháng 6-1945, Đoàn Thanh niên Cheo Reo hình thành. Sau khi thành lập, hoạt động xã hội của các tổ chức Đoàn thanh niên trong tỉnh tiến dần lên mục tiêu chính trị chống Nhật và tay sai để cứu nước. Đoàn thanh niên đã phát triển nhanh chóng, thu hút đông đảo thanh niên, công nhân trong thị xã, thị trấn, trong các đồn điền và các làng nông thôn phụ cận tham gia.
'Đây là những đồng đội của tôi. Các anh đều là những chiến sĩ đặc công Tiểu đoàn Đặc công 28, thuộc Công trường 5 (Sư đoàn 5), từng tham gia nhiều trận đánh ác liệt. Sống sót trở về và ngày hôm nay được tề tựu cùng nhau là cả một phép màu.
'Cách mạng Tháng Tám năm 1945 có sức hút mạnh mẽ đối với các giai tầng trong xã hội, tạo thành cao trào và sức mạnh to lớn dưới ngọn cờ của Đảng Cộng sản Việt Nam'-ông Ngô Thành, sinh năm 1927, nguyên Phó bí thư Tỉnh ủy Gia Lai đã khẳng định như vậy khi trò chuyện với chúng tôi.
Rạng sáng 5-5-1968, Tiểu đoàn 440 phối hợp với Tiểu đoàn 445 tiến công đồng loạt các vị trí, đồn bảo an, cứ điểm đồi Con Chim và ấp chiến lược Cẩm Mỹ. Sau đợt hỏa lực trực tiếp, bộ đội được lệnh xung phong. Chỉ sau 15 phút chiến đấu, Đại đội Bộ binh 5 làm chủ cứ điểm đồi Con Chim. Đại đội 9 và Đại đội 6 chiếm được ấp chiến lược-yếu khu Cẩm Mỹ...