Mươi ngày trước, tại Hà Nội, những người yêu thơ Đặng Đình Hưng vừa có dịp tề tựu cùng nhau trong sự kiện ra mắt Di cảo Đặng Đình Hưng (NXB Hội Nhà văn) - cuốn sách gắn với dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông (1924 - 2024).
Đó là chủ đề của hội thảo khoa học quốc tế LSCAC 2024 - Ngôn ngữ, Xã hội, Văn hóa trong bối cảnh châu Á diễn ra từ ngày 22 - 24/11 tại TP. Huế, do Trường cao đẳng Huế phối hợp với Trường đại học Quốc gia Malang (Indonesia), Đại học Hyderabad (Ấn Độ), Đại học Mahasarakham (Thái Lan), Viện Nhân học Văn hóa (Hà Nội) và Viện Nghiên cứu Văn hóa Nghệ thuật Đông Bắc (Thái Lan) tổ chức.
Thời kỳ công nghệ số đã có tác động quan trọng, to lớn đến phát triển toàn diện xã hội và văn hóa ở châu Á.
'Tiếng gọi của khoảng trống' (Viện Nhân học Văn hóa và NXB Hội Nhà văn, 2022), là công trình nối tiếp cuốn sách 'Tròng trành và lệch chuẩn - viết như nội tâm hóa sự tham dự văn chương' (2020). Thông qua 27 tiểu luận/ tùy bút chân dung các nhà văn hóa, tư tưởng Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX đến nay, Đỗ Lai Thúy đã giúp độc giả nhìn thấy những 'khoảng trống' trên hành trình phát triển của lịch sử văn hóa, lịch sử tư tưởng nước ta . Và rồi, chính những 'khoảng trống' ấy 'tự thân phát ra lời kêu gọi được lấp đầy'. Ai là người thực hiện sứ mệnh ấy nếu không phải là thế hệ hôm nay và mai sau?
Ngày 2/11 tại Art Space - Trung tâm Phát triển và Sáng tạo Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam (số 42 Yết Kiêu, Hoàn Kiếm, Hà Nội), họa sĩ Trần Lưu Mỹ khai mạc triển lãm mỹ thuật cá nhân mang tên 'Khoảng trống III'.
Tiếp nối các bức tranh trừu tượng biểu hiện, ở triển lãm cá nhân lần thứ tư mang tên 'Khoảng trống 3' diễn ra từ ngày 2-8/11 tại Art Space-Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam (số 42 Yết Kiêu, Hoàn Kiếm, Hà Nội), họa sĩ Trần Lưu Mỹ sẽ trưng bày gần 30 tác phẩm hội họa khổ lớn sáng tác trong khoảng vài năm trở lại đây.
Nếu thế hệ trước đây làm nghệ thuật để thực hiện một chức năng mang tính mục đích luận nào đó, thì thế hệ sáng tạo trẻ ngày nay tìm kiếm sự tự do trong sáng tạo, phản tư nội tâm và đối thoại với bản thể.
Mới đây, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật (VHNT) Trung ương đã trao tặng thưởng cho 25 tác phẩm lý luận, phê bình VHNT xuất bản năm 2023, chọn lựa từ 118 tác phẩm được các cơ quan, đơn vị đề nghị xét tặng thưởng. Đợt trao giải thưởng này không tìm được tác phẩm để trao tặng thưởng mức A.
Chương trình văn hóa Tín ngưỡng thờ Mẫu: Tâm - Đẹp - Vui do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam tổ chức tại Hà Nội nhằm tôn vinh nét đẹp trong Tín ngưỡng thờ Mẫu, quảng bá văn hóa truyền thống đến với công chúng trong và ngoài nước, thu hút khách du lịch bằng những trải nghiệm hấp dẫn...
Với mục đích tôn vinh nét đẹp trong thực hành di sản tín ngưỡng thờ Mẫu, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã phối hợp Công ty trách nhiệm hữu hạn Mind Group xây dựng Chương trình trải nghiệm văn hóa 'Tín ngưỡng thờ Mẫu: Tâm-Đẹp-Vui' tại không gian bảo tàng. Chương trình ra mắt chiều 7/6 và tiếp tục vào các tối thứ sáu, thứ bảy hằng tuần.
Văn học Gothic, một thể loại hư cấu kết hợp hai yếu tố kinh dị và lãng mạn, miêu tả sinh động những câu chuyện kỳ bí với sự ghê rợn, tuyệt vọng, kỳ dị và mang màu sắc u ám, xuất hiện tại Anh từ cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19.
'Kỳ lạ, không dễ để hiểu, như một mê cung chữ nghĩa' là những lời nhận xét mà các nhà phê bình dành cho 'Bảy chuyện kể Gothic' của nữ nhà văn Đan Mạch Isak Dinesen. Sách vừa được Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam ấn hành.
LTS: 'Nhân học văn hóa ở Việt Nam: Diễn trình và nghiên cứu' là cuốn sách mới do Viện Nhân học Văn hóa & Nxb Khoa học xã hội thực hiện. Đây là một công trình đưa ra cái nhìn từ tổng thể đến bộ phận các vấn đề của nhân học văn hóa ở Việt Nam. Nhân dịp cuốn sách vừa ra mắt, Người Đô Thị online đăng tải bài viết giới thiệu của PGS-TS. Đỗ Lai Thúy, Viện trưởng Viện Nhân học Văn hóa, cũng là người đồng chủ biên cuốn sách, về công trình đặc biệt này.
Bạn yêu thích phở và các món nước Việt Nam, bạn chưa từng nghĩ mình sẽ pha chế một loại thức uống yêu thích tại nhà theo cách đơn giản, hay bạn đã ngắm nhìn Sài Gòn dưới lăng kính ẩm thực đường phố chưa… Tất cả điều này sẽ được giải đáp qua các tựa sách ẩm thực mới ra mắt gần đây.
So với bản hoàn chỉnh trong 'Tinh tuyển văn học Việt Nam - Văn học giai đoạn 1900-1945' thì truyện ngắn 'Chí Phèo' trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 11 bị cắt đoạn nhà văn Nam Cao miêu tả cảnh Chí Phèo yêu đương cùng Thị Nở trong vườn chuối.
Ẩm thực Hội An (Quảng Nam) hẳn chẳng còn là điều gì xa lạ với mỗi người Việt Nam. Thế nhưng, GS Nir Avieli đã đem đến một cái nhìn mới mẻ nhưng vẫn rất gần gũi về nền ẩm thực của đô thị cổ này bằng cách soi chiếu nó dưới các triết lý của văn hóa phương Đông.
'Bạn biết tất cả - nhưng bạn không hiểu người Việt': Nhà nhân học nước ngoài nghiên cứu thực hành ẩm thực ở Hội An đó là chủ đề tọa đàm khoa học vừa diễn ra tại Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật - Đại học Quốc gia Hà Nội. Tại tọa đàm, các học giả trao đổi những vấn đề về phương pháp luận qua hành trình lựa chọn địa điểm nghiên cứu ở Việt Nam, đặc biệt là thành phố Hội An của GS. Nir Avieli.
Văn hóa có hai mặt, một mặt là nền tảng sâu xuất phát từ truyền thống cổ truyền và một mặt nảy sinh phụ thuộc vào thời đại.
LTS: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang đề xuất chủ trương đầu tư 350.000 tỷ đồng cho Chương trình mục tiêu quốc gia về chấn hưng, phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam giai đoạn 2025 - 2035.
Hơn 50 năm sau lần đầu phát hành, 'Đế chế ký hiệu' đã được dịch sang tiếng Việt và giới thiệu tới đông đảo công chúng ở Việt Nam.
Đó là tựa đề cuốn sách mới ra mắt bạn đọc Việt Nam của tác giả Roland Barthes. Trong cuốn sách Roland Barthes diễn giải những gì mình quan sát được và sự hiện diện hầu như khắp nơi của các ký hiệu trong đời sống thường ngày của người Nhật nói chung và Tokyo nói riêng.
LTS: PGS-TS. Đỗ Lai Thúy là một nhà phê bình văn học – nghiên cứu văn hóa kỳ cựu có nhiều đóng góp lớn. Ở độ tuổi của ông, nhiều người đã 'giải nghệ' ngưng làm việc, nhưng ông vẫn kiên định miệt mài, và bất ngờ hơn, chèo lái một viện nghiên cứu với đội ngũ rất trẻ tuổi và có tư duy độc lập – Viện Nhân học Văn hóa.
Sáng ngày 31/10/2023, Lễ ra mắt và trao tặng sách 'Bắt đầu từ đôi mắt' của Nhà thơ, Nhạc sĩ Đoàn Bổng được tổ chức tại Thư viện Quốc gia Việt Nam (số 31 Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội).
Lễ ra mắt trao tặng sách Bắt đầu từ đôi mắt là sự tri ân của các ca sỹ, nhạc sỹ thế hệ trẻ với nhà thơ, nhạc sỹ Đoàn Bổng
Năm 1979, Trường Viết văn Nguyễn Du được thành lập với sự nỗ lực rất lớn của lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam lúc bấy giờ. Tổng cục Chính trị (Bộ Quốc phòng) khi đó đã tạo điều kiện cho anh em văn nghệ sĩ từ các chiến trường được đi học.
Nói ngắn gọn, 'phê bình khoa học' của Trương Tửu đòi hỏi thái độ khách quan trong khi phân tích, đánh giá các sự kiện, hiện tượng.
Cụm công trình mới của nhà phê bình, PGS-TS. Đỗ Lai Thúy đã hướng đến một cái nhìn khác về văn học: một lịch sử văn học Việt Nam thế kỷ XX nhìn từ hệ hình, và hai mô hình lý thuyết phê bình nhìn từ lối tiếp cận tác phẩm và lối viết phê bình.
Nhân dấu mốc 15 năm mở rộng địa giới hành chính của Hà Nội (1.8.2008-1.8.2023), chúng ta đã có dịp nhìn nhận và đánh giá lại quá trình thay hình đổi dạng của phía Tây Hà Nội, nơi đã từng là một địa văn hóa nổi danh trong lịch sử - xứ Đoài. Tất nhiên, trong quá trình phát triển, có cả những đánh đổi hàng nghìn năm lấy cái trước mắt.
Nguyễn Văn Sơn, với cá tính và năng lực chuyên môn của mình, đã mạnh dạn và công phu trong tiếp cận các nhân vật lịch sử thông qua mẫu nhân cách văn hóa một cách khoa học. Với tư cách Phó Viện trưởng Viện Nhân học Văn hóa, Nguyễn Văn Sơn với các công trình riêng, đồng tham gia một số công trình với các thành viên của Viện, đã cho thấy khả năng bao quát rộng và tư duy khoa học sâu sắc, nhất là khả năng ngôn ngữ của anh.
Nguyễn Sáng đã đạt tới đỉnh cao của của thời kỳ nghệ thuật hiện thực. Nghệ thuật của ông đã lưu dấu trong tiến trình của nghệ thuật hiện đại Việt Nam, khẳng định vị thế của một tài năng xuất chúng.
'Lịch sử Cái Đẹp' của triết gia Umberto Eco là một công trình đồ sộ, nhưng đẹp và hấp dẫn đủ làm say lòng bất cứ độc giả nào mở cuốn sách ra.
Hòa cùng các tín ngưỡng, tôn giáo khác trong dòng chảy giao thoa văn hóa, tục thờ Mẫu đã bắt rễ sâu vào đời sống dân gian Việt Nam, trở thành một tín ngưỡng bản địa đặc sắc, riêng có.
Ma thuật và bùa chú – cánh cửa ẩn mật, chiều kích tối trong đời sống tâm linh con người, luôn khuấy gợi sự tò mò lẫn hoài nghi, e sợ của mỗi chúng ta. 'Ma thuật, bùa chú và tục Việt vu kê bốc trong tín ngưỡng dân gian của người Việt' (Omega+ và Nxb Khoa học xã hội, 2023), chuyên khảo mới nhất của GS. Kiều Thu Hoạch, dành riêng để nghiên cứu đề tài đặc biệt về khía cạnh siêu linh này.
Để đội ngũ lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật phát triển một cách toàn diện, khoa học cả về số lượng, chất lượng, có tài năng, bản lĩnh cần nhìn nhận, đánh giá một cách thẳng thắn, khách quan, công tâm về thực trạng của đội ngũ này. Phóng viên Báo Văn nghệ Công an đã ghi lại ý kiến của những người làm công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật.
'Gừng Xứ Nghệ' là đóng góp rất riêng của PGS.TS Đỗ Lai Thúy khi khắc họa 20 học giả - trí thức thông qua việc đưa văn chương vào trong nghiên cứu. Bằng ngòi bút xuất sắc của mình, ông đã thành công khi khắc họa những chân dung cá nhân mà ẩn sâu trong đó chính là chân dung của một vùng văn hóa.
PGS.TS Phạm Xuân Thạch cho rằng hệ thống kiểm duyệt phim ở nước ta còn nhẹ tay. Bởi vậy, những bộ phim có nội dung phản cảm, nhiều tình tiết thô tục vẫn ra rạp dễ dàng.
Sắt son, vẹn tròn - cuốn hồi ký của cố lão thành cách mạng Trần Văn Mạc về quá trình hoạt động cách mạng đi đến khởi nghĩa năm 1945, tuy là những ghi chép dưới góc nhìn cá nhân, song được nhận định là một nguồn tư liệu hữu ích cho việc nghiên cứu, giảng dạy lịch sử, đồng thời giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ.
'Sắt son, vẹn tròn' – sách về lão thành cách mạng Trần Văn Mạc do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành, là cuốn sách được tập hợp và hoàn thiện từ bốn bản thảo hồi ký viết tay cùng nhiều tài liệu quý mà nhà lão thành cách mạng Trần Văn Mạc để lại.
Ngày 24/3, tại Hà Nội, Viện Nhân học Văn hóa và Công ty Schengen Apprentice HR & Consulting Co. Ltd đã phối hợp tổ chức Tọa đàm khoa học 'Tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam', bàn về những vấn đề sơ khởi đầu tiên của tín ngưỡng thờ Mẫu.
Gần đây sách về chủ đề tâm lý học đang thu hút được sự quan tâm của rất nhiều độc giả. Ra mắt chưa được bao lâu, nhưng 'Con người và biểu tượng' của Carl Jung đang là một trong những cuốn sách phi hư cấu ăn khách.