Sức lan tỏa của chương trình xây dựng nông thôn mới

Một làng quê ở xã Cam Thủy, huyện Cam Lộ nỗ lực xây dựng nông thôn mới - Ảnh : ĐT

Những năm qua, chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh được triển khai đồng bộ, quyết liệt. Tỉnh đã chú trọng huy động, lồng ghép các nguồn lực để thực hiện các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu phục vụ phát triển sản xuất, nâng cao đời sống Nhân dân, làm cho diện mạo nông thôn có nhiều thay đổi, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện. Toàn tỉnh đã có 57/101 xã đạt chuẩn NTM, đạt tỉ lệ 56,4%, vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI (Nghị quyết XVI) 40 - 50%), cao hơn mức bình quân chung của cả nước; xếp thứ 36/63 tỉnh, thành phố về kết quả xây dựng NTM. Toàn tỉnh có 3 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu (xã Cam Chính,Vĩnh Thủy, Vĩnh Kim (cũ)) và huyện Cam Lộ đạt chuẩn huyện NTM.

Có thể khẳng định, kết quả ấn tượng của chương trình xây dựng NTM đã tác động mạnh mẽ vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh bình quân 5 năm 2016 - 2020 đạt 7,16%, cao hơn mức tăng bình quân của cả nước. GRDP bình quân đầu người đạt 55,4 triệu đồng/năm, gấp 1,6 lần năm 2015. Bên cạnh đó, những thành quả từ xây dựng NTM cũng đã thúc đẩy sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản có sự chuyển biến tích cực; giá trị toàn ngành tăng bình quân 3,82%, đạt chỉ tiêu Nghị quyết XVI. Tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM được triển khai đồng bộ, khai thác tốt tiềm năng, lợi thế vùng, miền, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích. Cơ cấu sản xuất nông nghiệp chuyển dịch rõ nét theo hướng sản xuất nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, liên kết hợp tác, sản xuất nông nghiệp phát triển cả số lượng và giá trị. Việc củng cố nền tảng nông nghiệp, xây dựng NTM cũng góp phần đưa sản lượng lương thực có hạt đạt 27,5 vạn tấn/năm, vượt 11% so với chỉ tiêu Nghị quyết XVI. Ngành nông nghiệp đã có bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng liên kết theo chuỗi giá trị.

Cùng với đó, từ khi triển khai xây dựng NTM đến nay, khu vực kinh tế tập thể có sự chuyển biến tích cực. Các hợp tác xã đã chuyển đổi hoạt động theo quy định của Luật Hợp tác xã 2012 và tiếp tục phát triển đa dạng, hình thành được nhiều dịch vụ, ngành nghề mới theo hướng liên doanh, liên kết trong sản xuất, tiêu thụ hàng hóa; loại hình tổ hợp tác tăng đáng kể, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Hệ thống hạ tầng thủy lợi được đầu tư, nâng cấp cơ bản đồng bộ; hệ thống đê điều đầu tư khép kín với nhiều công trình trọng điểm, chủ động tưới, tiêu, phục vụ sản xuất, đảm bảo tưới chủ động cho 85% diện tích lúa 2 vụ, tiêu úng cho 7.500 ha, cấp nước cho 1.975 ha nuôi trồng thủy sản; ngăn mặn, ngăn lũ cho 13.000 ha. Hạ tầng điện được phát triển rộng khắp. Hạ tầng cấp, thoát nước được đầu tư bằng nhiều nguồn vốn đảm bảo cấp nước cho các đô thị, các thị trấn huyện lỵ và một số xã. Hạ tầng bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin được quan tâm đầu tư, cơ bản đáp ứng nhu cầu phát triển. Hạ tầng truyền dẫn sóng phát thanh, truyền hình được mở rộng. Các hoạt động bảo vệ môi trường ở các khu làng nghề, vùng nông thôn được quan tâm. Đặc biệt, việc xây dựng NTM đạt hiệu quả cao đã góp phần thúc đẩy sự nghiệp giáo dục - đào tạo tiếp tục phát triển theo hướng đổi mới gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Mạng lưới trường lớp được quy hoạch, sắp xếp phù hợp. Duy trì vững chắc kết quả phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học, trung học cơ sở và xóa mù chữ. Chất lượng giáo dục đại trà được duy trì ổn định; chất lượng giáo dục mũi nhọn có bước phát triển khởi sắc. Các chương trình, đề án đào tạo nghề cho người lao động được thực hiện theo hướng nâng cao chất lượng, gắn với nhu cầu thực tiễn và thị trường. Giai đoạn 2016 - 2020, đã đào tạo nghề cho 60.947 người; tỉ lệ lao động qua đào tạo đạt 66%, đạt chỉ tiêu Nghị quyết XVI, trong đó tỉ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp chứng chỉ đạt 31%, vượt chỉ tiêu Nghị quyết XVI. Chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân nhờ đó cũng được nâng lên. Từng bước đầu tư hoàn thiện hệ thống các bệnh viện đa khoa và cơ sở điều trị khu vực. Hệ thống mạng lưới y tế được củng cố, 100% xã đạt bộ tiêu chí quốc gia về y tế, vượt chỉ tiêu Nghị quyết XVI. Tỉ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 95,5% năm 2020, vượt chỉ tiêu Nghị quyết XVI. Văn hóa, thể dục, thể thao có những mặt chuyển biến tích cực.Đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân ngày càng được nâng cao. Nhiều giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn và phát huy, một số chuẩn mực văn hóa, đạo đức mới được hình thành trong quá trình xây dưng NTM, nhất là tình làng nghĩa xóm được thắt chặt, việc cưới, việc tang tổ chức trang trọng, tiết kiệm, văn minh. Tỉ lệ hộ nghèo của tỉnh đã giảm từ 15,43% xuống còn 6,43%, giảm bình quân 1,77%/năm. Phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia ngày càng được nâng cao về chất lượng và hiệu quả, phát huy được sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, sức mạnh của hệ thống chính trị trong công tác quốc phòng - an ninh. Bộ máy chính quyền được xây dựng tinh gọn, trong sạch, vững mạnh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội được phát huy. Công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và đạo đức được tăng cường. Thành quả quan trọng nhất trong quá trình xây dựng NTM là đã hình thành ở Quảng Trị nhiều “miền quê đáng sống”, chỉ số hài lòng của người dân ngày càng nâng cao, củng cố thêm niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của chính quyền và sự nghiệp đổi mới của quê hương, đất nước.

Trong những năm tới, xây dựng NTM tiếp tục là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm và xuyên suốt của tỉnh. Mục tiêu đặt ra của tỉnh là duy trì vững chắc kết quả của các xã đã đạt chuẩn NTM; đẩy mạnh phong trào thi đua xây dựng NTM kiểu mẫu. Tập trung chỉ đạo xây dựng NTM tại các xã khó khăn, biên giới, nhằm giảm khoảng cách chênh lệch giữa các xã miền núi và đồng bằng. Phấn đấu tỉ lệ xã đạt chuẩn NTM đến năm 2025 là 75% và đến năm 2030 là 85%. Đến cuối năm 2025, phấn đấu có thêm 3 huyện đạt chuẩn NTM; có 75% số xã đạt chuẩn NTM; 25% số xã đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu; không còn xã dưới 10 tiêu chí. Phấn đấu đến năm 2030, có 85% số xã đạt chuẩn NTM, toàn tỉnh có 5 huyện đạt chuẩn NTM, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phấn đấu trong 5 năm tới đưa Quảng Trị trở thành tỉnh có trình độ phát triển thuộc nhóm trung bình cao của cả nước.