QR code - tạo 'danh tính số' cho nông sản Ninh Bình

Minh bạch thông tin sản phẩm thông qua mã QR

Theo thông tin được công bố, tính đến năm 2026, toàn tỉnh Ninh Bình đã hình thành gần 200 cánh đồng lớn và trên 100 chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng sản phẩm nông nghiệp an toàn gắn với truy xuất nguồn gốc, trong đó có 56 chuỗi chế biến sâu. Hàng trăm cơ sở đã được hỗ trợ sử dụng tem QR code, hơn 800 sản phẩm nông, lâm, thủy sản được đưa lên hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đằng sau những con số ấy là những sản phẩm rất cụ thể.

Với sản phẩm mật ong Kim Sơn, truy xuất nguồn gốc đang cho thấy khá rõ giá trị của việc số hóa thông tin sản xuất. Toàn bộ quá trình từ chăm sóc đàn ong, thời điểm thu mật, vận chuyển, bảo quản, hạ thủy phần đến đóng gói được ghi chép, kèm hình ảnh, video và đưa lên hệ thống truy xuất. Đặc biệt, công nghệ còn giúp “kể câu chuyện” của sản phẩm rõ ràng hơn, từ nguồn hoa sú vẹt đến quy trình nuôi ong và tạo ra sản phẩm.

Một câu chuyện khác đến từ HTX sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn, hiện phát triển khá đa dạng các sản phẩm chế biến từ dược liệu như tinh bột nghệ vàng, nghệ đỏ, nghệ đen, viên tinh bột nghệ mật ong, viên cà gai leo mật nhân, viên hà thủ ô mật ong và tinh bột sắn dây. HTX đã ứng dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử từ rất sớm. Thông qua mã QR gắn trên sản phẩm, thông tin từ ươm giống, chăm sóc, thu hoạch đến bảo quản được cập nhật trên hệ thống. 

Hay với na Phú Long, câu chuyện mã QR lại gắn khá trực tiếp với xây dựng thương hiệu. Dù sản phẩm đã được chứng nhận OCOP 4 sao và VietGAP, khi đưa na ra thị trường ngoài tỉnh, người sản xuất vẫn phải cạnh tranh với những vùng na đã có thương hiệu mạnh. Vì vậy, bên cạnh nâng chất lượng, nhà vườn sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, đầu tư túi giấy, địa chỉ và thông tin liên hệ trên bao bì để người tiêu dùng có thêm căn cứ nhận diện sản phẩm. 

Thông tin HTX Sản xuất Na trái vụ, Tiêu thụ trái cây an toàn Phú Long được đưa lên Hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm - hàng hóa, kèm mã QR phục vụ tra cứu thông tin

Không chỉ các sản phẩm trái cây, dược liệu, việc minh bạch thông tin cũng đang được áp dụng với những nông sản truyền thống của Ninh Bình. Nếp hạt cau Kim Sơn - một đặc sản gắn với vùng đất Kim Sơn - hiện được đóng gói, xây dựng nhãn hiệu và trên bao bì có mã QR để người tiêu dùng có thêm kênh tra cứu thông tin về sản phẩm. Đáng chú ý, sản phẩm này cũng đã xuất hiện trên các sàn thương mại điện tử, cho thấy một bước chuyển trong cách nông sản địa phương tiếp cận thị trường. 

Với người tiêu dùng, một lần quét mã có thể mở ra thông tin về sản phẩm và nơi sản xuất. Với HTX, phía sau mã QR là yêu cầu phải tạo lập và quản lý dữ liệu về chính quá trình sản xuất của mình. Muốn truy xuất được một sản phẩm, thông tin về cơ sở sản xuất, vùng nguyên liệu, thời gian sản xuất, thu hoạch, chế biến và phân phối phải từng bước được ghi nhận.

Theo Kế hoạch triển khai truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản giai đoạn 2026-2030, ngay trong năm 2026, tỉnh Ninh Bình đặt mục tiêu thí điểm truy xuất đối với một số sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và sản phẩm có chuỗi liên kết; tối thiểu 30-40% doanh nghiệp, HTX sản xuất, kinh doanh nông sản chủ lực tham gia hệ thống. Đến năm 2030, mục tiêu là 100% sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP ưu tiên áp dụng truy xuất nguồn gốc, đồng thời kết nối dữ liệu với Cổng truy xuất nguồn gốc quốc gia. Để từ đó, nông sản Ninh Bình từng bước có thêm một “danh tính số” minh bạch và tin cậy.

Thương mại điện tử đưa nông sản đi xa hơn

Nếu mã QR giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về sản phẩm thì TMĐT lại giúp sản phẩm vượt qua giới hạn của thị trường địa phương.

Ninh Bình đã thúc đẩy hướng đi này khá rõ trong những năm gần đây. Từ tháng 5/2025, hội nghị chuyên đề hướng dẫn đưa sản phẩm tiêu biểu, sản phẩm OCOP lên các sàn TMĐT được tổ chức với sự tham gia của hơn 150 đại biểu là đại diện doanh nghiệp, HTX và cơ sở sản xuất kinh doanh. Tại thời điểm đó, riêng địa bàn Ninh Bình trước hợp nhất có 211 sản phẩm OCOP, gồm 73 sản phẩm 4 sao và 138 sản phẩm 3 sao. Việc đưa nông sản lên sàn đồng thời tạo sức ép để chính sản phẩm phải chuyên nghiệp hơn từ hình ảnh, bao bì, nhãn hiệu, thông tin nguồn gốc, giá bán. 

Năm 2026, Ninh Bình tiếp tục thúc đẩy quá trình này. Trong Chương trình hỗ trợ TMĐT năm 2026, Sở Công Thương xác định hỗ trợ doanh nghiệp, HTX, hộ kinh doanh đưa sản phẩm OCOP và sản phẩm thế mạnh của tỉnh lên các sàn TMĐT. Doanh nghiệp, HTX còn được hỗ trợ xây dựng website TMĐT bán hàng từ hai ngôn ngữ trở lên; các doanh nghiệp xuất khẩu được định hướng tham gia những sàn TMĐT toàn cầu để quảng bá thương hiệu, sản phẩm và tìm kiếm bạn hàng quốc tế.

Nếp hạt cau Kim Sơn được đưa lên sàn thương mại điện tử, mở rộng khả năng tiếp cận người tiêu dùng

Cùng với thị trường số, Ninh Bình tiếp tục sử dụng các kênh xúc tiến thương mại trực tiếp. Hội chợ Xúc tiến thương mại và sản phẩm OCOP Ninh Bình năm 2026 diễn ra từ ngày 28/8 đến 02/9 tại phường Thiên Trường, với quy mô 135 gian hàng, tạo không gian giới thiệu sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và các sản phẩm thế mạnh; qua đó hỗ trợ doanh nghiệp, HTX quảng bá sản phẩm, kết nối thị trường và hệ thống phân phối.

Nếu hội chợ tạo cơ hội để người tiêu dùng trực tiếp nhìn, thử và biết đến sản phẩm thì các gian hàng trực tuyến, website hay mã QR trên bao bì có thể tiếp tục duy trì kết nối sau đó. Người mua biết đến một đặc sản Ninh Bình tại hội chợ có thể tiếp tục tìm kiếm thông tin, liên hệ với nhà sản xuất và đặt mua từ xa. Khi ấy, chuyển đổi số giúp mối liên hệ giữa sản phẩm và khách hàng không dừng lại sau một lần gặp gỡ trực tiếp.

Mã QR đang giúp nông sản có thêm một “danh tính số”, để thông tin về nguồn gốc và hành trình sản xuất được minh bạch hơn; TMĐT giúp sản phẩm vượt qua giới hạn địa lý; còn chất lượng và câu chuyện của mỗi vùng sản xuất tạo nên giá trị thương hiệu. Khi những mắt xích ấy được kết nối, chuyển đổi số không chỉ thay đổi cách bán nông sản mà còn mở thêm cơ hội để sản phẩm Ninh Bình được nhận diện, được tin tưởng và đi xa hơn trên thị trường./.