Phát triển thực phẩm in 3D từ tế bào thực vật và bã trái cây

Silvia Massa, Trưởng phòng thí nghiệm Nông nghiệp 4.0 của ENEA, và kỹ thuật viên Elissabetta Bennici đang làm việc với các loại rau mầm trong một trang trại container ở Rome, Ý, ngày 4/11/2025. Ảnh: Reuters

Trung tâm của nỗ lực này là dự án Nutri3D, do Cơ quan Quốc gia Ý về Công nghệ Mới, Năng lượng và Phát triển Kinh tế Bền vững (ENEA) khởi xướng, hướng đến việc sản xuất các món ăn nhẹ giàu dinh dưỡng thông qua in 3D từ tế bào thực vật nuôi cấy trong phòng thí nghiệm và các sản phẩm phụ từ thực phẩm như phế phẩm trái cây.

Theo Reuters, Nutri3D không sử dụng phương pháp canh tác truyền thống mà dựa trên việc nuôi cấy tế bào thực vật. Silvia Massa, Trưởng phòng nghiên cứu Nông nghiệp Thực phẩm 4.0 của ENEA, giải thích: “Trong dự án này, chúng tôi không trồng cây mà là tế bào của chúng”.

Các sản phẩm từ dự án bao gồm bánh ngọt, thanh ăn nhẹ giàu dinh dưỡng và các món ăn nhẹ hình hạt, được gọi là “ngọc trai mật ong”. Các sản phẩm này được thiết kế vừa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng, vừa có thể sản xuất trong các môi trường có hạn chế về đất đai, nước và ánh sáng.

Một trong những lý do chính thúc đẩy nghiên cứu là tình trạng biến đổi khí hậu và hạn chế đất canh tác, khiến việc đảm bảo nguồn cung cấp thực phẩm thực vật chất lượng cao trở nên khó khăn hơn.

Bà Massa nhấn mạnh: “Các hệ thống sản xuất tiên tiến như nông nghiệp tế bào thực vật và in 3D là giải pháp chiến lược để sản xuất thực phẩm lành mạnh và bền vững, đồng thời tận dụng được các sản phẩm phụ từ nông nghiệp”. Các thực phẩm được tạo ra theo cách này không chỉ phù hợp cho chế độ ăn cá nhân hóa trong môi trường không gian, mà còn có tiềm năng ứng dụng ở những khu vực thiếu thốn tài nguyên hoặc bị ảnh hưởng bởi xung đột.

Kết quả khảo sát của ENEA với 400 người tiêu dùng cho thấy 59% sẵn sàng thử các sản phẩm từ Nutri3D, phản ánh sự quan tâm tích cực đối với công nghệ thực phẩm tiên tiến. Tuy nhiên, khảo sát cũng chỉ ra rằng vẫn tồn tại những rào cản về văn hóa và thông tin, khi một số người vẫn coi thực phẩm nuôi cấy trong phòng thí nghiệm là “không tự nhiên”. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng việc xây dựng các chiến lược truyền thông rõ ràng, dễ hiểu sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sự chấp nhận xã hội đối với thực phẩm in 3D.

Công nghệ in 3D đang được ứng dụng rộng rãi để cung cấp dinh dưỡng tùy chỉnh, đặc biệt trong các chế độ ăn kiêng đặc biệt. Tại Rome, nhà hàng Impact Food đã sử dụng máy in 3D để chế biến thịt thái lát, minh chứng cho khả năng tạo ra các sản phẩm thay thế thực phẩm truyền thống mà vẫn giữ hương vị và kết cấu mong muốn.

Ngoài việc sản xuất các món ăn nhẹ, ENEA còn thử nghiệm trồng rau mầm và cà chua nano phục vụ cho nông nghiệp vũ trụ. Những nghiên cứu này nhằm chuẩn bị cho khả năng sản xuất thực phẩm tại các môi trường khép kín như trạm vũ trụ hoặc các môi trường hạn chế tài nguyên khác, mở ra hướng đi mới cho việc bảo đảm an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực dân số tăng cao.

Dự án Nutri3D phản ánh xu hướng toàn cầu về phát triển thực phẩm bền vững, tích hợp công nghệ sinh học và in 3D, đồng thời nhấn mạnh khả năng sáng tạo trong bối cảnh nguồn lực thiên nhiên bị hạn chế. Việc kết hợp tế bào thực vật với các sản phẩm phụ từ thực phẩm không chỉ tăng hiệu quả sử dụng nguyên liệu mà còn mở ra triển vọng về các món ăn giàu dinh dưỡng, phù hợp với nhu cầu và sở thích đa dạng của người tiêu dùng hiện đại.

HÙNG LÂM