Phát huy sức dân, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia

Đồn Biên phòng Trà Cổ phát hiện, bắt giữ các đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Tuyến biên giới trọng điểm và bài toán an ninh đặt ra

Phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh là địa bàn đặc biệt quan trọng về quốc phòng và an ninh. Được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã, phường Trần Phú, Hải Hòa, Trà Cổ, Bình Ngọc và Hải Xuân của thành phố Móng Cái (cũ), phường có diện tích gần 83km², dân số trên 44.000 người. Đây là địa phương có cả đường biên giới trên bộ và trên biển tiếp giáp với Trung Quốc, nơi tập trung nhiều hoạt động giao thương, du lịch, xuất nhập khẩu, đồng thời cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ phức tạp về an ninh trật tự, nhất là tình trạng xuất, nhập cảnh trái phép.

Trên địa bàn phường Móng Cái 1 hiện có các đồn Biên phòng: Hải Hòa, Trà Cổ, cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh); có hai cửa khẩu quốc tế là Bắc Luân I và Bắc Luân II. Địa hình đa dạng, nhiều đường mòn, lối mở, bãi biển dài, khu vực cửa sông, luồng lạch chằng chịt... vừa tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, vừa là thách thức lớn trong công tác quản lý, kiểm soát biên giới. Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, cùng với quá trình hội nhập, mở cửa, nhu cầu đi lại, lao động, tìm việc làm qua biên giới gia tăng, kéo theo nguy cơ phát sinh các hoạt động tổ chức, môi giới, đưa người xuất, nhập cảnh trái phép. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, các hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật, mà còn tiềm ẩn nguy cơ về tội phạm xuyên quốc gia, buôn người, buôn lậu, gây mất ổn định an ninh trật tự khu vực biên giới.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Ủy ban nhân dân phường Móng Cái 1 đã quyết định xây dựng mô hình “Biên giới bình yên-Phường Móng Cái 1 không xuất, nhập cảnh trái phép”. Đây không chỉ là một hoạt động mang tính hình thức, mà là bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc chủ động phòng ngừa, ngăn chặn, đẩy lùi các hành vi vi phạm pháp luật về xuất, nhập cảnh. Việc xây dựng mô hình nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của nhân dân trong phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm; đồng thời xây dựng phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” gắn với đặc thù địa bàn biên giới. Nhân dân không chỉ là đối tượng được bảo vệ, mà còn là chủ thể trực tiếp tham gia giữ gìn an ninh trật tự ngay từ cơ sở.

Ban Chỉ đạo triển khai mô hình được thành lập với cơ cấu chặt chẽ, phân công rõ trách nhiệm. Trưởng ban là Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường; Phó Trưởng ban Thường trực là Trưởng Công an phường; các Phó Trưởng ban là Đồn trưởng các đồn Biên phòng: Hải Hòa, Trà Cổ, cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Cách làm này bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của chính quyền địa phương, đồng thời phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng trong quản lý, bảo vệ biên giới. Tại lễ ra mắt mô hình, trưởng các khu phố trên địa bàn phường đã ký cam kết chấp hành nghiêm pháp luật, tích cực tham gia phòng, chống xuất, nhập cảnh trái phép. Đây là cam kết chính trị, pháp lý quan trọng, tạo cơ sở để triển khai mô hình đi vào thực chất, hiệu quả.

Phối hợp đồng bộ, hành động quyết liệt

Ngay sau khi mô hình được triển khai, các đồn Biên phòng trên địa bàn đã phối hợp chặt chẽ với Công an phường Móng Cái 1 triển khai nhiều kế hoạch, biện pháp nghiệp vụ đồng bộ. Trọng tâm là tăng cường tuần tra, kiểm soát trên tuyến biên giới, khu vực cửa khẩu, đường mòn, lối mở, bãi biển và những địa bàn trọng điểm, phức tạp.

Cán bộ Đồn Biên phòng Trà Cổ lấy lời khai của các đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Thời gian qua, các lực lượng đã tổ chức trên 20 lượt tuần tra, kiểm soát tại các tuyến đường biên, 26 đường mòn, lối mở và khu vực có nguy cơ cao. Song song với đó là công tác quản lý cư trú, kiểm tra các cơ sở lưu trú, một khâu quan trọng nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn người nước ngoài nhập cảnh, cư trú trái phép. Chỉ tính từ ngày 1/7/2025 đến nay, các lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra 43 cơ sở lưu trú với 66 người nước ngoài; qua đó, xử phạt 1 trường hợp vi phạm quy định về khai báo tạm trú với số tiền 4 triệu đồng. Tiếp đó, Công an phường Móng Cái 1 và Đồn Biên phòng Trà Cổ đã phát hiện, bắt giữ 2 vụ với 6 công dân Trung Quốc nhập cảnh trái phép. Qua đấu tranh khai thác, các đối tượng thừa nhận, đã vượt biên trái phép qua đường biển từ thành phố Phòng Thành Cảng, Quảng Tây (Trung Quốc) để tìm việc làm.

Việc ra mắt và triển khai mô hình “Biên giới bình yên-Phường Móng Cái 1 không xuất, nhập cảnh trái phép” là minh chứng sinh động cho hiệu quả của cách làm “lấy dân làm gốc”, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong bảo vệ an ninh biên giới.

Từ thực tiễn Móng Cái 1 cho thấy, khi chính quyền quyết tâm, lực lượng chức năng vào cuộc quyết liệt, người dân đồng thuận, thì những vấn đề phức tạp về an ninh trật tự hoàn toàn có thể được kiểm soát, đẩy lùi. Mô hình không chỉ có ý nghĩa trước mắt, mà còn là cơ sở quan trọng để nhân rộng ra các địa bàn biên giới khác, góp phần xây dựng tuyến biên giới Việt Nam hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững. Điểm nổi bật của mô hình “Biên giới bình yên-Phường Móng Cái 1 không xuất, nhập cảnh trái phép” chính là sự tham gia tích cực của người dân. Nhiều vụ việc được phát hiện từ tin báo của quần chúng, cho thấy nhận thức pháp luật và tinh thần trách nhiệm của nhân dân ngày càng được nâng cao. Thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, người dân hiểu rõ tác hại của xuất, nhập cảnh trái phép; hiểu rằng, mỗi hành vi vi phạm không chỉ gây hậu quả cho cá nhân, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh trật tự và hình ảnh của địa phương, của quốc gia. Từ đó, người dân chủ động hợp tác, cung cấp thông tin, cùng lực lượng chức năng giữ gìn bình yên nơi biên giới.

Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới còn nhiều diễn biến phức tạp, việc giữ vững an ninh biên giới quốc gia không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mô hình “Biên giới bình yên-Phường Móng Cái 1 không xuất, nhập cảnh trái phép” chính là lời khẳng định rõ ràng: Khi pháp luật được thượng tôn, kỷ cương được giữ vững, biên giới sẽ bình yên.

Duy Thắng