Ô tô Hàn Quốc vượt bão thuế, trụ vững giữa chuyển dịch toàn cầu

* Thuế quan từ Mỹ và cuộc tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu

Sự kiện định hình rõ nét nhất diện mạo ngành ô tô Hàn Quốc năm 2025 chính là những biến động từ chính sách thương mại của Mỹ. Kể từ tháng 4, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp mức thuế quan đối ứng 25% lên các sản phẩm từ Hàn Quốc, toàn bộ ngành ô tô nước này đã rơi vào tình trạng báo động đỏ. Sau nhiều vòng đàm phán căng thẳng, mức thuế này đã được hạ xuống còn 15% sau khi Chính phủ và các doanh nghiệp Hàn Quốc cam kết đầu tư tổng cộng 350 tỷ USD vào Mỹ.

Biểu tượng của Tập đoàn Hyundai Motor Group. Ảnh: Hyundai

Tuy nhiên, ngay cả với mức thuế 15%, gánh nặng chi phí hàng năm mà Hyundai và Kia phải gánh chịu ước tính lên tới khoảng 4.155 tỷ won. Nếu không có những nỗ lực giảm thuế, con số này có thể đã chạm mốc gần 7.000 tỷ won. Thực tế này đã buộc các hãng xe phải thay đổi hoàn toàn tư duy chiến lược: sản xuất tại chỗ không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn.

Để ứng phó, Tập đoàn Hyundai (HMG) đã đẩy nhanh tiến độ và chính thức khánh thành nhà máy Metaplant America (HMGMA) tại Georgia trong năm 2025. Với công suất thiết kế ban đầu 300.000 xe và có khả năng mở rộng lên 500.000 xe, HMGMA không chỉ đơn thuần là một nhà máy xe điện mà đã được điều chỉnh thành hệ thống sản xuất hỗn hợp, có thể xuất xưởng cả xe hybrid (HEV) để thích ứng với biến động thị trường. Tổng năng lực sản xuất của Hyundai và Kia tại Mỹ hiện đã đạt 1 triệu xe mỗi năm và dự kiến sẽ sớm tiến tới mục tiêu 1,2 triệu xe.

Bên cạnh việc mở rộng nhà máy, chiến lược nội địa hóa linh kiện cũng trở thành ưu tiên hàng đầu. Hiện tại, tỷ lệ nội địa hóa linh kiện của Hyundai và Kia tại Mỹ chỉ đạt 48,6%, thấp hơn đáng kể so với Tesla đang ở mức 68,9% hay Toyota ở mức 53,7%. Trong bối cảnh linh kiện phụ tùng cũng bị đánh thuế 15%, Hyundai đã phải thành lập lực lượng đặc nhiệm (TF) chuyên trách để tăng cường hợp tác với các nhà cung cấp địa phương nhằm giảm thiểu rủi ro chi phí.

* Kỷ lục xuất khẩu và sự trỗi dậy của xe hybrid

Bất chấp những rào cản thương mại, năng lực xuất khẩu của ô tô Hàn Quốc vẫn duy trì được đà tăng trưởng ấn tượng. Tính đến tháng 11/2025, tổng kim ngạch xuất khẩu ô tô đạt 66,04 tỷ USD, thiết lập kỷ lục mới trong lịch sử. Đặc biệt, riêng thị trường Bắc Mỹ đã chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 11 với mức tăng trưởng 25,3% sau khi các thỏa thuận thuế quan được làm rõ.

Tuy nhiên, cấu trúc của sự tăng trưởng này đã có sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Xe điện (EV), vốn được kỳ vọng là đầu tàu, đã gặp phải hiện tượng "Chasm" (vực thẳm nhu cầu) do sự thiếu hụt hạ tầng sạc và cắt giảm trợ cấp tại nhiều quốc gia. Thay vào đó, xe hybrid (HEV) đã vươn lên trở thành vị cứu tinh cho lợi nhuận của các hãng xe.

SUV cỡ D Hyundai Santa Fe hybrid. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Tại thị trường Mỹ, tỷ trọng xuất khẩu xe thân thiện với môi trường lần đầu tiên vượt ngưỡng 20%, trong đó hybrid là động lực chính. Các dòng xe SUV cao cấp như Tucson, Santa Fe và GV80 của Hyundai cũng ghi nhận doanh số toàn cầu tăng 4,7%, cho thấy chiến lược tập trung vào các dòng xe có giá trị gia tăng cao đã phát huy hiệu quả trong việc bù đắp chi phí thuế quan.

Thị trường ô tô tại Hàn Quốc năm 2025 chứng kiến một hiện tượng mà giới chuyên gia gọi là "sự xơ cứng cấu trúc" khi liên minh Hyundai và Kia nắm giữ tới 92% thị phần. Với doanh số tích lũy 11 tháng đạt hơn 1,15 triệu xe, Hyundai và Kia gần như không nhường khe hẹp cho bất cứ đối thủ nào.

Lý do cho sự độc tôn này không chỉ nằm ở sức mạnh thương hiệu, mà còn ở việc Hyundai-Kia đã xây dựng được một hệ sinh thái sản phẩm "không kẽ hở". Từ các mẫu SUV đủ mọi kích cỡ cho đến các dòng xe hybrid được làm mới liên tục, người tiêu dùng Hàn Quốc hiện nay khi nghĩ đến việc mua xe nội địa thường chỉ phân vân giữa việc chọn Hyundai hay chọn Kia.

Ngược lại, ba nhà sản xuất còn lại là Renault Korea, KG Mobility (KGM) và GM Korea đang phải đối mặt với những thách thức mang tính sinh tồn khi tổng thị phần chỉ còn vỏn vẹn khoảng 8%.

Renault Korea dù có sự khởi sắc nhờ mẫu Grand Koleos nhưng vẫn bị đánh giá là yếu về "thể lực" thương hiệu khi thiếu hụt các dòng xe sedan và xe phổ thông sau khi SM6 và QM6 dần bị khai tử.

KG Mobility tuy đã ổn định sau khi đổi chủ nhưng vẫn chưa tạo ra được cú hích đủ lớn để bứt phá khỏi nhóm khách hàng trung thành thiểu số, đồng thời chiến lược điện hóa cũng bị đánh giá là chậm chân hơn so với kỳ vọng của thị trường.

GM Korea thậm chí còn rơi vào tình trạng "mất hút" tại thị trường Hàn Quốc khi quá tập trung vào vai trò là căn cứ sản xuất xuất khẩu cho các dòng xe như Trax Crossover, khiến sự hiện diện của hãng tại thị trường nội địa trở nên mờ nhạt.

* Khủng hoảng niềm tin: Bài toán hậu mãi và linh kiện

Bên cạnh những con số kinh doanh, năm 2025 cũng để lại nhiều "tiếng thở dài" từ phía người tiêu dùng Hàn Quốc. Mặc dù tổng số khiếu nại giảm 7,1% so với năm 2024, nhưng những vấn đề về dịch vụ hậu mãi (AS) đã trở thành "căn bệnh mãn tính" của ngành ô tô.

Tình trạng thiếu hụt linh kiện đã lan rộng từ các hãng xe nhập khẩu sang cả các hãng xe nội địa. Nhiều chủ xe phản ánh rằng ngay cả những lỗi đơn giản cũng phải chờ đợi hàng tháng trời để được sửa chữa do không có phụ tùng thay thế.

Hyundai Tucson. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Một trường hợp tiêu biểu là chủ xe BMW tại Gimpo đã phải chờ hơn một tháng chỉ để được kiểm tra đèn cảnh báo động cơ. Thậm chí, có những khiếu nại về việc chi phí nhân công cao gấp nhiều lần giá trị linh kiện, như trường hợp một chủ xe Hyundai Tucson phải trả hơn 1 triệu won tiền công chỉ để sửa một vết móp nhỏ trong khi tiền phụ tùng chưa tới 50.000 won.

Ngoài ra, những tranh chấp xung quanh hạ tầng sạc xe điện cũng gia tăng. Việc thay đổi các tiêu chuẩn sạc sang hệ thống DC Combo khiến những chủ xe sử dụng chuẩn cũ (như AC 3 pha) gặp rất nhiều khó khăn khi tìm trạm sạc, buộc họ phải di chuyển quãng đường xa chỉ để sạc điện.

* Tương lai của xe tự hành và trí tuệ nhân tạo (AI)

Cuối năm 2025, tâm điểm chú ý của ngành ô tô Hàn Quốc đổ dồn vào cuộc đua công nghệ tự hành. Việc Tesla chính thức đưa dịch vụ Giám sát tự lái hoàn toàn (FSD) cấp độ 2 vào Hàn Quốc từ tháng 11 đã tạo ra một áp lực khổng lồ lên các nhà sản xuất nội địa. Hiện tại, Hyundai đang bị đánh giá là chậm chân hơn trong việc đưa ra các kết quả thực tế về xe tự lái. Để rút ngắn khoảng cách, Chủ tịch Chung Eui-sun đã có những bước đi chiến lược khi tăng cường hợp tác với Nvidia.

Bằng cách tiếp cận các đơn vị xử lý đồ họa (GPU) Blackwell mới nhất của Nvidia để đào tạo AI, Hyundai kỳ vọng sẽ bứt phá mạnh mẽ trong lĩnh vực xe được định nghĩa bằng phần mềm (SDV) trong vòng hai năm tới. Tuy nhiên, sự ra đi của một số nhân sự chủ chốt trong mảng nền tảng xe tiên tiến (AVP) cũng đang để lại những khoảng trống về mặt quản trị mà tập đoàn cần sớm lấp đầy trong năm 2026.

Cho dù ngành ô tô Hàn Quốc đã vượt khủng hoảng ngoạn mục song những thách thức của năm 2026 vẫn còn đó với mức thuế 15% tại Mỹ đã trở thành một hằng số cố định, cùng với sự cạnh tranh khốc liệt từ xe điện Trung Quốc trên toàn cầu, và yêu cầu cấp bách về việc làm chủ công nghệ tự lái và AI.

Nếu năm 2025 là năm để các doanh nghiệp "nhấn phanh" và phòng thủ, năm 2026 sẽ là thời điểm để kiểm chứng xem liệu những khoản đầu tư khổng lồ vào các nhà máy tại Mỹ và các liên minh công nghệ có thể giúp ô tô Hàn Quốc lấy lại tốc độ và vị thế dẫn đầu hay không.

Khánh Vân/vnanet.vn